--- title: "Obrońcy środowiska wskazują na szkody związane z kanadyjskim górnictwem w Ameryce Łacińskiej" description: "Przed Międzyamerykańską Komisją Praw Człowieka przedstawiono zarzuty wobec kanadyjskich firm górniczych działających w Ameryce Łacińskiej. Świadkowie domagają się skuteczniejszego nadzoru, ochrony obrońców środowiska i dostępu do zadośćuczynienia." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej/index.md" date_published: "2026-11-06T17:41:32.882Z" date_modified: "2026-11-06T17:41:32.882Z" author: "Redakcja" category: "Klimat" tags: - "górnictwo" - "prawa człowieka" - "obrońcy środowiska" - "ameryka łacińska" - "kanada" source_url: "https://news.mongabay.com/2026/10/environmental-defenders-testify-about-attacks-in-latin-america-linked-to-canadian-mining-companies/" source_name: "Mongabay" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1793473645150.jpeg" image_alt: "assorted-color houses at daytime" image_credit: "© Random Institute / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@randominstitute" --- # Obrońcy środowiska wskazują na szkody związane z kanadyjskim górnictwem w Ameryce Łacińskiej > Przed komisją Organizacji Państw Amerykańskich przedstawiono zarzuty dotyczące szkód środowiskowych i ataków na obrońców przyrody. ## Kluczowe informacje - Świadkowie z sześciu państw przedstawili zarzuty dotyczące szkód środowiskowych i naruszeń praw człowieka związanych z kanadyjskim górnictwem. - Wśród zeznań znalazły się informacje o czterech domniemanych atakach na obrońców środowiska. - Krytycy oceniają, że kanadyjski system rozpatrywania skarg wobec firm działających za granicą ma ograniczone możliwości dochodzeniowe. - Organizacje społeczne wezwały Kanadę do wprowadzenia obowiązkowej należytej staranności i skuteczniejszych mechanizmów zadośćuczynienia. Przed Międzyamerykańską Komisją Praw Człowieka przedstawiciele sześciu państw Ameryki Łacińskiej przedstawili zarzuty dotyczące szkód środowiskowych i naruszeń praw człowieka związanych z działalnością kanadyjskich firm górniczych. Posiedzenie odbyło się 27 października w Panamie i dotyczyło obowiązków Kanady wobec przedsiębiorstw wydobywczych działających poza jej granicami. Wśród opisanych spraw znalazły się cztery domniemane ataki na obrońców środowiska. ## Spór o odpowiedzialność firm działających za granicą Kanada jest siedzibą około połowy notowanych publicznie na świecie firm zajmujących się górnictwem i poszukiwaniem złóż. Część z nich prowadzi działalność zarówno w Kanadzie, jak i w innych państwach. Z tego powodu organizacje społeczne od lat zwracają uwagę na to, w jaki sposób kanadyjskie przedsiębiorstwa są nadzorowane poza krajem oraz czy osoby dotknięte ich działalnością mają realny dostęp do ochrony i zadośćuczynienia. Komisja, znana po angielsku jako Inter-American Commission on Human Rights, jest niezależnym organem Organizacji Państw Amerykańskich. Kanada należy do tej organizacji, ale nie ratyfikowała Amerykańskiej Konwencji Praw Człowieka. W efekcie komisja może kierować do niej zalecenia, lecz nie może przekazać sprawy Kanady do Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka, który ma możliwość nakazywania środków naprawczych. - Marco Manobanda z Ekwadoru twierdzi, że kopalnia miedzi i złota El Domo przyczynia się do wylesiania i zanieczyszczenia wody, co wpływa na lokalny ekosystem oraz jego źródło utrzymania. - Mayerly López z Kolumbii mówiła o narastających groźbach wobec osób sprzeciwiających się wydobyciu złota w wysokogórskim ekosystemie Santurbán. - Świadkowie z czterech państw przedstawili zarzuty dotyczące ataków na obrońców środowiska, a inni uczestnicy mówili o działalności górniczej w Meksyku, Panamie, Republice Dominikańskiej i Argentynie. - Organizacja Global Witness uznaje Amerykę Łacińską za najniebezpieczniejszy region dla obrońców środowiska w każdym roku od 2012 roku. ## Zarzuty z Ekwadoru: woda, ziemia i represje Marco Manobanda, rdzenny mieszkaniec Las Naves w Ekwadorze, zajmujący