--- title: "Australia chce chronić lasy koali, ale spór o kredyty węglowe dzieli ekologów" description: "Australia planuje utworzenie wielkiego parku koali w Nowej Południowej Walii i ograniczenie wyrębu rodzimych lasów. Projekt finansowany częściowo przez kredyty węglowe wywołał spór o wiarygodność offsetów i politykę klimatyczną rządu." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow/index.md" date_published: "2026-08-25T21:04:08.532Z" date_modified: "2026-08-25T21:04:52.988Z" author: "Redakcja" category: "Klimat" tags: - "Australia" - "koale" - "lasy" - "kredyty węglowe" - "polityka klimatyczna" source_url: "https://www.theguardian.com/environment/2026/aug/25/could-greens-block-nsw-great-koala-national-park-carbon-credits" source_name: "Guardian Environment" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1787680947877.jpeg" image_alt: "koala on tree" image_credit: "© David Clode / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@davidclode" --- # Australia chce chronić lasy koali, ale spór o kredyty węglowe dzieli ekologów > Australia chce utworzyć park koali i ograniczyć wyrąb lasów. Finansowanie kredytami węglowymi podzieliło ekologów. ## Kluczowe informacje - Park w północnej części Nowej Południowej Walii ma objąć 476 tys. hektarów. - Obszar ma chronić koale, ponad sto innych zagrożonych gatunków, zlewnie i zasoby węgla. - Plan pozwoliłby na wygenerowanie kredytów węglowych o wartości setek milionów dolarów. - Australijscy ekolodzy spierają się, czy ochrona lasów powinna być finansowana przez system kompensacji emisji. Australijski plan utworzenia wielkiego parku narodowego koali w północnej części Nowej Południowej Walii miał być zwieńczeniem trwającej od lat kampanii na rzecz ochrony lasów. Zamiast jednoczyć organizacje środowiskowe, propozycja finansowania ochrony przyrody kredytami węglowymi wywołała jednak głęboki spór. Zieloni rozważają, czy poprzeć w Senacie wniosek prawicowej partii Nationals, która chce zablokować plan rządu federalnego. Stawką jest nie tylko los lasów i ograniczenie wyrębu, lecz także sposób, w jaki Australia rozlicza emisje dużych firm. Park, o który walczono przez lata Kampania na rzecz parku rozpoczęła się wokół lasów w rejonie Coffs Harbour. Jej uczestnicy chcieli ochrony rozległego obszaru zamieszkanego przez koale, lotopałanki, czarne kakadu żałobne i ponad sto innych zagrożonych gatunków. W działania angażowali się lokalni obrońcy przyrody oraz przedstawiciele społeczności First Nations. Stanowa Partia Pracy poparła ideę jeszcze ponad dekadę temu, gdy była w opozycji, ale konkretna decyzja zapadła dopiero we wrześniu 2025 roku. Rząd Nowej Południowej Walii ogłosił wtedy, że do istniejących obszarów chronionych dołączy 176 tys. hektarów lasów państwowych. W efekcie miałby powstać obszar chroniony o powierzchni 476 tys. hektarów, większej niż dwukrotność terytorium Canberry. Według założeń park obejmie siedliska około 12 tys. koali, zlewnie ważne dla lokalnych społeczności oraz magazyny węgla. Decyzja nie oznaczała jednak pełnego uruchomienia projektu. Ostateczne potwierdzenie przyszło w czerwcu, gdy rząd federalny zatwierdził propozycję pozwalającą na tworzenie kredytów węglowych związanych z ochroną lasów. Dlaczego kredyty węglowe stały się osią konfliktu Kredyt węglowy ma reprezentować jedną tonę emisji gazów cieplarnianych, której udało się uniknąć, albo jedną tonę dwutlenku węgla usuniętą z atmosfery. W Australii kredyty powstają między innymi w projektach mających odtwarzać lasy na terenach śródlądowych oraz przechwytywać i spalać metan ze składowisk odpadów. Sama idea jest prosta: projekt ma przynieść efekt klimatyczny, a następnie jego właściciel może sprzedać jednostki firmom, które chcą wykazać ograniczenie własnego śladu emisyjnego. Kredyty mogą być tworzone przez projekty leśne oraz przedsięwzięcia ograniczające emisje metanu. Australijskie badania naukowe wskazywały na poważne słabości głównych typów projektów kredytowych. Krytycy twierdzą, że część offsetów może nie oznaczać rzeczywistej redukcji emisji. Naukowcy podkreślają, że podstawą walki z kryzysem klimatycznym powinny być głębokie, bezpośrednie cięcia emisji, a kredyty powinny być stosowane oszczędnie. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim wiarygodności kredytów. Badania naukowe wykazały istotne problemy z głównymi rodzajami projektów wykorzystywanych w Australii i innych krajach. Wynika z nich, że część jednostek może nie odzwierciedlać realnych ograniczeń emisji. Rząd federalny w dużej mierze odrzucił te zarzuty, a kredyty nadal są sprzedawane. Ich nabywcami są między innymi przedsiębiorstwa objęte australijskim mechanizmem zabezpieczającym, czyli systemem dla około 200 dużych instalacji przemysłowych. System został wprowadzony w 2016 roku przez ówczesny prawicowy rząd koalicyjny z obietnicą zatrzymania wzrostu emisji przemysłowych. W praktyce nie zadziałał zgodnie z zapowiedziami, a całkowita emisja z objętych nim zakładów nadal rosła. Rząd Partii Pracy zmienił zasady w 2023 roku. Dla każdej instalacji ustalono indywidualny poziom bazowy, a przedsiębiorstwa zobowiązano do zmniejszania intensywności emisji nawet o 4,9 proc. rocznie. Mogą