W Polsce ok. 68% produkcji jaj stanowiły do niedawna jaja z chowu klatkowego („trójki”). W reakcji na presję organizacji prozwierzęcych i oczekiwania konsumentów, wiele sieci handlowych zrezygnowało ze sprzedaży jaj klatkowych i oferuje droższe jaja z chowów alternatywnych.
Udział systemów produkcji
Z danych Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz wynika, że poza jajami klatkowym (68%) struktura wygląda następująco: jaja ściółkowe 23,8%, z wolnego wybiegu 7,1% oraz ekologiczne 1,4% produkcji.
Oznaczenia na skorupce i opakowaniu
Kod na skorupce musi wskazywać system chowu (0–3), kod kraju (np. PL) i weterynaryjny numer identyfikacyjny; opakowania muszą zawierać klasę jakości (A), klasę wagową, datę trwałości i kod pakowalni.
- 0 — chów ekologiczny (kury z wolnego wybiegu, pasza ekologiczna)
- 1 — wolny wybieg (kury mają dostęp do wybiegu porośniętego roślinnością)
- 2 — ściółkowy (kury w zamkniętym pomieszczeniu z gniazdami, grzędami i ściółką)
- 3 — chów klatkowy (kury w grupach 20–60 ptaków)
Ceny hurtowe i ich zmiany
Według Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej średnie ceny 100 szt. jaj sprzedawanych w zakładach pakowania na 23 marca wynosiły (zł/100 szt.):
- Klatkowe (3): L — 80,13 zł; M — 69,84 zł
- Ściółkowe: L — 91,14 zł; M — 78,53 zł
- Wolny wybieg: L — 92,63 zł; M — 84,53 zł
- Chów ekologiczny: M — 95,56 zł
W ciągu roku najbardziej podrożały jaja ściółkowe klasy M (o ponad 17%) oraz ekologiczne (ok. 15%), podczas gdy cena jaj klatkowych klasy M praktycznie się nie zmieniła (+0,7%).
Polityka UE i obawy producentów
Komisja Europejska zapowiedziała wprowadzenie zakazu chowu klatkowego od 2027 r., jednak trwa dyskusja. Producenci wskazują na wysokie koszty przestawienia produkcji i postulują dłuższy okres przejściowy, argumentując, że szybka rezygnacja z chowu klatkowego może podnieść ceny jaj.
Spożycie jaj w Polsce rośnie — według IERiGŻ w 2024 r. wyniosło 201 szt. na mieszkańca, wobec 179 szt. rok wcześniej, choć wciąż pozostaje niższe niż średnia w UE i na świecie.