Nad szwajcarską wsią Kandersteg w kantonie Berno znajduje się niestabilna formacja skalna Spitze Stei. Jej częściowe lub całkowite zawalenie mogłoby wywołać potężne osuwisko w dolinie. W miejscowości mieszka około 1300 osób, a władze prowadzą stały monitoring skał i przygotowały plany ewakuacji. Eksperci podkreślają jednak, że bardziej prawdopodobne od jednorazowego zawalenia całego masywu jest jego stopniowe rozpadowanie się.
Topnienie lodu osłabia górskie zbocza
Niestabilny fragment Spitze Stei szacowany jest na około 15 do 20 milionów metrów sześciennych. Skały od lat odpadają z tego obszaru, dlatego mieszkańcy znają zagrożenie i twierdzą, że dzięki przygotowaniom mogą żyć względnie spokojnie. Sytuacja różni się od wydarzeń w pobliskiej dolinie Loetschental, gdzie w maju 2025 roku ogromna masa skał i lodu spadła ze zbocza. Wcześniejsza ewakuacja uchroniła mieszkańców Blatten przed bezpośrednim zagrożeniem, ale osuwisko pokryło błotem znaczną część miejscowości.
Markus Stoffel, profesor zmian klimatu i zagrożeń naturalnych na Uniwersytecie Genewskim, wyjaśnia, że w górskich zboczach i luźnych osadach znajduje się dużo lodu. Gdy ten lód topnieje wskutek wyższych temperatur, podłoże traci część właściwości spajających, a stoki stają się bardziej niestabilne. Dotyczy to zarówno wiecznej zmarzliny, czyli trwale zamarzniętego gruntu i skał, jak i lodowców. Zależność między ociepleniem a konkretnym zdarzeniem wymaga jednak analizy lokalnych warunków, dlatego eksperci nie przesądzają, że Spitze Stei runie w jednym momencie.
Rosnące ryzyko osuwisk i lawin jest szerszym problemem alpejskich miejscowości. Nathan Solothurnmann, ekspert Greenpeace Switzerland, ocenia, że w przyszłości w niektórych dolinach koszty ochrony infrastruktury mogą stać się bardzo wysokie, a część miejsc może być trudniejsza do zamieszkania. To deklaracja dotycząca możliwego kierunku zmian, a nie prognoza przesądzająca los Kandersteg. W tej wsi kluczowe znaczenie mają obecnie monitoring formacji, ocena tempa jej przemieszczania oraz gotowość do ewakuacji.