Ta strona używa plików cookies, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z naszego serwisu oraz do celów analitycznych. Klikając "Akceptuję", wyrażasz zgodę na używanie wszystkich plików cookies. Możesz również odrzucić zgodę, co spowoduje zablokowanie plików cookies analitycznych. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
El Niño może być najsilniejsze od dziesięcioleci. Met Office ostrzega przed rekordowym 2027 rokiem
Met Office prognozuje, że El Niño może być najsilniejsze w pomiarach sięgających 1950 roku.
Temperatura powierzchni kluczowego obszaru Pacyfiku przekracza obecnie średnią o ponad 2°C.
Zjawisko może zwiększyć ryzyko susz, pożarów, powodzi i strat w rolnictwie w różnych częściach świata.
Nie ma jasnych dowodów, że zmiana klimatu zwiększa częstotliwość lub siłę El Niño, ale cieplejszy świat wzmacnia skutki pogodowe tego zjawiska.
Sponsorowane
Odkryj rewolucyjną metodę nauki języków
Sprawdź jak w 30 dni opanować podstawy dowolnego języka obcego bez wychodzenia z domu.
Rozwijające się nad Pacyfikiem El Niño może być najsilniejszym takim zjawiskiem obserwowanym w życiu obecnego pokolenia, ostrzega brytyjski Met Office. Według najnowszych prognoz organizacji ocieplenie kluczowego obszaru oceanu może przekroczyć 3°C pod koniec tego roku. Jeśli prognoza się sprawdzi, będzie to poziom bezprecedensowy w pomiarach sięgających 1950 roku. Jednocześnie naturalne zjawisko nakłada się na długoterminowe globalne ocieplenie wywołane działalnością człowieka.
Dlaczego El Niño podnosi globalną temperaturę
El Niño występuje zwykle co dwa do siedmiu lat i trwa około roku. W normalnych warunkach pasaty wieją nad Pacyfikiem ze wschodu na zachód, pomagając utrzymywać cieplejszą wodę przy zachodnim krańcu oceanu. Podczas El Niño te wiatry słabną, a czasem zmieniają kierunek. Ciepła woda przesuwa się wtedy na wschód, w stronę środkowej i wschodniej części tropikalnego Pacyfiku. Zgromadzone w oceanie ciepło jest uwalniane do atmosfery, co wpływa na średnią temperaturę globu oraz na układ opadów i wiatrów.
Za El Niño uznaje się zwykle sytuację, gdy temperatura
Słownik artykułu
Pojęcia, które warto znać
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
powierzchni morza w kluczowym obszarze Pacyfiku jest co najmniej o 0,5°C wyższa od średniej długoterminowej.
Obecne pomiary wskazują na wartość przekraczającą średnią o ponad 2°C.
Prognozy Met Office zakładają, że ocieplenie może później w tym roku przekroczyć 3°C.
W niektórych miejscach woda na głębokości około 100 metrów jest nawet o 8°C cieplejsza od normy, co może dostarczać dodatkowego źródła energii dla rozwijającego się zjawiska.
Prognoza wyjątkowo silnego zjawiska
Adam Scaife, szef zespołu prognoz długoterminowych Met Office, określił obecne zdarzenie jako bezprecedensowe i podkreślał, że w modelach nie widział dotąd tak intensywnego sygnału El Niño. Ocena nie oznacza jeszcze, że rekord jest przesądzony. Zjawisko nadal się rozwija, a jego szczyt ma dopiero nadejść, jednak utrzymujące się bardzo wysokie temperatury w głębszych warstwach oceanu zwiększają pewność, że będzie to wyjątkowo silny epizod. Część innych zespołów klimatycznych przedstawiała prognozy zakładające ocieplenie sięgające nawet 4°C. Taki scenariusz byłby znacznie silniejszy od wartości obserwowanych w nowoczesnych pomiarach, ale pozostaje prognozą, a nie stwierdzonym faktem.
Naturalne zjawisko w cieplejszym świecie
Naukowcy nie mają jasnych dowodów, że zmiana klimatu zwiększa częstotliwość albo siłę El Niño. Światowa Organizacja Meteorologiczna informuje, że takich dowodów obecnie nie ma, a związek pozostaje przedmiotem badań. Raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu z 2021 roku wskazywał, że intensywność El Niño wydaje się większa od 1950 roku w porównaniu z okresem sięgającym około 1400 roku. Rekonstrukcje historyczne pokazują jednak, że siła tego zjawiska wyraźnie zmieniała się w ciągu minionych tysiącleci. Z tego powodu trudno przypisać ostatnie wzmocnienie wyłącznie globalnemu ociepleniu.
