--- title: "Sąd Konstytucyjny RPA unieważnił prawo Shella do poszukiwań ropy u wschodniego wybrzeża" description: "Sąd Konstytucyjny Republiki Południowej Afryki unieważnił prawo Shella i Impact Africa do poszukiwań ropy oraz gazu u wschodniego wybrzeża. Sędziowie wskazali na brak właściwych konsultacji społecznych i niewystarczającą ocenę wpływu projektu na klimat, środowisko i lokalne społeczności." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza/index.md" date_published: "2026-08-25T21:56:37.526Z" date_modified: "2026-08-25T21:56:37.526Z" author: "Redakcja" category: "Klimat" tags: - "rpa" - "ropa i gaz" - "ochrona oceanów" - "prawo klimatyczne" - "konsultacje społeczne" source_url: "https://www.climatechangenews.com/2026/08/14/south-africas-top-court-blocks-shells-offshore-oil-exploration-right/" source_name: "Climate Home News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1786730551479.jpeg" image_alt: "green grass covered mountain beside body of water during daytime" image_credit: "© Joshua Gaunt / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@ndingujosh" --- # Sąd Konstytucyjny RPA unieważnił prawo Shella do poszukiwań ropy u wschodniego wybrzeża > Sąd Konstytucyjny RPA uznał, że Shell nie przeprowadził właściwych konsultacji i nie uwzględnił klimatycznych skutków poszukiwań ropy. ## Kluczowe informacje - Sąd uznał, że prawo do poszukiwań przyznano niezgodnie z prawem. - Shell i Impact Africa nie przeprowadziły znaczących konsultacji z lokalnymi społecznościami. - W ocenie sądu nie uwzględniono odpowiednio skutków dla klimatu, ekologii, kultury i źródeł utrzymania. - Wyrok może mieć znaczenie dla kolejnych sporów dotyczących projektów naftowych w RPA. Po pięciu latach postępowania prawnego Sąd Konstytucyjny Republiki Południowej Afryki zablokował prawo Shella i jego lokalnego partnera, firmy Impact Africa, do poszukiwania ropy oraz gazu u wschodniego wybrzeża kraju. Sędziowie uznali, że przy przyznawaniu tego prawa nie spełniono wymogów dotyczących zarządzania zasobami, nie przeprowadzono znaczących konsultacji z dotkniętymi społecznościami i nie oceniono odpowiednio wpływu projektu na klimat, prawa kulturowe, źródła utrzymania oraz środowisko. Decyzja kończy wieloletni spór, który zainicjowały organizacje społeczne i ekologiczne. Sąd wskazał na błędy w całym procesie Sprawa dotyczyła prawa przyznanego początkowo w 2014 roku. Przeciwko Shellowi, Impact Africa oraz rządowi wystąpiły między innymi Sustaining the Wild Coast, Natural Justice i Greenpeace Africa. Organizacje twierdziły, że mieszkańcy wybrzeża nie zostali właściwie poinformowani ani wysłuchani przed wydaniem zgody na poszukiwania na morzu. W Republice Południowej Afryki konsultacje z osobami, na które może oddziaływać projekt wykorzystujący zasoby naturalne, są elementem wymaganego postępowania. Sąd Konstytucyjny uznał, że w tej sprawie wymogu tego nie spełniono w sposób rzeczywisty i wystarczający. Prawo do poszukiwań zostało przyznane przez Departament Zasobów Mineralnych i Ropy Naftowej niezgodnie z prawem. Sąd uznał, że konsultacje z lokalnymi społecznościami nie miały znaczącego charakteru. W procesie nie uwzględniono należycie skutków dla zmian klimatu, praw kulturowych, źródeł utrzymania i ekologii. Orzeczenie uchyla wcześniejsze rozstrzygnięcie apelacyjne i oznacza, że prawo przyznane w 2014 roku musi zostać uchylone. Kolejne etapy sporu i znaczenie wyroku Najnowsze orzeczenie podtrzymuje decyzję sądu regionalnego z 2022 roku, który rozstrzygnął sprawę przeciwko Shellowi. Jednocześnie uchyla wynik apelacji z 2024 roku. Wcześniejsze rozstrzygnięcie apelacyjne pozwalało firmie przeprowadzić nowe konsultacje publiczne w ramach pierwotnie przyznanego prawa do poszukiwań. Sąd Konstytucyjny uznał jednak, że uchybienia w procesie przyznawania zgody były na tyle poważne, że nie można ich po prostu naprawić na późniejszym etapie. Przedmiotem postępowania było konkretne prawo eksploracyjne, a nie ogólna zgoda na wszystkie projekty naftowe w kraju. W uzasadnieniu sędziowie odwołali się do ubiegłorocznej opinii doradczej Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Dokument wskazuje, że państwa mają prawny obowiązek zapobiegania szkodom wyrządzanym systemowi klimatycznemu oraz ich naprawiania. Sąd w Pretorii podkreślił, że zmiana klimatu wykracza poza granice państw, dlatego obowiązki władz należy rozpatrywać w szerszym kontekście prawa międzynarodowego. Nie oznacza to, że sama opinia doradcza automatycznie rozstrzygnęła południowoafrykański spór. Została jednak wykorzystana jako element interpretacji obowiązków państwa przy ocenie projektu mogącego wpływać na środowisko i klimat. Wild Coast, przyroda