się hodowlą ryb, mówił o skutkach działalności kopalni El Domo. Projekt należy do dwóch firm z siedzibą w Vancouver, Silvercorp Metals i Salazar Resources. Według Manobandy działalność kopalni powoduje wylesianie i zanieczyszczenie wody, a przez to zagraża ekosystemowi oraz źródłom utrzymania mieszkańców. Jak podkreślał, lokalna społeczność korzysta z ziemi i jej zasobów, więc dalsze pogarszanie jakości wody może pozbawić ją podstaw ekonomicznego przetrwania. Są to zarzuty przedstawione podczas przesłuchania, a nie ustalenia komisji. Obie firmy zostały poproszone przez Mongabay o komentarz, lecz do czasu publikacji nie odpowiedziały. Manobanda twierdził także, że mieszkańcy nadal spotykają się z obecnością wojska, groźbami, nękaniem i przeszukaniami. Według jego relacji ponad 30 osób usłyszało zarzuty karne, a część z nich skazano na wieloletnie kary więzienia. Organizacje społeczne podały, że w czerwcu 2025 roku wojsko i policja użyły gazu łzawiącego oraz gumowych pocisków do rozpędzenia pokojowego protestu, w wyniku czego rannych zostało kilka osób. Działania te miały służyć ochronie interesów firm górniczych, co również jest twierdzeniem aktywistów. Obawy dotyczące sytuacji przeciwników projektu zgłaszali wcześniej specjalni sprawozdawcy Organizacji Narodów Zjednoczonych. ## Kolumbia: ochrona páramo Santurbán Mayerly López z Kolumbii opisywała rosnące zagrożenia wobec osób, które próbują chronić páramo Santurbán przed działalnością związaną z wydobyciem złota w ramach projektu Soto Norte, prowadzonego przez Aris Mining Corporation. Santurbán to wysokogórski i bioróżnorodny ekosystem, który według López jest ważnym źródłem wody dla dwóch milionów Kolumbijczyków. Aktywistka twierdziła, że nowy rząd Kolumbii ograniczył część ochrony środowiska tego obszaru, a osoby sprzeciwiające się projektowi są stygmatyzowane. Według jej relacji w miejscowościach i mediach społecznościowych rozpowszechniano ulotki ze zdjęciami obrońców środowiska, łącząc ich z grupami zbrojnymi i działalnością nielegalną. López apelowała o ochronę Santurbán przez władze Kolumbii oraz o respektowanie obowiązków przez Aris Mining i kanadyjski rząd. Firma z Vancouver również nie odpowiedziała na prośbę Mongabay o komentarz. W przywołanym przez świadków zestawieniu Global Witness odnotowano w Kolumbii 39 zabójstw obrońców środowiska, a niemal połowa ofiar należała do ludności rdzennej. Organizacja określiła Kolumbię jako najniebezpieczniejszy kraj świata dla osób broniących środowiska. Dane te pokazują szerszy kontekst sprawy Santurbán, ale same w sobie nie przesądzają o odpowiedzialności konkretnej firmy za poszczególne zdarzenia. Podczas posiedzenia wypowiadali się także przedstawiciele innych państw regionu, którzy zgłaszali zastrzeżenia dotyczące działalności górniczej w Meksyku, Panamie, Republice Dominikańskiej i Argentynie. ## Likwidacja kanadyjskiego rzecznika i spór o następny mechanizm Przesłuchanie odbyło się około czterech miesięcy po likwidacji przez kanadyjski rząd stanowiska Canadian Ombudsperson for Responsible Enterprise, znanego jako CORE. Biuro miało badać skargi dotyczące naruszeń praw człowieka i szkód środowiskowych związanych z działalnością kanadyjskich firm z sektorów odzieżowego, górniczego oraz naftowo-gazowego poza Kanadą. Organizacje społeczne oceniają, że po jego zamknięciu poszkodowane społeczności mają mniej możliwości dochodzenia skutecznego zadośćuczynienia. Rząd Kanady informował przy likwidacji CORE, że jego prace zostaną włączone do National Contact Point, czyli Krajowego Punktu Kontaktowego OECD. Ten mechanizm ma charakter pozasądowy i zajmuje się skargami dotyczącymi możliwego naruszenia niewiążących wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych. Krytycy twierdzą, że NCP nie ma wystarczających uprawnień do prowadzenia niezależnych postępowań, wymuszania ujawniania dokumentów ani ustalania faktów. Według zestawienia przywołanego we wrześniu przez Mongabay, od 2000 roku punkt