Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) przekazało w odpowiedzi na interpelację poselską orientacyjne szacunki dotyczące wpływu unijnego systemu handlu emisjami EU ETS na ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych. Zgodnie z tymi szacunkami, koszty pośrednio wynikające z funkcjonowania EU ETS stanowiły w ostatnich latach około 15–16% końcowej ceny energii elektrycznej dla przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego.
Resort zastrzegł, że podane wartości mają charakter orientacyjny i dotyczą przeciętnego gospodarstwa. W przypadku odbiorców o najniższym rocznym zużyciu energii udział ten może być niższy. MKiŚ wskazało również, że relatywnie wysoka emisyjność
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Osoba lub grupa osób wspólnie zamieszkujących i zwykle wspólnie zarządzających dochodami oraz wydatkami.
Określona część własności spółki lub innego podmiotu, która może wiązać się z prawem do głosu, dywidendy albo udziału w majątku, zależnie od formy prawnej i warunków emisji.
Ilość emisji przypadająca na określoną jednostkę energii, produktu, usługi lub działalności. Pozwala porównywać wpływ różnych źródeł energii na klimat.
Wejście w życie oznacza moment, od którego przepis, decyzja lub zmiana zaczyna formalnie obowiązywać i wywoływać skutki. Data ta może zostać określona w akcie prawnym lub decyzji.
Jednostka energii odpowiadająca zużyciu lub wytworzeniu 1 megawata mocy przez godzinę. Jedna megawatogodzina to 1000 kilowatogodzin.
Plan określający kolejność i terminy realizacji prac nad projektem. Może być zmieniany, gdy pojawiają się opóźnienia lub inne przeszkody.
Układ elementów łączących koła z nadwoziem lub podwoziem, który pomaga utrzymać kontakt kół z nawierzchnią i tłumi nierówności.
Końcowy wynik lub formalna decyzja dotycząca określonej sprawy, postępowania albo podjętych czynności.
EU ETS to unijny system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Ustala limit emisji dla objętych nim instalacji, a uprawnienia można kupować i sprzedawać.
ETS2 to planowany unijny system handlu emisjami obejmujący emisje związane z transportem i budownictwem. Jego ostateczny kształt i termin uruchomienia zależą od ustaleń na poziomie Unii Europejskiej.
Miks wytwórczy to struktura źródeł wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej, takich jak paliwa kopalne, energia jądrowa czy źródła odnawialne. Wpływa na emisyjność sektora energetycznego.
Environmental taxes to kategoria statystyczna obejmująca podatki i opłaty związane z ochroną środowiska. Może łączyć różne obciążenia, dlatego nie pokazuje osobno kosztów EU ETS.
Instrumenty osłonowe to działania publiczne mające ograniczyć społeczne lub gospodarcze skutki wzrostu kosztów albo zmian regulacyjnych. Mogą obejmować wsparcie podatkowe, taryfowe lub transfery pieniężne.
W odpowiedzi zwrócono też uwagę na porównania międzynarodowe: udział kosztów opłat za emisję CO2 w rachunkach gospodarstw domowych jest wyższy niż w Polsce w Bułgarii i Estonii, natomiast na Malcie udział ten jest zbliżony do polskiego. Te porównania służą zobrazowaniu, że poziom obciążenia z tytułu EU ETS różni się w krajach członkowskich ze względu na strukturę miksu wytwórczego i poziom emisyjności sektora energetycznego.
MKiŚ wskazało, że dane Eurostatu dotyczące składników cen energii elektrycznej nie wyodrębniają wprost pozycji odpowiadającej wyłącznie EU ETS. Koszty związane z systemem EU ETS mogą być częściowo ujęte w komponencie 'Environmental taxes', który obejmuje szerszy zakres podatków i opłat środowiskowych. Z tego powodu szacunki ministerstwa mają charakter przybliżony i służą orientacyjnemu pokazaniu skali obciążeń po stronie odbiorcy końcowego, a nie precyzyjnemu rozbiciu każdego elementu cenotwórczego.
W praktyce oznacza to, że odtworzenie dokładnego wpływu EU ETS na rachunki wymagałoby bardziej szczegółowych danych rozbitych po składnikach kosztów i metodologii kalkulacji. MKiŚ podkreśliło tę ograniczoność danych jako istotny czynnik przy interpretacji podanych udziałów.
W odpowiedzi resort odniósł się również do planowanego rozszerzenia systemu — ETS2, który ma objąć emisje z transportu i budownictwa. Na poziomie Unii Europejskiej trwają negocjacje nad rewizją tego systemu, jego ostatecznym kształtem i terminem wejścia w życie. W ramach dyskusji nad Europejskim Prawem Klimatycznym przyjęto zapis o odroczeniu wejścia ETS2 do 2028 roku, by dać państwom członkowskim więcej czasu na przygotowanie się do nowych obowiązków.
Ministerstwo poinformowało też o podejściu do ewentualnych krajowych działań osłonowych w związku z ETS2. Na obecnym etapie priorytetem jest osiągnięcie zmian na poziomie unijnym — dopiero po rozstrzygnięciach dotyczących ostatecznego kształtu regulacji będzie możliwe określenie szczegółowych wariantów krajowych instrumentów osłonowych, ich kryteriów uruchamiania oraz harmonogramu wdrażania. Wśród rozważanych środków wskazano możliwości takich instrumentów jak podatkowe, taryfowe czy transferowe, jednak ich zastosowanie ma zależeć od finalnych zapisów prawa unijnego i oceny wpływu społeczno‑gospodarczego.
Polska zabiega o bardziej elastyczne podejście do ETS2 — jednym z postulatów jest zawieszenie jego obowiązywania do 2030 roku lub uczynienie go mechanizmem dobrowolnym. Te propozycje mają charakter negocjacyjny i będą rozstrzygane w procesie legislacyjnym na poziomie UE. Do czasu finalizacji tych ustaleń resort nie uwzględnia wpływu ETS2 w swoich długoterminowych prognozach, co ministerstwo uzasadnia trwającymi negocjacjami i brakiem ostatecznych rozwiązań.
Dalsze kroki będą uzależnione od wyników negocjacji unijnych. Dla odbiorców gospodarstw domowych kluczowe będzie to, czy i w jakim zakresie nowe rozwiązania zostaną wprowadzone oraz czy państwa członkowskie zdecydują o stosowaniu mechanizmów łagodzących skutki zmian. Do czasu rozstrzygnięć na poziomie UE wskazane przez MKiŚ szacunki pozostają orientacyjnym wskaźnikiem wpływu systemu EU ETS na końcową cenę energii w Polsce.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!