Kenijski rynek odzieży używanej, nazywany lokalnie mitumba, ubiera miliony osób i według szacunków zapewnia źródło utrzymania około 2 milionom ludzi. Jednocześnie skala tego handlu pokazuje problem, który wykracza poza jeden kraj. Do Afryki trafia każdego roku ponad 4,5 miliarda używanych ubrań. Część z nich nie nadaje się do ponownego użycia i po przybyciu na miejsce staje się odpadem.
Kiedy lokalne systemy sortowania są przeciążone, odrzucone tekstylia trafiają na wysypiska albo są spalane. Autorzy listu opublikowanego w czasopiśmie Science wskazują, że taki materiał może tworzyć rezerwuary szkodliwych bakterii, między innymi z rodzajów Escherichia i Klebsiella. Należy jednak odróżnić potencjalne zagrożenie od potwierdzonego związku przyczynowego. Badania sugerują, że odpady tekstylne mogą sprzyjać obecności mikroorganizmów, ale skala ryzyka dla ludzi zależy między innymi od warunków składowania, kontaktu z odpadami i skuteczności kontroli.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Zdolność mikroorganizmów do przetrwania działania leków lub innych substancji zwalczających drobnoustroje. Jej rozprzestrzenianie może utrudniać leczenie zakażeń.
To bardzo małe cząstki tworzyw sztucznych powstające między innymi podczas rozpadu syntetycznych tekstyliów. Mogą przemieszczać się w środowisku i transportować inne zanieczyszczenia.
System, w którym podmioty wprowadzające produkty na rynek ponoszą część odpowiedzialności za ich odpady, w tym za finansowanie zbiórki, sortowania lub recyklingu.
W Kenii problem jest szczególnie widoczny ze względu na rozmiar rynku odzieży używanej. Z raportu z 2023 roku wynika, że największe wysypisko w Nairobi przyjmuje około 86 ton odpadów tekstylnych dziennie. Syntetyczne materiały nie znikają szybko po wyrzuceniu. Mogą rozpadać się na coraz mniejsze cząstki, zanieczyszczając wodę i powietrze. Badania opisane w źródle wskazują także, że mikroplastiki uwalniane z niszczejących tekstyliów mogą przenosić patogeny i toksyczne substancje. Inne doniesienia naukowe łączą zanieczyszczenie mikroplastikiem z możliwością rozprzestrzeniania się oporności na antybiotyki. Nie oznacza to, że każda partia używanej odzieży stanowi bezpośrednie zagrożenie zdrowotne, ale pokazuje, dlaczego odpady tekstylne wymagają kontroli także po zakończeniu handlowego obiegu ubrań.
Autorzy listu w Science zalecają skuteczniejsze egzekwowanie międzynarodowych przepisów środowiskowych, dokładniejszą kontrolę jakości przed eksportem oraz większe inwestycje w gospodarowanie odpadami i recykling w krajach importujących. Postulują także bardziej precyzyjną, międzynarodową definicję używanych towarów. Ma ona ograniczyć luki prawne, które mogą ułatwiać wysyłanie odpadów pod pozorem produktów przeznaczonych do dalszego użycia. Ebenezer Amadi z organizacji Bopinc ocenił w rozmowie z Mongabay, że potencjalne ryzyko skażenia bakteriami można ograniczać dzięki inspekcjom i odpowiednim kontrolom na granicy.
Kenia zaczęła reagować na problem poprzez ustawę Sustainable Waste Management Act. Przepisy promują ograniczanie ilości odpadów, recykling i rozszerzoną odpowiedzialność producenta. Zdaniem Akshaya Shaha, ustępującego przewodniczącego rady Kenya Extended Producer Responsibility Organization, sektor importu tekstyliów powinien stworzyć własny mechanizm EPR. Opłata pobierana od podmiotów odnoszących korzyści ze sprzedaży odzieży mogłaby następnie trafiać do osób zbierających odpady i firm zajmujących się recyklingiem.
Odpowiedzialność nie powinna jednak spoczywać wyłącznie na krajach, do których trafia odzież. Bez silniejszego nadzoru państw eksportujących oraz lepszego sprawdzania jakości przed wysyłką koszty środowiskowe i zdrowotne światowego obiegu ubrań będą w dużej mierze ponosić społeczności w Afryce. Przypadek Kenii pokazuje, że rozwój rynku odzieży używanej może jednocześnie wspierać źródła utrzymania i zwiększać presję na systemy gospodarowania odpadami.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!