---
title: "Badanie mapuje szlaki nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami w Amazonii"
description: "Badanie naukowe zidentyfikowało 137 gatunków zwierząt objętych nielegalnym handlem w brazylijskiej Amazonii. Analiza pokazuje główne motywy przemytu, trasy przez państwa sąsiednie oraz luki w danych o przejęciach."
publisher: "Najnowsze Informacje"
language: "pl-PL"
canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii"
markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii/index.md"
date_published: "2026-10-17T21:45:10.543Z"
date_modified: "2026-10-17T21:45:16.024Z"
author: "Redakcja"
category: "Klimat"
tags:
  - "amazonia"
  - "handel dzikimi zwierzętami"
  - "bioróżnorodność"
  - "przemyt zwierząt"
  - "ochrona przyrody"
source_url: "https://news.mongabay.com/2026/10/researchers-uncover-hidden-routes-and-patterns-of-amazon-wildlife-trade/"
source_name: "Mongabay"
image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1792000921032.jpeg"
image_alt: "a man in a canoe on a river surrounded by trees"
image_credit: "© Juan Orestes / Unsplash"
image_credit_url: "https://unsplash.com/@juankiddy"
---

# Badanie mapuje szlaki nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami w Amazonii

> Analiza 34 publikacji wskazuje 137 gatunków i transgraniczne szlaki, którymi zwierzęta z brazylijskiej Amazonii trafiają na rynki.

## Kluczowe informacje
- Analiza 34 publikacji zidentyfikowała 137 gatunków objętych nielegalnym handlem.
- Największą grupę stanowiły ptaki, przed ssakami, gadami i rybami.
- Żółwie i ich jaja trafiają na rynek żywności, a ryby ozdobne są przewożone przez granice do odległych państw.
- Dane o skali zjawiska są niepełne, ponieważ część przejętych zwierząt nie trafia do oficjalnych statystyk.

Brazylijska Amazonia jest jednym z głównych ośrodków międzynarodowego handlu dzikimi zwierzętami. Każdego dnia z lasu deszczowego wywożone są zwierzęta, które trafiają do innych części Brazylii oraz na rynki zagraniczne. Ryby ozdobne, żółwie, ptaki i ssaki mogą być sprzedawane lokalnie za niewielkie kwoty, a po przebyciu tysięcy kilometrów osiągać znacznie wyższe ceny. Nowa analiza naukowa porządkuje wiedzę o tym zjawisku, wskazując 137 gatunków, główne motywy handlu oraz trasy prowadzące przez państwa sąsiednie.

## Badacze połączyli rozproszone informacje

Autorzy badania opublikowanego w lipcu 2026 roku w czasopiśmie Human Ecology przeanalizowali 34 recenzowane publikacje naukowe dotyczące nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami w brazylijskiej Amazonii. Był to systematyczny przegląd literatury, którego celem było uzyskanie szerszego obrazu zjawiska, a nie opisanie jednej operacji służb lub pojedynczego szlaku. Badacze szukali powtarzających się wzorców, informacji o gatunkach, motywach oraz kierunkach transportu. Jak wyjaśniła główna autorka Marta Custodio Lopes z Federalnego Uniwersytetu Wiejskiego Pernambuco, potrzebna była perspektywa obejmująca cały region, a nie tylko wybrane lokalizacje.

## Ptaki dominują, ale handel ma wiele zastosowań

Wśród 137 zidentyfikowanych gatunków największą grupę stanowiły ptaki, które odpowiadały za 36,4 proc. przypadków opisanych w analizowanych pracach. Dalej znalazły się ssaki, 28,4 proc., gady, 18,9 proc., oraz ryby, 15,3 proc. W skali Brazylii ptaki są głównym przedmiotem nielegalnego handlu, jednak Amazonia wyróżnia się większym zróżnicowaniem gatunków i motywów. Część ptaków trafia do hodowli lub na rynek zwierząt domowych, lecz większe i średnie gatunki są także pozyskiwane jako żywność. Według badaczki ten cel ma w Amazonii bardziej lokalny charakter niż w innych częściach kraju.

- Rynek zwierząt domowych jest jednym z powodów odłowu ptaków.
- Ptaki, ssaki i część gadów są pozyskiwane także na żywność.
- Żółwie i ich jaja są konsumowane w Brazylii oraz przemycane do państw sąsiednich.
- Zwierzęta są wykorzystywane również w celach leczniczych, duchowych i religijnych.

## Żółwie trafiają na rynek żywności, a także do Azji

Żywność jest jednym z najważniejszych czynników napędzających handel amazońskimi żółwiami oraz ich jajami. Zwierzęta są spożywane przez mieszkańców regionu, a część transportów przekracza granice Brazylii. Specjalista ds. wywiadu ochrony przyrody Antônio de Carvalho z WCS Brazil wskazał trasę prowadzącą przez granicę z Peru, a następnie do państw azjatyckich. Młode żółwie z rodzaju Podocnemis mają trafiać na azjatyckie farmy, gdzie są hodowane, traktowane jako źródło pożywienia, a później zabijane. Oznacza to, że lokalny odłów może być powiązany z łańcuchem dostaw przebiegającym przez kilka państw i kontynentów.

