--- title: "Reforma szczytów COP postępuje po cichu. Większy nacisk na wdrażanie klimatycznych ustaleń" description: "Reforma szczytów COP postępuje stopniowo, a państwa coraz mocniej koncentrują się na wdrażaniu ustaleń Porozumienia paryskiego. Przed COP31 w Antalyi ważne będą dobrowolne inicjatywy, mapy drogowe i przegląd procesu ONZ." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen/index.md" date_published: "2026-11-06T17:46:12.190Z" date_modified: "2026-11-06T17:46:12.190Z" author: "Redakcja" category: "Klimat" tags: - "cop" - "polityka klimatyczna" - "negocjacje klimatyczne" - "finansowanie klimatyczne" - "paliwa kopalne" source_url: "https://www.climatechangenews.com/2026/10/29/editors-desk-cop-reform-is-happening-quietly-behind-the-headlines/" source_name: "Climate Home News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1793300885447.jpeg" image_alt: "A group of people walking up and down a flight of stairs" image_credit: "© Connor Gan / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@connorgan" --- # Reforma szczytów COP postępuje po cichu. Większy nacisk na wdrażanie klimatycznych ustaleń > Szczyty COP nie zmieniają się gwałtownie, ale coraz wyraźniej przesuwają akcent z negocjacji na realizację klimatycznych zobowiązań. ## Kluczowe informacje - Krytyka szczytów COP nasiliła się podczas COP29 w Azerbejdżanie. - COP30 w Belém położył większy nacisk na wdrażanie działań poza formalnymi negocjacjami. - Przed COP31 zapowiedziano mapy drogowe dotyczące paliw kopalnych i wylesiania. - ONZ prowadzi cichy przegląd funkcjonowania procesu klimatycznego. Reforma szczytów klimatycznych ONZ nie przebiega w formie jednego przełomowego porozumienia. Zmiana jest bardziej stopniowa: obok formalnych negocjacji coraz większe znaczenie zyskują dobrowolne inicjatywy, partnerstwa i plany wdrażania. To próba odpowiedzi na krytykę, że konferencje COP rozrastają się, lecz ich ustalenia zbyt wolno przekładają się na działania poza salami negocjacyjnymi. ## Krytyka procesu nasiliła się podczas COP29 Podczas COP29 w Azerbejdżanie w 2024 roku wizerunek procesu klimatycznego został mocno nadszarpnięty. BBC, Reuters i The Guardian opublikowały materiały, w których przywoływano opinie czołowych ekspertów oraz określano szczyty COP jako niezdolne do realizacji swojego celu. Teksty dotyczyły otwartego listu wzywającego do reform. Podpisało go 22 naukowców i polityków, w tym były sekretarz generalny ONZ oraz były szef procesu klimatycznego ONZ. Poparcie dla apelu wyraziło później kolejnych 150 osób. List pojawił się w szczególnie trudnym momencie, gdy rządy negocjowały nowy cel finansowania klimatycznego. Klub Rzymski, który zajmował się relacjami z mediami wokół dokumentu, szybko przekonywał, że jego konstruktywne i wspierające propozycje zostały błędnie przedstawione. W późniejszej lekturze listu autor analizy nie znalazł jednak sformułowania o niezdolności COP do realizacji celu. Klub Rzymski nie odpowiedział na pytanie o to, kiedy i dlaczego ten fragment zniknął. Niezależnie od losów tego sformułowania sama krytyka nie była nowa. Od przyjęcia Porozumienia paryskiego w 2015 roku szczyty COP znacznie się rozrosły, a wielu obserwatorów ocenia, że znaczenie ich rezultatów osłabło. Wyjątkiem był COP28 w Dubaju w 2023 roku, gdzie państwa uzgodniły potrzebę odchodzenia od paliw kopalnych w systemach energetycznych. Jednocześnie proces COP zachował istotne funkcje. W materiale przywołano ocenę, według której działania podjęte dzięki Porozumieniu paryskiemu obniżyły prognozowane ocieplenie w tym stuleciu o około 1,3 stopnia Celsjusza w porównaniu ze scenariuszem braku takich zobowiązań. To szacunek oparty na prognozach, a nie pomiar bezpośredniego efektu jednej konferencji. Szczyty pozostają też miejscem, w którym państwa rozwijające się mają formalnie równy głos w decyzjach, czego nie zawsze zapewniają inne fora międzynarodowe. ## Od negocjowania do wdrażania Najbardziej widoczny sygnał zmiany przyniósł COP30 w brazylijskim Belém. Brazylia określiła go jako konferencję wdrażania i uporządkowała rozrastającą się Agendę Działań w sześciu głównych obszarach. Chodziło o nadanie struktury inicjatywom podejmowanym równolegle przez rządy, agendy ONZ, miasta, firmy i organizacje społeczne. Ich tematy obejmowały między innymi emisje metanu, zdrowie oraz adaptację w strefach dotkniętych konfliktami. Podczas COP30 ogłoszono 120 planów przyspieszania rozwiązań. - COP29 w Azerbejdżanie przyniósł głośną debatę o sensie i skuteczności obecnego modelu COP. - COP30 w Belém uporządkował Agendę Działań w sześciu obszarach i ogłosił 120 planów przyspieszania działań. - Przygotowywane są mapy drogowe dotyczące odchodzenia od paliw kopalnych oraz zatrzymania wylesiania do 2030 roku. - Przegląd procesu ONZ prowadzi Simon Stiell we współpracy z grupą 15 ekspertów polityki klimatycznej. Zmienia się także praktyka dochodzenia do wspólnych rezultatów. Przy około połowie państw popierających pomysł mapy drogowej dotyczącej