Pewne jest natomiast to, że obecne El Niño rozwija się na tle świata cieplejszego o około 1,4°C niż pod koniec XIX wieku. Gdy naturalne ocieplenie związane z uwalnianiem ciepła z oceanu nakłada się na długoterminowy wzrost temperatury spowodowany spalaniem paliw kopalnych, skutki pogodowe mogą być bardziej dotkliwe. Nie oznacza to, że każde miejsce doświadczy rekordów ani że wpływ będzie taki sam w każdym regionie. El Niño zmienia warunki atmosferyczne w różny sposób zależnie od położenia i pory roku.
Zmiana rozkładu ciepła w oceanie oraz związane z nią przesunięcia wiatrów mogą oddziaływać na pogodę na całym świecie. W latach z El Niño południowo-zachodni monsun często przynosi mniej deszczu w Azji Południowej. Według materiału źródłowego w 2026 roku opady związane z tym monsunem są dotąd znacznie niższe od normy. W pobliżu tropikalnego Pacyfiku zjawisko może zwiększać ryzyko suszy i pożarów w północnej części Ameryki Południowej oraz w Australii. W innych regionach, między innymi w Peru, Ekwadorze i południowych Stanach Zjednoczonych, może rosnąć ryzyko powodzi.
W Atlantyku i na Karaibach zmienione układy wiatrów mogą ograniczać aktywność huraganów. W opisywanym sezonie odnotowano dotąd trzy nazwane burze.
W przeszłości zakłócenia pogodowe związane z El Niño obniżały plony między innymi kawy, ryżu i kakao.
Straty w uprawach oraz zakłócenia handlu mogą przekładać się na wzrost cen żywności i problemy w globalnych łańcuchach dostaw.
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa ostrzegała, że silne El Niño może zagrozić dziesiątkom milionów osób w najbardziej narażonych państwach kryzysem ostrego braku bezpieczeństwa żywnościowego.
Co może oznaczać dla Europy i Wielkiej Brytanii
Wpływ El Niño na pogodę w Wielkiej Brytanii jest słabszy i mniej bezpośredni niż w regionach tropikalnych. Zjawisko nie jest uznawane za istotną przyczynę rekordowych fal upałów, które zdominowały tamtejsze lato. Może jednak zwiększyć jesienią i na początku zimy prawdopodobieństwo wilgotnej, sztormowej pogody w północno-zachodniej Europie, także w Wielkiej Brytanii. Oznaki bardziej niespokojnego okresu pojawiają się już w prognozach długoterminowych, ale nie są one szczegółową prognozą pogody dla konkretnych dni. El Niño może też, dość nieintuicyjnie, zwiększać szanse na chłodniejszą pogodę pod koniec zimy. Zależność ta jest jednak słaba i nie daje pewnego scenariusza.
Dlaczego 2027 rok może pobić rekord temperatury
Met Office ocenia, że 2027 rok jest bardzo prawdopodobnym kandydatem do miana najcieplejszego roku w historii pomiarów, zastępując na tej pozycji 2024 rok. Według wyjaśnienia brytyjskich naukowców efekt El Niño jest szczególnie widoczny w roku kalendarzowym następującym po zimowym szczycie zjawiska. Dodatkowe ciepło uwalniane z oceanu może więc podnieść średnią globalną temperaturę właśnie w 2027 roku. To prognoza oparta na oczekiwanym przebiegu zjawiska, a nie gwarancja rekordu. Ostateczny wynik będzie zależał od tego, jak El Niño rozwinie się w kolejnych miesiącach oraz jak rozłoży się jego wpływ na pogodę.
Znaczenie obecnego epizodu polega nie tylko na możliwym rekordzie temperatury. El Niño może jednocześnie zmieniać opady, aktywność burz tropikalnych i warunki dla rolnictwa w wielu częściach świata. Ocena skutków wymaga rozpatrywania każdego regionu osobno, ponieważ to samo zjawisko może oznaczać suszę w jednym miejscu i zwiększone ryzyko powodzi w innym. Na tle trwającego globalnego ocieplenia naturalne wahania klimatu mogą przynosić dodatkowe, krótkoterminowe obciążenie dla społeczności, gospodarki i systemów żywnościowych.