zajmował się 33 sprawami, z których tylko trzy zakończyły się formalnymi wspólnymi porozumieniami. Charis Kamphuis z kanadyjskiej organizacji Justice and Corporate Accountability Project oceniła, że brak skutecznych mechanizmów reagowania na zarzuty nadużyć może oznaczać niewypełnianie przez Kanadę międzynarodowych zobowiązań dotyczących praw człowieka. Arturo Ezquerro Cañete z MiningWatch Canada argumentował, że niewiążący charakter zaleceń oraz brak narzędzi dochodzeniowych ograniczają praktyczne znaczenie tego rozwiązania. ## Wezwanie do obowiązkowych zabezpieczeń Przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego zwrócili się do komisji o zalecenie Kanadzie przyjęcia przepisów nakładających na firmy obowiązkową należytą staranność w zakresie praw człowieka i środowiska. Chcą także wzmocnienia niezależnych mechanizmów odpowiedzialności, poprawy dostępu do zadośćuczynienia oraz większej przejrzystości informacji o ryzykach środowiskowych i prawnych. Kolejny postulat dotyczył uzależnienia publicznego finansowania, ubezpieczeń, kredytów eksportowych i wsparcia inwestycyjnego dla kanadyjskich firm od przestrzegania zabezpieczeń dotyczących ludzi i środowiska. Takie rozwiązania miałyby obejmować cały cykl działalności przedsiębiorstwa, a nie tylko reakcję na szkody po ich wystąpieniu. Gillian Gillard, przedstawicielka Kanady przy Organizacji Państw Amerykańskich, wskazywała Krajowy Punkt Kontaktowy jako odpowiedź na obawy przedstawione podczas posiedzenia. Mówiła, że jego zadaniem jest wspieranie wczesnego rozwiązywania sporów, zapobieganie ich eskalacji i wzmacnianie należytej staranności firm. Jednocześnie zaznaczyła, że żaden system nie może wyeliminować wszystkich zagrożeń, a Kanada oczekuje od przedsiębiorstw identyfikowania, zapobiegania, ograniczania i naprawiania negatywnych skutków ich działalności oraz relacji biznesowych. Komisarze dopytywali, w jaki sposób Kanada niezależnie bada zarzuty naruszeń praw człowieka i sprawdza przestrzeganie standardów przez firmy za granicą. Gillard nie odpowiedziała bezpośrednio na to pytanie, przedstawiając listę różnych inicjatyw. Global Affairs Canada nie odpowiedział na pytania Mongabay dotyczące skuteczności państwowego nadzoru. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Należyta staranność w zakresie praw człowieka i środowiska](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/nalezyta-starannosc-w-zakresie-praw-czlowieka-i-srodowiska) Proces identyfikowania, zapobiegania, ograniczania i usuwania negatywnych skutków działalności firmy dla ludzi i środowiska. ### [Międzyamerykańska Komisja Praw Człowieka](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/miedzyamerykanska-komisja-praw-czlowieka) Niezależny organ Organizacji Państw Amerykańskich zajmujący się ochroną i promowaniem praw człowieka w obu Amerykach. ### [Páramo](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/paramo) Wysokogórski ekosystem występujący w północnej części Andów, ważny dla różnorodności biologicznej i zasobów wodnych. ### [Krajowy Punkt Kontaktowy OECD](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/krajowy-punkt-kontaktowy-oecd) Pozasądowa instytucja, która pomaga rozpatrywać skargi dotyczące możliwego naruszenia wytycznych OECD przez firmy z danego kraju. Nie zastępuje sądu i działa na podstawie niewiążących zasad. ## Źródło pierwotne [Mongabay](https://news.mongabay.com/2026/10/environmental-defenders-testify-about-attacks-in-latin-america-linked-to-canadian-mining-companies/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-11-06T17:41:32.882Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-11-06T17:41:32.882Z - **Kategoria:** Klimat - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Obrońcy środowiska wskazują na szkody związane z kanadyjskim górnictwem w Ameryce Łacińskiej”, 2026-11-06, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/obroncy-srodowiska-wskazuja-na-szkody-zwiazane-z-kanadyjskim-gornictwem-w-ameryce-lacinskiej