odchodzenia od paliw kopalnych przewodniczący COP30 André Corrêa do Lago zapowiedział, że jego zespół przygotuje taki dokument w ciągu kolejnego roku. Powstać ma również mapa drogowa dotycząca realizacji globalnego celu zatrzymania wylesiania do 2030 roku. Dokumenty mają zostać przedstawione i omówione podczas COP31, choć wciąż nie wiadomo, czy i w jaki sposób trafią do formalnego porządku negocjacji. To przykład coraz częstszego rozdzielenia dwóch ścieżek. Formalne decyzje nadal wymagają konsensusu, ale państwa mogą tworzyć koalicje chętnych i działać bez zgody wszystkich uczestników COP. Taką możliwość wskazywały przed COP31 Ana Toni, dyrektor wykonawcza COP30, oraz holenderska minister klimatu Stientje van Veldhoven. Jako przykład podano pierwszą globalną konferencję poświęconą odchodzeniu od paliw kopalnych, której współprzewodniczyła van Veldhoven i w której uczestniczyło 60 państw. Holandia należała przy tym do pierwszych krajów, które opublikowały krajowy plan w tej sprawie. ## COP31 sprawdzi znaczenie dobrowolnych inicjatyw Podejście oparte na dobrowolnych zobowiązaniach będzie widoczne także w przygotowaniach do COP31 w Antalyi. Turcja, przy wsparciu międzynarodowych agencji energetycznych, zaproponowała dobrowolny cel zwiększenia elektryfikacji do 35 proc. końcowego zużycia energii na świecie do 2035 roku. Inicjatywa jest przedstawiana jako jeden z możliwych głównych rezultatów konferencji. Turcja promuje również zobowiązanie dotyczące sztucznej inteligencji i klimatu. Z kolei współgospodarz COP31, Australia, chce ułatwić dostęp do finansowania klimatycznego najsłabiej rozwiniętym państwom oraz małym państwom wyspiarskim. Żaden z tych pomysłów nie wymaga formalnej zgody wszystkich stron. Może jednak otrzymać dodatkowe znaczenie polityczne, jeśli zostanie uwzględniony w ogólnym dokumencie konferencji, nad którym prace zapowiadali przewodniczący COP. Warunkiem byłoby znalezienie języka akceptowalnego dla większości państw. Podobnie może stać się z mapą drogową dotyczącą paliw kopalnych. W tym modelu formalne negocjacje pozostają ważne, ale nie są jedynym miejscem, w którym ustala się kierunek działań. ## ONZ przegląda zasady funkcjonowania procesu Równolegle trwa formalny, choć mało widoczny przegląd procesu klimatycznego ONZ. Prowadzi go sekretarz wykonawczy UNFCCC Simon Stiell, korzystając z konsultacji z grupą 15 uznanych ekspertów polityki klimatycznej. Trzech z nich podpisało list z 2024 roku. Wśród konsultowanych jest szwedzki naukowiec Johan Rockström, który opowiada się między innymi za odejściem od decyzji przez konsensus na rzecz głosowania większościowego. Według jego oceny nie ma formalnej przeszkody, ponieważ zasady podejmowania decyzji na szczytach COP nigdy nie zostały w pełni uzgodnione. Nie oznacza to jednak, że wprowadzenie nowego systemu byłoby łatwe. Zmiana wymagałaby zgody państw, a negocjacje są dodatkowo utrudniane przez presję ze strony państw silnie zależnych od paliw kopalnych. Podsumowanie konsultacji z czerwca, przeprowadzonych w Bonn, koncentruje się przede wszystkim na wzmocnieniu partnerstw i odpowiedzialności zarówno w ramach Agendy Działań, jak i między tą agendą a formalnymi negocjacjami. Nie zawiera propozycji dotyczącej głosowania większościowego. Ogólny opis reformy mówi o potrzebie usprawnienia procesu w średnim i długim terminie, aby odbudować zaufanie, poprawić współpracę i zwiększyć ambicję klimatyczną. Na COP31 nie należy więc oczekiwać jednej, formalnej reformy, która szybko zmieni sposób pracy szczytów. Bardziej prawdopodobny jest dalszy rozwój równoległego modelu: negocjacje będą wyznaczać wspólne ramy, a koalicje państw i partnerstwa będą próbowały przyspieszać praktyczne działania. O znaczeniu tej zmiany zdecyduje nie tylko treść oficjalnych decyzji, lecz także to, jakie inicjatywy i plany wdrażania zdominują uwagę podczas konferencji w Antalyi. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Finansowanie klimatyczne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/finansowanie-klimatyczne) Środki przeznaczane na ograniczanie emisji oraz dostosowanie państw i społeczności do skutków zmian klimatu. ### [konsensus analityków](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/konsensus-analitykow) Zbiorcze oczekiwania analityków dotyczące przewidywanych wyników finansowych spółki, zwykle obliczane na podstawie ich prognoz. ## Źródło pierwotne [Climate Home News](https://www.climatechangenews.com/2026/10/29/editors-desk-cop-reform-is-happening-quietly-behind-the-headlines/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-11-06T17:46:12.190Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-11-06T17:46:12.190Z - **Kategoria:** Klimat - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Reforma szczytów COP postępuje po cichu. Większy nacisk na wdrażanie klimatycznych ustaleń”, 2026-11-06, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/reforma-szczytow-cop-postepuje-po-cichu-wiekszy-nacisk-na-wdrazanie-klimatycznych-ustalen