Parlament Europejski otrzymał formalny wniosek o uchylenie immunitetu europosłowi PiS Mariuszowi Kamińskiemu — poinformowała przewodnicząca PE Roberta Metsola przy otwarciu czterodniowego posiedzenia izby w Strasburgu. Wniosek dotyczy działań, które Kamiński podejmował jako szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w latach 2007–2009 i związany jest z ustaloną w dokumentach tezą, że Jolanta i Aleksander Kwaśniewscy mieli kupić dom na osobę podstawioną.
Co zawiera i kto złożył wniosek
Wniosek o uchylenie immunitetu Kamińskiemu złożył prokurator generalny Waldemar Żurek 31 marca. Jak poinformowała przewodnicząca PE, właściwe organy Polski zwróciły się o uchylenie immunitetu, a jej urząd formalnie przekazał dokument do komisji ds. prawnych (JURI). Z przekazanych informacji wynika, że sprawa odnosi się do czynności CBA w sprawie zakupu domu w Kazimierzu Dolnym i że postawiona w analizach teza dotyczy rzekomego zakupu na podstawioną osobę.
- Wniosek wpłynął do PE i został skierowany do komisji JURI.
- Dotyczy działań jako szefa CBA z lat 2007–2009.
- Formalnie złożony do PE przez prokuratora generalnego 31 marca.
- Uchylenie immunitetu umożliwia krajowym organom sądowym prowadzenie dochodzenia lub postępowania.
Procedura w Parlamencie Europejskim
Każdy wniosek o uchylenie immunitetu europosła kierowany jest do komisji prawnej JURI, która przygotowuje sprawozdanie i rekomendację dla całej izby. Komisja nie jest zobligowana do sporządzenia tego dokumentu w określonym terminie; z doświadczenia instytucji wynika, że trwa to zwykle kilka miesięcy. Po przygotowaniu sprawozdania sprawa trafia pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego. Decyzja o uchyleniu immunitetu zapada zwykłą większością głosów.
Warto podkreślić, że uchylenie immunitetu nie jest równoznaczne z uznaniem winy europosła. Procedura ma charakter proceduralny — jej skutkiem jest umożliwienie krajowym organom prowadzenia dochodzenia lub ewentualnego postępowania sądowego. Ostateczna decyzja o konsekwencjach politycznych, w tym ewentualnym unieważnieniu mandatu posła do PE, należy do władz państwa członkowskiego zgodnie z krajową ordynacją wyborczą, jeśli dana osoba zostanie uznana za winną popełnienia przestępstwa.
Podczas tego samego posiedzenia przewodnicząca PE poinformowała także, że w kolejnym dniu izba będzie głosować nad uchyleniem immunitetu kilku innych europosłów z Polski. Dotyczy to między innymi spraw związanych z Daniłem Obajtkiem, Patrykiem Jakim, Grzegorzem Braunem i Tomaszem Buczkiem; każda z tych spraw została przedstawiona w kontekście odrębnych zarzutów i okoliczności, co oznacza, że uchylenie immunitetu rozpatrywane jest zawsze w odniesieniu do konkretnego przypadku.
Znaczenie i możliwe konsekwencje
W praktyce polityczno-prawnej uchylenie immunitetu ma przede wszystkim wymiar proceduralny. Jeśli Parlament Europejski wyrazi zgodę na uchylenie immunitetu, krajowe organy ścigania mogą prowadzić dalsze czynności procesowe, w tym postawić zarzuty i skierować sprawę do sądu. Sam fakt uchylenia immunitetu nie przesądza o winie, a ewentualne skutki dla mandatu europosła zależą od krajowego postępowania sądowego oraz regulacji krajowych dotyczących utraty mandatu w wypadku skazania.
Dla opinii publicznej i rynków ważne są transparentność i zgodność z procedurami. W sprawach dotyczących osób publicznych, zwłaszcza tych pełniących funkcje publiczne w przeszłości, takie postępowania mogą wpływać na percepcję stabilności instytucji, ale ich merytoryczne rozstrzygnięcie wymaga niezależnych postępowań i ocen sądowych.
Co dalej? Wniosek będzie rozpatrywany przez komisję JURI, która przygotuje sprawozdanie dla całego parlamentu. Czas oczekiwania na jego przygotowanie może liczyć się w miesiącach. Dopiero po zakończeniu prac komisji sprawa trafi pod głosowanie plenarne, gdzie europosłowie zdecydują, czy wyrazić zgodę na uchylenie immunitetu w odniesieniu do przedstawionych zarzutów.
Przekazanie wniosku do Parlamentu Europejskiego to kolejny etap formalny w sprawie, która sięga zdarzeń sprzed lat i dotyczy działań służb państwowych. Dalej przebieg procedury zależy od wewnętrznych terminów pracy komisji prawnej oraz kalendarza posiedzeń plenarnych PE, a ostateczne konsekwencje będą wynikać z krajowych postępowań prawnych, jeśli do nich dojdzie.