robić to bezpośrednio albo kupować kredyty. Spór o dodatkowość ochrony lasów Przeciwnicy planu twierdzą, że ochrona lasów koali nie spełnia zasady dodatkowości. Zgodnie z tą zasadą kredyt powinien powstać wyłącznie wtedy, gdy dane ograniczenie emisji nie nastąpiłoby bez projektu. Organizacje Australia Institute oraz byli liderzy Zielonych Bob Brown i Christine Milne wskazują, że Partia Pracy zapowiadała utworzenie parku już od 2015 roku. Ich zdaniem projekt byłby więc realizacją wcześniejszej polityki, a nie nowym działaniem wywołanym przez rynek kredytów. Twierdzą też, że zakończenie działalności nierentownego sektora rodzimego leśnictwa powinno zostać opłacone z pieniędzy publicznych, a nie przez sprzedaż offsetów. Ten argument dotyczy również tego, czym właściwie ma być ochrona przyrody. Jeśli las jest chroniony przede wszystkim dlatego, że można za to wystawić kredyty, pojawia się pytanie, czy jego wartość przyrodnicza nie zostaje podporządkowana rachunkowi emisyjnemu. Krytycy obawiają się ponadto, że kredyty pozwalają zanieczyszczającym firmom deklarować własne redukcje bez wystarczająco głębokiego ograniczenia emisji w zakładach. Mechanizm zabezpieczający daje przedsiębiorstwom dostęp do nieograniczonej liczby kredytów po relatywnie niskim koszcie, co zdaniem przeciwników osłabia presję na bezpośrednią transformację przemysłu. Argumenty zwolenników projektu są jednak odmienne i nie sprowadzają się do obrony każdego rodzaju kredytów. Leśnicy i działacze z Nowej Południowej Walii, przedstawiciele społeczności First Nations oraz ekolog David Lindenmayer wskazują, że opracowana metoda poprawionego zarządzania rodzimymi lasami została w toku prac wzmocniona. Ich zdaniem nie dotyczy ona wyłącznie samego parku. Zakłada także ograniczenie wyrębu w publicznych i prywatnych lasach rodzimych do poziomu znacznie niższego od średniej z poprzedniej dekady. To może przyspieszyć kurczenie się sektora wyrębu lasów naturalnych w stanie. Zwolennicy odpowiadają również, że projekt miałby wygenerować mniej niż 1 proc. wszystkich kredytów wydawanych co roku w Australii. Nawet ewentualne wykorzystanie tej metody do zamykania kolejnych obszarów leśnych w Nowej Południowej Walii, a nawet na Tasmanii, nie zmieniłoby zasadniczo skali całego rynku. Ich wniosek jest taki, że los parku nie rozstrzygnie, czy duże przedsiębiorstwa nadal będą miały dostęp do tanich kredytów. O tym powinny zdecydować osobne zmiany w systemie klimatycznym i dokładny audyt istniejących projektów, a nie głosowanie nad jednym obszarem leśnym. Głosowanie w Senacie miało odbyć się w ubiegłym tygodniu, ale zostało przełożone na następny miesiąc. Zieloni poprosili Nationals o więcej czasu na wypracowanie wspólnego stanowiska. Możliwy jest kompromis z Partią Pracy, na przykład ustawowe ograniczenie sprzedaży kredytów z ochrony lasów do branż niezajmujących się wydobyciem i produkcją paliw kopalnych. Rząd Nowej Południowej Walii deklarował takie rozwiązanie, choć nie przedstawiono jasnego sposobu jego wdrożenia. Decyzja Zielonych ma więc dwa wymiary. Z punktu widzenia polityki klimatycznej partia musi odpowiedzieć na zarzuty dotyczące jakości kredytów, dodatkowości i możliwości dalszego używania offsetów przez emitentów. Z punktu widzenia ochrony przyrody odrzucenie propozycji może oznaczać utratę konkretnej szansy na zabezpieczenie rozległych siedlisk i ograniczenie wyrębu. Stanowa posłanka Zielonych Sue Higginson ostrzegała, że po zablokowaniu planu sytuacja może stać się gorsza, a nie lepsza. Spór pokazuje, że sukces kampanii środowiskowej nie zawsze jest oceniany wyłącznie przez pryzmat liczby hektarów objętych ochroną. Równie ważne pozostaje to, czy sposób finansowania rzeczywiście prowadzi do dodatkowej ochrony klimatu, czy tylko pozwala firmom inaczej zaksięgować ich emisje. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Kredyt węglowy](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/kredyt-weglowy) Jednostka mająca reprezentować ograniczenie emisji albo usunięcie jednej tony gazów cieplarnianych z atmosfery. Firmy mogą kupować kredyty i zaliczać je na poczet swoich zobowiązań emisyjnych. ### [Dodatkowość](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dodatkowosc) Zasada, zgodnie z którą kredyt powinien być wydany tylko za redukcję emisji, do której bez danego projektu prawdopodobnie by nie doszło. ### [Mechanizm zabezpieczający](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/mechanizm-zabezpieczajacy) Australijski system obejmujący około 200 dużych instalacji przemysłowych, które mają z roku na rok ograniczać intensywność emisji. ## Źródło pierwotne [Guardian Environment](https://www.theguardian.com/environment/2026/aug/25/could-greens-block-nsw-great-koala-national-park-carbon-credits) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:04:08.532Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:04:52.988Z - **Kategoria:** Klimat - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Australia chce chronić lasy koali, ale spór o kredyty węglowe dzieli ekologów”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/australia-chce-chronic-lasy-koali-ale-spor-o-kredyty-weglowe-dzieli-ekologow