--- title: "Rzadki karlik większy wykryty dzięki analizie eDNA" description: "W pobliżu Sheffield potwierdzono pierwsze schronienie karlika większego w South Yorkshire. Do wykrycia rzadkiego nietoperza wykorzystano analizę środowiskowego DNA, czyli eDNA." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna/index.md" date_published: "2026-08-25T21:56:32.253Z" date_modified: "2026-08-25T21:56:32.253Z" author: "Redakcja" category: "Klimat" tags: - "nietoperze" - "bioróżnorodność" - "edna" - "ochrona przyrody" - "monitoring środowiska" source_url: "https://www.bbc.co.uk/news/articles/cedjpqx1165o?at_medium=RSS&at_campaign=rss" source_name: "BBC Science and Environment" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1786730551550.jpeg" image_alt: "brown wooden birdhouse on tree trunk" image_credit: "© Andrew Ridley / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@aridley88" --- # Rzadki karlik większy wykryty dzięki analizie eDNA > W lesie przy zbiorniku koło Sheffield potwierdzono obecność rzadkiego karlika większego. Pomogła analiza DNA pobranego z budki. ## Kluczowe informacje - Karlik większy został potwierdzony w South Yorkshire po raz pierwszy. - Jego obecność wykryto najpierw dzięki próbce eDNA z budki dla nietoperzy. - Późniejsza obserwacja zwierzęcia potwierdziła wynik analizy. - Budki zainstalowane w 2025 roku zostały szybko zajęte przez kilka gatunków. W lesie przy zbiorniku wodnym w pobliżu Sheffield potwierdzono obecność rzadkiego karlika większego, znanego po angielsku jako Nathusius' pipistrelle. To pierwszy potwierdzony przypadek znalezienia schronienia tego gatunku w South Yorkshire. O jego obecności najpierw poinformowała analiza środowiskowego DNA pobranego z budki dla nietoperzy, a w kolejnym miesiącu zwierzę zaobserwowano bezpośrednio w innej, położonej w pobliżu budce. Pierwsze potwierdzone schronienie w South Yorkshire Próbkę pobrano w marcu podczas testów prowadzonych przez ekologów Yorkshire Water i South Yorkshire Bat Group. Wymaz z budki przeanalizowała firma NatureMetrics, zajmująca się analizą danych dotyczących bioróżnorodności. Wynik wskazał na obecność karlika większego. W kwietniu, podczas dalszych kontroli, jeden osobnik został fizycznie zauważony w innej pobliskiej budce. Kolejne obserwacje potwierdziły wcześniejsze wykrycie. Karlik większy należy do rzadszych gatunków nietoperzy rozmnażających się w Wielkiej Brytanii i jest tam klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożenia. To pierwszy potwierdzony przypadek występowania tego gatunku w South Yorkshire oraz pierwsze potwierdzone schronienie w tym regionie. Obecność zwierzęcia wykryto w marcu dzięki eDNA, a następnie potwierdzono obserwacją w kwietniu. Budki dla nietoperzy zainstalowano w 2025 roku, a dziewięć miesięcy później były już wykorzystywane przez kilka gatunków. Ślady DNA uzupełniły tradycyjne kontrole eDNA to niewielkie ślady materiału genetycznego pozostawione przez organizmy w ich otoczeniu. W tym przypadku ekolodzy pobrali wymazy z budek dla nietoperzy oraz z innych znanych miejsc schronienia. Takie próbki mogą ujawnić obecność gatunku nawet wtedy, gdy zwierzę nie zostanie zauważone podczas krótkiej, jednorazowej kontroli wizualnej. Zespół określił tę metodę jako potencjalnie przydatne narzędzie monitoringu. Wcześniej identyfikacja gatunku zajmującego budkę mogła wymagać wspinania się na drzewa nocą i obserwowania nietoperzy przy wylocie. Było to czasochłonne i ograniczało liczbę sprawdzanych miejsc. Pobieranie wymazów z powierzchni pozwoliło w krótkim czasie skontrolować znacznie większą liczbę budek. Według NatureMetrics takie podejście może pomóc lepiej poznawać rozmieszczenie gatunków i kierować działania ochronne tam, gdzie są najbardziej potrzebne. Budki szybko znalazły lokatorów Budki sfinansowano w ramach programu ochrony gatunków Yorkshire Water i zamontowano na terenie przy zbiorniku w 2025 roku. Zostały zaprojektowane tak, aby naśladować naturalne cechy miejsc wykorzystywanych przez nietoperze jako schronienie. Ich celem jest poprawa warunków siedliskowych i wsparcie populacji nietoperzy na terenach należących do przedsiębiorstwa. Główny ekolog Yorkshire Water Sean Davey ocenił, że szybkie zajęcie budek przez kilka gatunków jest zachęcającym sygnałem. Firma podała, że monitoring pomógł sprawdzić, czy zastosowane działania ochronne przynoszą oczekiwane rezultaty. Jednocześnie ujawnił nieoczekiwany wynik, czyli obecność karlika większego. Gatunek jest podobny do pospolitego karlika, ale nieco większy i ma dłuższe futro na grzbiecie. Znany jest także z dalekich migracji między Wielką Brytanią a Europą. Samo wykrycie jednego osobnika nie pozwala ocenić liczebności całej populacji, ale pokazuje, że połączenie budek i analizy eDNA może zwiększać szanse na odnalezienie rzadkich gatunków. ## Wyjaśnienie pojęć ### [środowiskowe DNA](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/srodowiskowe-dna) Ślady materiału genetycznego pozostawione przez organizmy w ich otoczeniu. Ich analiza może pomóc wykryć obecność gatunku bez bezpośredniego obserwowania zwierzęcia. ## Źródło pierwotne [BBC Science and Environment](https://www.bbc.co.uk/news/articles/cedjpqx1165o?at_medium=RSS&at_campaign=rss) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:56:32.253Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:56:32.253Z - **Kategoria:** Klimat - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Rzadki karlik większy wykryty dzięki analizie eDNA”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/rzadki-karlik-wiekszy-wykryty-dzieki-analizie-edna