## Ryby ozdobne pokonują tysiące kilometrów

Jednym z przykładów jest zebra pleco, ryba słodkowodna endemiczna dla rzeki Xingu w stanie Pará. Gatunek jest krytycznie zagrożony i poszukiwany na rynku akwarystycznym. Według Carvalho ryby opuszczają region Xingu, przemierzają cały stan Amazonas i docierają do trójgranicznego obszaru Brazylii, Kolumbii i Peru. Łącznie pokonują około 2 tys. kilometrów, zanim mogą zostać skierowane do dalszych odbiorców. Po przekroczeniu granicy z Kolumbią trafiają między innymi do Stanów Zjednoczonych i Niemiec. We wrześniu odnotowano także ich sprzedaż na targu Chatuchak w Bangkoku w Tajlandii.

Dysproporcja między dochodem lokalnych pośredników a ceną na rynku zagranicznym pokazuje ekonomiczny mechanizm tego procederu. Mieszkańcy Amazonii mają otrzymywać około 1 reala za jedną zebrę pleco, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych ryba może być sprzedawana za kwotę sięgającą 300 reali. W brazylijskich realach ta różnica wynosi niemal trzystukrotność ceny początkowej. Takie dane nie oznaczają, że każda ryba osiąga najwyższą podaną cenę, ale pokazują, dlaczego rzadkie gatunki są atrakcyjne dla sieci przemytniczych.

## Granice ułatwiają zmianę pochodzenia zwierząt

Ważnym węzłem transportowym są brazylijska Tabatinga i kolumbijska Leticia, oddzielone od siebie jedną ulicą. Według raportu organizacji Traffic z 2020 roku oba miasta są punktami, przez które przechodzą duże ilości ryb i żółwi słodkowodnych przeznaczonych do konsumpcji. Inne trasy prowadzą przez Gujanę i Surinam. W przeciwieństwie do Brazylii państwa te dopuszczają odłów i handel określonymi ilościami niektórych rodzimych zwierząt. Eksperci wskazują, że zwierzęta złapane nielegalnie w Brazylii mogą być tam wprowadzane do legalnego obrotu, a następnie wysyłane na kolejne rynki. Ten mechanizm jest określany jako pranie pochodzenia.

Według Sandry Charity, konsultantki ds. bioróżnorodności, trasy są wybierane między innymi ze względu na łatwość ukrycia nielegalnego źródła zwierząt. Problem nie ogranicza się przy tym do przemieszczania okazów przez granice. Charity oceniła, że handel dzikimi zwierzętami w brazylijskiej Amazonii jest coraz silniej powiązany z innymi przestępstwami środowiskowymi, w tym z nielegalną wycinką lasów, oraz z działalnością karteli. To wskazuje na potrzebę analizowania przemytu zwierząt razem z szerszymi sieciami przestępczymi, a nie jako odrębnych, lokalnych zdarzeń.

## Największą przeszkodą pozostaje brak pełnych danych

Autorzy badania podkreślają, że obraz handlu jest niepełny. Informacje o przejęciach są rozproszone między szczeblem miejskim, stanowym i federalnym, a ogromny obszar Amazonii oraz trudne do kontrolowania granice utrudniają ich połączenie. Część interwencji w ogóle nie trafia do oficjalnych statystyk. Jeśli zwierzęta zostaną przejęte i od razu wypuszczone na wolność, zdarzenie może nie zostać odnotowane w bazie danych. Dlatego liczba 137 gatunków nie jest pełnym katalogiem wszystkich zwierząt objętych handlem, lecz wykazem wynikającym z dostępnych publikacji.

Ograniczeniem przeglądu jest także to, że badacze korzystali wyłącznie z artykułów naukowych. Projekty badawcze częściej obejmują miejsca łatwo dostępne, położone przy rzekach lub w pobliżu stolic stanów. Odległe obszary pozostają słabiej opisane, ponieważ prowadzenie tam badań wymaga większych nakładów. WCS Brazil pracuje nad Globalnym Obserwatorium Handlu Dzikimi Zwierzętami, które ma wykorzystywać sztuczną inteligencję do zbierania informacji z serwisów informacyjnych i publikacji naukowych. System ma wspierać śledczych, służby ochrony środowiska i dziennikarzy. Lepsze dane nie zatrzymają samego procederu, ale mogą ułatwić rozpoznawanie tras, gatunków i powiązań między handlem zwierzętami a innymi przestępstwami środowiskowymi.

## Wyjaśnienie pojęć

### [systematyczny przegląd literatury](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/systematyczny-przeglad-literatury)

Metoda polegająca na uporządkowanym wyszukaniu i analizie wcześniej opublikowanych badań dotyczących określonego problemu.

### [gatunek krytycznie zagrożony](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/gatunek-krytycznie-zagrozony)

Kategoria oznaczająca bardzo wysokie ryzyko wyginięcia gatunku, stosowana między innymi na Czerwonej liście IUCN.

### [pranie pochodzenia](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/pranie-pochodzenia)

Ukrywanie nielegalnego źródła pochodzenia zwierzęcia przez włączenie go do legalnego lub pozornie legalnego obrotu.

## Źródło pierwotne

[Mongabay](https://news.mongabay.com/2026/10/researchers-uncover-hidden-routes-and-patterns-of-amazon-wildlife-trade/)

---
## Informacje do cytowania
- **Autor:** Redakcja
- **Data publikacji:** 2026-10-17T21:45:10.543Z
- **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-17T21:45:16.024Z
- **Kategoria:** Klimat
- **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii)
- **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii/index.md)

**Sugerowane cytowanie:**

> Najnowsze Informacje, „Badanie mapuje szlaki nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami w Amazonii”, 2026-10-17, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/badanie-mapuje-szlaki-nielegalnego-handlu-dzikimi-zwierzetami-w-amazonii
