--- title: "Badanie LMU: poparcie dla AfD w wielu gminach przypomina mapę głosów NSDAP z 1933 roku" description: "Badacze z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium porównali wyniki AfD z 2025 roku i NSDAP z 1933 roku. Zbieżność wzorców widoczna jest w ponad połowie niemieckich gmin, ale naukowcy ostrzegają przed determinizmem historycznym." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku/index.md" date_published: "2026-10-21T20:46:10.490Z" date_modified: "2026-10-21T20:46:15.308Z" author: "Redakcja" category: "Gospodarka" tags: - "afd" - "niemcy" - "wybory do bundestagu" - "skrajna prawica" - "badanie wyborcze" source_url: "https://www.bankier.pl/wiadomosc/Poparcie-dla-AfD-pokrywa-sie-z-NSDAP-z-1933-roku-Szokujace-badanie-naukowcow-9216380.html?utm_source=RSS&utm_medium=RSS&utm_campaign=Wiadomosci" source_name: "Bankier Wiadomości" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/gospodarka-unsplash-1792605673924.jpeg" image_alt: "Rural village nestled among trees with wind turbines" image_credit: "© Lutz Stallknecht / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@nikodemus777" --- # Badanie LMU: poparcie dla AfD w wielu gminach przypomina mapę głosów NSDAP z 1933 roku > W ponad połowie niemieckich gmin poparcie dla AfD w 2025 roku przypominało rozkład głosów na NSDAP z 1933 roku. ## Kluczowe informacje - W ponad połowie niemieckich gmin wyniki AfD i NSDAP wykazują podobny rozkład. - Najsilniejszy związek dotyczy terenów wiejskich i słabszych strukturalnie. - Politolog Kai Arzheimer wskazuje na podobieństwa społeczne i kulturowe, ale odrzuca prostą interpretację historycznej ciągłości. - AfD ma wyższe poparcie we wschodnich landach Niemiec. W ponad połowie niemieckich gmin poparcie dla prawicowo-populistycznej Alternatywy dla Niemiec, AfD, w wyborach do Bundestagu w 2025 roku rozkładało się podobnie jak poparcie dla nazistowskiej NSDAP w wyborach do Reichstagu w marcu 1933 roku. Do takiego wniosku doszli badacze z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium. Analizę zespołu historyka ekonomii Davide Cantoniego opisał dziennik „Sueddeutsche Zeitung”. ## Podobieństwo map wyborczych, ale nie prosta ciągłość W 1933 roku NSDAP zdobyła w całych Niemczech blisko 44 proc. głosów, jednak wyniki poszczególnych gmin bardzo się różniły. W niektórych miejscach na partię głosowało ponad 90 proc. wyborców, a w innych mniej niż 10 proc. Po zestawieniu tych danych z wynikami AfD z 2025 roku badacze stwierdzili, że w niemal co piątej gminie obie partie uzyskiwały mocne albo bardzo mocne wyniki na tle własnego landu. W podobnej liczbie gmin zarówno NSDAP, jak i AfD osiągały słabe rezultaty. Kolejna piąta część gmin to obszary, w których obie partie wypadały przeciętnie. W pozostałych miejscach wyraźnego związku nie zaobserwowano. ## Różnice między miastem a wsią Politolog Kai Arzheimer z Uniwersytetu w Moguncji, który od lat bada elektorat skrajnej prawicy, uznał wyniki za wiarygodne, ale ostrzegł przed ich uproszczoną interpretacją. Jego zdaniem o poparciu decydują przede wszystkim podobieństwa społeczne i kulturowe, a nie prosta tradycja polityczna przekazywana z pokolenia na pokolenie. Wśród czynników wskazał lęk przed imigracją, zmianami społecznymi i przyszłością. W przypadku NSDAP wzrost poparcia był związany między innymi z obawami ludności pracującej przed bezrobociem i degradacją społeczną. Bastiony AfD znajdują się między innymi na wschodzie Bawarii, we Wschodniej Westfalii-Lippe, na północnym wschodzie Hesji, w Palatynacie oraz w części regionów przygranicznych. Są to często tereny wiejskie i słabe strukturalnie. Najsilniejszy związek między dawnymi a współczesnymi wynikami badacze dostrzegli tam, gdzie łączą się wiejski charakter, słabość strukturalna i tradycja protestancka. Regiony katolickie, które w 1933 roku w większości nie poparły NSDAP, także obecnie są mniej podatne na postulaty AfD. We wschodnich landach AfD uzyskuje wyższe udziały głosów niż w pozostałej części kraju. Arzheimer wiąże tę różnicę między innymi z brakiem doświadczenia demokracji w NRD. W zachodnich landach wskazuje natomiast na osłabienie kościołów, związków zawodowych i lewicowych organizacji młodzieżowych w słabiej zaludnionych regionach. Jego zdaniem różnice między miastem a wsią pogłębia także selektywna migracja, ponieważ osoby o bardziej progresywnych poglądach częściej przenoszą się do miast. Badacze podkreślają jednocześnie, że podobieństwo map wyborczych nie oznacza historycznego przeznaczenia. Jak zaznaczył Arzheimer, historia nie jest deterministyczna, a miejscowość nie musi trwale pozostawać bastionem skrajnej prawicy. ## Wyjaśnienie pojęć ### [słabość strukturalna](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/slabosc-strukturalna) Określenie dotyczące obszarów o słabszej bazie gospodarczej i społecznej, często o charakterze wiejskim. ### [selektywna migracja](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/selektywna-migracja) Proces, w którym osoby o określonych cechach lub poglądach częściej przenoszą się do konkretnych miejsc, na przykład do miast. ## Źródło pierwotne [Bankier Wiadomości](https://www.bankier.pl/wiadomosc/Poparcie-dla-AfD-pokrywa-sie-z-NSDAP-z-1933-roku-Szokujace-badanie-naukowcow-9216380.html?utm_source=RSS&utm_medium=RSS&utm_campaign=Wiadomosci) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-10-21T20:46:10.490Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-21T20:46:15.308Z - **Kategoria:** Gospodarka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku](https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Badanie LMU: poparcie dla AfD w wielu gminach przypomina mapę głosów NSDAP z 1933 roku”, 2026-10-21, https://najnowsze-informacje.pl/gospodarka/badanie-lmu-poparcie-dla-afd-w-wielu-gminach-przypomina-mape-glosow-nsdap-z-1933-roku