--- title: "Pożary na Borneo zagrażają orangutanom i ważnemu ośrodkowi badań" description: "Pożary w indonezyjskiej części Borneo zagrażają orangutanom borneańskim oraz stacji Cabang Panti, jednej z najważniejszych baz badań nad tym gatunkiem. Nasilająca się susza, zjawisko El Niño i wypalanie terenu zwiększają ryzyko utraty lasu deszczowego." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan/index.md" date_published: "2026-09-16T22:51:29.620Z" date_modified: "2026-09-16T22:51:35.354Z" author: "Redakcja" category: "Klimat" tags: - "borneo" - "orangutany" - "pożary lasów" - "el niño" - "bioróżnorodność" source_url: "https://www.theguardian.com/environment/2026/sep/15/indonesia-wildfires-threaten-leading-orangutan-research-site-borneo-cabang-panti" source_name: "Guardian Environment" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1789495326707.jpeg" image_alt: "brown monkey on green grass during daytime" image_credit: "© Simone Millward / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@pictest" --- # Pożary na Borneo zagrażają orangutanom i ważnemu ośrodkowi badań > Pożary zbliżyły się na 200 metrów do stacji badawczej w parku Gunung Palung, gdzie od dekad obserwowane są orangutany borneańskie. ## Kluczowe informacje - Ogień zbliżył się na 200 metrów do stacji Rangkong w parku narodowym Gunung Palung. - W parku może żyć ponad 2500 orangutanów borneańskich, a wszystkie trzy gatunki orangutanów są krytycznie zagrożone. - Ponad 40 osób buduje pas przeciwpożarowy i używa improwizowanego systemu zraszaczy. - Naukowcy wiążą wyjątkowo gorące i suche warunki z silnym zjawiskiem El Niño. Pożary objęły część parku narodowego Gunung Palung w indonezyjskiej prowincji Zachodni Kalimantan i zbliżyły się do jednego z najważniejszych ośrodków badań nad orangutanami borneańskimi. W ostatnich dniach płomienie pojawiły się w odległości około 200 metrów od stacji Rangkong, placówki pomocniczej wobec stacji Cabang Panti, położonej mniej więcej sześć kilometrów dalej na północ. W bezpośrednim sąsiedztwie obu stacji żyją setki orangutanów borneańskich. ## Ogień zbliża się do lasu zamieszkanego przez orangutany Szacuje się, że w całym parku Gunung Palung żyje ponad 2500 orangutanów borneańskich. Część obszaru parku jest już objęta pożarami. Gatunek Pongo pygmaeus należy do trzech gatunków orangutanów, które są klasyfikowane jako krytycznie zagrożone. Zwierzęta zaczęły opuszczać płonące fragmenty lasu. Badacze i osoby uczestniczące w akcji gaśniczej zaobserwowali pięć orangutanów z populacji objętej wieloletnim monitoringiem, w tym osobniki znajdujące się zaledwie kilka metrów od ognia. - Stacja Cabang Panti jest miejscem jednego z najdłużej prowadzonych badań dzikich małp człekokształtnych. - W pobliżu stacji Rangkong pracuje ponad 40 osób, głównie pracowników terenowych, członków personelu i mieszkańców okolicznych wsi. - Zespół zbudował pas przeciwpożarowy oraz prowizoryczny system zraszaczy z perforowanego węża. - Torf może tlić się pod ziemią przez wiele miesięcy, dlatego utrzymanie wilgotnego podłoża jest ważnym elementem ochrony stacji. ## Susza zwiększa skalę zagrożenia Wiele pożarów zostało celowo wznieconych w celu oczyszczania terenu, co jest praktyką powtarzaną na wyspie każdego roku. W tym sezonie ogień łatwiej wymyka się jednak spod kontroli. Naukowcy wskazują na wyjątkowo gorące i suche warunki związane z silnym zjawiskiem El Niño. W części Zachodniego Kalimantanu przez wiele miesięcy spadło niewiele deszczu albo nie padało wcale. Indonezyjscy meteorolodzy przewidują, że intensywny sezon pożarowy utrzyma się do października, a prognozy klimatyczne wskazują na możliwość dalszego umocnienia El Niño. Obrona stacji Rangkong ma przede wszystkim zabezpieczyć ludzi i infrastrukturę, ale nawet uratowanie budynków nie rozwiąże problemu, jeśli ogień zniszczy las. Orangutany są zwierzętami samotniczymi i potrzebują rozległych obszarów do życia. Występują w niskim zagęszczeniu, dlatego nie można po prostu przenieść wszystkich osobników na niewielki fragment ocalałego lasu. Utrata drzew oznaczałaby również utratę pożywienia i podstawowych warunków przetrwania. ## Pożar zagraża także dziesięcioleciom obserwacji Cabang Panti gromadzi dane o dzikich orangutanach i historii ich życia od dekad. Naukowcy obserwowali niektóre osobniki od narodzin do momentu, gdy same zostały matkami kolejnych pokoleń. Badania prowadzone w tym miejscu pomogły ustalić, że orangutany rodzą młode średnio tylko raz na osiem lat, co jest najdłuższym cyklem rozrodczym wśród ssaków. Ciągłość i szczegółowość tej bazy danych pozwala analizować zmiany zachodzące w tropikalnym ekosystemie. Według badaczy tempo przesuwania się ognia oznacza, że bez interwencji lub utworzenia dużych pasów pozbawionych roślinności płomienie mogą dotrzeć do Cabang Panti w ciągu około 20 dni. Osoby kierujące akcją na miejscu oceniają, że skala problemu przekroczyła możliwości lokalnych organizacji. Wskazują na potrzebę użycia samolotów gaśniczych zrzucających wodę oraz udziału wyspecjalizowanych strażaków. Stawką jest nie tylko ochrona jednej stacji badawczej, lecz także zachowanie jednego z ostatnich uznawanych za ekologicznie nienaruszone fragmentów nizinnego lasu deszczowego na Borneo. Naukowcy podkreślają, że bez długoterminowych i nieprzerwanych danych trudniej będzie ocenić, jak tropikalne ekosystemy reagują na globalne zmiany klimatu. ## Wyjaśnienie pojęć ### [El Niño](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/el-nino) Okresowe ocieplenie powierzchniowych wód tropikalnego Pacyfiku, które wpływa na cyrkulację atmosferyczną i pogodę w wielu regionach świata. ### [torfowisko](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/torfowisko) Podmokły obszar, w którym gromadzi się częściowo rozłożona materia roślinna. Po wyschnięciu torf może długo tlić się pod powierzchnią. ## Źródło pierwotne [Guardian Environment](https://www.theguardian.com/environment/2026/sep/15/indonesia-wildfires-threaten-leading-orangutan-research-site-borneo-cabang-panti) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-09-16T22:51:29.620Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-16T22:51:35.354Z - **Kategoria:** Klimat - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Pożary na Borneo zagrażają orangutanom i ważnemu ośrodkowi badań”, 2026-09-16, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/pozary-na-borneo-zagrazaja-orangutanom-i-waznemu-osrodkowi-badan