i źródła utrzymania Sporny obszar znajduje się przy Wild Coast, wybrzeżu określanym w materiale jako ważny obszar bioróżnorodności. Lokalne społeczności od pokoleń korzystają z morza i lądu, a zarazem uczestniczą w ochronie tych zasobów. Dla mieszkańców nie chodziło więc wyłącznie o techniczne warunki prowadzenia badań geologicznych. W postępowaniu podnoszono wpływ działalności wydobywczej na sposób życia, kulturę, dostęp do zasobów morskich i lądowych oraz przyszłość kolejnych pokoleń. Sąd uwzględnił ten szerszy wymiar sprawy, wskazując, że konflikty wokół projektów wydobywczych muszą być rozpatrywane także z perspektywy praw i doświadczeń społeczności przybrzeżnych. Mieszkaniec wschodniego wybrzeża i działacz środowiskowy Siyabonga Ndovela powiedział po ogłoszeniu wyroku, że czuje radość i dumę, ponieważ ocean nie powinien być podporządkowany zyskom firm wydobywczych. Z kolei w założycielskim oświadczeniu dotyczącym sprawy społeczności podkreślały, że ziemia i morze są podstawą ich źródeł utrzymania oraz sposobu życia. W ich ocenie zasoby te były chronione przez kolejne pokolenia, a jednocześnie zapewniały ochronę i ciągłość lokalnym społecznościom. Wyrok wpisuje się w szerszy spór o ropę i gaz Decyzja zapadła w czasie, gdy Republika Południowej Afryki rozwija projekty naftowe i gazowe. Od 2014 roku kierunek ten wspiera program Operation Phakisa, którego celem jest odblokowanie gospodarczego potencjału oceanów. Organizacje społeczne od lat kwestionują jednak sposób zatwierdzania poszczególnych inwestycji i ich wpływ na społeczności oraz środowisko. Na zachodnim wybrzeżu trwa odrębne postępowanie dotyczące projektu TotalEnergies. Walter Steenkamp, przewodniczący spółdzielni rybackiej Aukotowa zaangażowanej w tę sprawę, powiedział, że wyrok w sprawie Shella dał mu nową siłę do dalszego działania. Oba postępowania dotyczą innych projektów, ale pokazują, że decyzje dotyczące eksploatacji mórz są przedmiotem powtarzających się sporów prawnych. Reakcje stron i możliwy precedens Greenpeace Africa uznał, że sąd potwierdził poważne uchybienia przy przyznawaniu prawa Shellowi i Impact Africa. Sherelee Odyar, działaczka organizacji zajmująca się ropą i gazem, oceniła, że nie można ich po prostu skorygować po fakcie. Shell przekazał, że przyjął orzeczenie do wiadomości i podkreślił swoje zobowiązanie do odpowiedzialnego prowadzenia poszukiwań na morzu, znaczącego dialogu z zainteresowanymi stronami oraz ochrony środowiska. Departament Zasobów Mineralnych i Ropy Naftowej nie odpowiedział na pytania przed publikacją materiału. Alessandro Mazzi, badacz zarządzania prawnego z Uniwersytetu Wageningen, ocenił, że wyrok może stać się punktem odniesienia dla przyszłych projektów naftowych. Jego zdaniem orzeczenie wysyła inwestorom sygnał, że w przedsięwzięciach wpływających na ziemię, źródła utrzymania i środowisko znaczące konsultacje oraz rzetelna ocena ekologiczna są częścią odpowiedzialnego inwestowania. Janet Solomon z grupy Oceans not Oil zwróciła uwagę na nacisk sądu na udział demokratyczny, kulturę, źródła utrzymania oraz zdrowie przyszłych pokoleń. To właśnie połączenie wymogów proceduralnych z oceną skutków klimatycznych i społecznych może być najważniejszą konsekwencją wyroku dla kolejnych postępowań środowiskowych w RPA. ## Wyjaśnienie pojęć ### [prawo do poszukiwań](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/prawo-do-poszukiwan) Zezwolenie na prowadzenie prac mających ustalić, czy pod danym obszarem znajdują się złoża ropy lub gazu. Nie jest ono tym samym co zgoda na ich wydobycie. ### [konsultacje publiczne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/konsultacje-publiczne) Procedura zbierania opinii zainteresowanych osób lub grup na temat planowanych działań, decyzji albo projektów. Wyniki konsultacji pomagają ocenić oczekiwania odbiorców przed podjęciem ostatecznej decyzji. ### [opinia doradcza](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/opinia-doradcza) Stanowisko sądu międzynarodowego dotyczące wykładni prawa, które nie jest wyrokiem rozstrzygającym konkretny spór między stronami. ## Źródło pierwotne [Climate Home News](https://www.climatechangenews.com/2026/08/14/south-africas-top-court-blocks-shells-offshore-oil-exploration-right/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:56:37.526Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:56:37.526Z - **Kategoria:** Klimat - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Sąd Konstytucyjny RPA unieważnił prawo Shella do poszukiwań ropy u wschodniego wybrzeża”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/sad-konstytucyjny-rpa-uniewaznil-prawo-shella-do-poszukiwan-ropy-u-wschodniego-wybrzeza