Iran uzależnia ponowne otwarcie cieśniny Ormuz od spełnienia warunków przedstawionych Stanom Zjednoczonym. W sobotę irańskie władze wskazały między innymi na konieczność zniesienia blokady morskiej i sankcji, wycofania amerykańskich sił z regionu oraz wypłaty odszkodowań wojennych. Informacja pojawiła się kilka godzin po tym, jak firma ADNOC poinformowała o ataku pociskiem na jeden ze swoich statków przepływających przez cieśninę.
Mohammad Bagher Zolghadr, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu, powiedział według relacji medialnych, że otwarcie cieśniny wymaga także uwolnienia zamrożonych irańskich aktywów. Rada wezwała ponadto do zakończenia amerykańskich ataków na regionalnych sojuszników Iranu oraz do zaprzestania gróźb wobec Teheranu. CNBC nie zweryfikowało niezależnie tych żądań, a Biały Dom nie odpowiedział od razu na prośbę o komentarz.
Żądania Teheranu są powiązane z wcześniejszym porozumieniem tymczasowym podpisanym w czerwcu między USA i Iranem. Zgodnie z jego założeniami w finalnej umowie miałyby znaleźć się harmonogram zakończenia sankcji, plan odszkodowań oraz negocjacje dotyczące zamrożonych aktywów. Uzgodniony 60-dniowy okres rozmów nad ostatecznym porozumieniem ma zakończyć się za nieco ponad tydzień.
Równolegle Iran prowadzi rozmowy z Omanem, który razem z Iranem graniczy z cieśniną. Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi przekazał, że oba państwa są blisko porozumienia dotyczącego żeglugi, w szczególności wyznaczenia trasy tranzytowej. Oman poinformował, że rozmowy trwają w pozytywnej i konstruktywnej atmosferze, a jednocześnie potępił ataki na statki przepływające przez Ormuz. Według relacji medialnych statki wpływające do cieśniny miałyby korzystać z irańskich wód, a jednostki wypływające z wód omańskich.
Wiceprezydent USA JD Vance powiedział w rozmowie z Fox News, że Iran i państwa Zatoki, szczególnie Oman, rozmawiają o zapewnieniu bezpiecznego przepływu statków. Wśród omawianych rozwiązań wymienił system organizacji ruchu, usuwanie min z akwenu oraz zobowiązanie Iranu, że nie będzie ostrzeliwał jednostek handlowych. Vance podkreślił, że Stany Zjednoczone będą oceniać Iran na podstawie działań, a nie deklaracji. Mimo wcześniejszych zapowiedzi administracji prezydenta Donalda Trumpa porozumienie o swobodzie żeglugi nie zostało jeszcze ogłoszone.
Napięcie wokół cieśniny już ogranicza ruch morski. Według firmy analitycznej Kpler liczba statków przepływających przez Ormuz w piątek była o 33 proc. niższa niż dzień wcześniej, a większość jednostek korzystała z trasy po stronie irańskiej. Irańskie media państwowe opublikowały wcześniej projekt planu, który zakładałby zakaz tranzytu dla statków amerykańskich i izraelskich. Jednostki państw uznanych przez Iran za szkodzące jego interesom nie mogłyby korzystać z cieśniny do czasu wypłaty odszkodowań. Projekt jest analizowany przez irański parlament.
Możliwość faktycznego zamknięcia lub poważnego ograniczenia ruchu przez Ormuz wywołała globalny szok w dostawach energii, podniosła ceny gazu, zwiększyła presję inflacyjną i wzbudziła obawy o poziom zapasów ropy. W piątek ceny ropy wzrosły, gdy inwestorzy czekali na porozumienie zapowiadane przez administrację Trumpa. Brent, międzynarodowy benchmark cenowy, zyskał ponad 1 proc. i zakończył sesję na poziomie 83,55 dol. za baryłkę. West Texas Intermediate wzrósł o około 1 proc. do 78,18 dol. Mimo piątkowych zwyżek ceny ropy spadły w całym tygodniu o ponad 7 proc.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!