Źródło: unsplash.com/photos/Tvo1NEmfYB0
John Gospel Yonazi Salehe, tanzański leśnik i działacz ochrony przyrody, zmarł 19 czerwca w wieku 71 lat. Przez ponad cztery dekady pracował nad tym, by ochrona zwierząt i lasów była możliwa także z punktu widzenia ludzi mieszkających na tych samych terenach. Jego kariera obejmowała pracę dla administracji Tanzanii, FAO, UNDP, WWF oraz African Wildlife Foundation, gdzie pełnił funkcję dyrektora organizacji w Tanzanii.
Jednym z najważniejszych obszarów jego działalności był Maasai Steppe, krajobraz położony między jeziorem Manyara a obszarem Tarangire. Przemieszczają się tam słonie, gnu i inne dzikie zwierzęta. Ich trasy przebiegają jednak przez tereny wykorzystywane przez pasterzy i rolników, na których rozwijały się drogi, uprawy oraz osady. Samo zaznaczenie korytarza migracyjnego na mapie nie rozwiązywało problemu. Potrzebne były porozumienia z mieszkańcami, lokalne instytucje i sposoby ograniczania strat powodowanych przez dzikie zwierzęta.
W podejściu Salehego społeczności nie były publicznością, której po fakcie przedstawia się gotowy plan ochrony. Miały współtworzyć sposób zarządzania terenem i otrzymywać część korzyści z zachowania jego walorów przyrodniczych. Było to szczególnie ważne tam, gdzie ludzie ponosili bezpośrednie koszty obecności dzikich zwierząt, na przykład po utracie zwierząt gospodarskich wskutek ataków drapieżników. Ochrona wymagała więc nie tylko argumentów ekologicznych, lecz także negocjacji dotyczących pieniędzy, odpowiedzialności i zakresu lokalnej władzy.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Podobną zasadę Salehe stosował w pracy dotyczącej lasów centralnej Tanzanii. Produkcja węgla drzewnego i rolnictwo zwiększały presję na obszary leśne. Jego zdaniem same ograniczenia nie wystarczą, jeśli mieszkańcy nie będą mieli realnych alternatyw. Wskazywał na potrzebę zwiększania produktywności rolnictwa, planowania użytkowania ziemi oraz zapewnienia stabilnych praw do gruntów. W jednym z projektów REDD w Kondoa badacze później zakwestionowali część twierdzeń o jego sukcesie. Nie podważało to jednak podstawowego założenia Salehego, że trwała ochrona musi mieć sens ekonomiczny i instytucjonalny dla ludzi żyjących w jej sąsiedztwie.
Praca nad obszarami zarządzania dziką przyrodą była często bardziej administracyjna niż spektakularna. Obejmowała spory o przychody, inwestorów, oczekiwania mieszkańców i podział kompetencji. Salehe budował partnerstwa między społecznościami, administracją, przedsiębiorstwami, organizacjami pozarządowymi i darczyńcami. Taki model wymagał cierpliwości oraz wieloletniego utrzymywania porozumień, których efekty nie zawsze były widoczne dla osób z zewnątrz.
Salehe rozpoczął pracę w ochronie przyrody w latach 70. Po zakończeniu formalnego zatrudnienia nadal przewodniczył organizacjom i doradzał innym specjalistom. Dołączył do Tanzania Forest Conservation Group w 1994 roku, a od 2012 roku był jej przewodniczącym. Kierował także Tanzania Association of Foresters oraz Community Wildlife Management Area Consortium, a także pomagał założyć Nature Tanzania. W tej organizacji zainteresował się również ochroną ptaków, traktując ją jako kolejną drogę do tego samego celu, czyli ochrony siedlisk przy udziale ludzi, którzy z nich korzystają.
Współpracownicy zapamiętali go jako osobę uczciwą, pełną humoru, skromną i gotową wspierać młodszych działaczy ochrony przyrody. Jego dorobek pokazuje, że utrzymanie korytarzy migracyjnych i lasów nie zależy wyłącznie od wyznaczania granic obszarów chronionych. Wymaga także lokalnych planów, budżetów, negocjacji oraz przekonania mieszkańców, że zachowanie przyrody może być częścią ich własnej przyszłości.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!