---
title: "Żurawiny pod panelami. Massachusetts testuje wspólną przestrzeń dla rolnictwa i energii"
description: "Dwie farmy w Massachusetts uprawiają żurawiny pod działającymi panelami słonecznymi, łącząc rolnictwo z produkcją energii. Projekty pokazują potencjał agrowoltaiki, ale także techniczne i ekonomiczne bariery takich inwestycji."
publisher: "Najnowsze Informacje"
language: "pl-PL"
canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii"
markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii/index.md"
date_published: "2026-11-10T15:08:51.525Z"
date_modified: "2026-11-10T15:08:57.352Z"
author: "Redakcja"
category: "Klimat"
tags:
  - "agrowoltaika"
  - "energia słoneczna"
  - "rolnictwo"
  - "żurawiny"
  - "klimat"
source_url: "https://grist.org/solutions/these-cranberry-bogs-come-with-a-side-of-solar/"
source_name: "Grist"
image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/klimat-unsplash-1794078427818.jpeg"
image_alt: "a barn and some trees"
image_credit: "© David Trinks / Unsplash"
image_credit_url: "https://unsplash.com/@dtrinksrph"
---

# Żurawiny pod panelami. Massachusetts testuje wspólną przestrzeń dla rolnictwa i energii

> Na dwóch farmach w Massachusetts żurawiny rosną pod panelami słonecznymi. To pierwszy taki działający projekt w USA.

## Kluczowe informacje
- Dwie farmy w Massachusetts są pierwszymi działającymi instalacjami, pod którymi w USA uprawia się żurawiny.
- Projekt w Kingston ma moc 4,4 MW i baterię o pojemności 13,5 MWh, a instalacja w Plymouth ma moc 1 MW.
- Panele ustawiono wysoko, a konstrukcje rozmieszczono tak, by pod nimi mogły pracować maszyny do zbioru owoców.
- Agrowoltaika może pomóc utrzymać produkcję rolną i jednocześnie zwiększyć dostęp do terenów pod energetykę słoneczną.

## Żurawiny rosną pod panelami

W południowo-wschodnim Massachusetts trwa sezon zbioru żurawin. Na większości okolicznych plantacji prace wyglądają podobnie jak od lat, jednak na dwóch farmach pracownicy muszą prowadzić sprzęt między metalowymi słupami i pod panelami słonecznymi. To pierwsze działające instalacje w Stanach Zjednoczonych, pod którymi uprawia się żurawiny. Według opisu projektu mogą być także pierwszymi takimi obiektami na świecie.

Jesienią zebrano tam drugi plon spod paneli. Jedna z instalacji znajduje się w Kingston i ma moc 4,4 MW. Towarzyszy jej bateria o pojemności 13,5 MWh. Drugi projekt, w sąsiednim Plymouth, ma moc 1 MW. Obie farmy powstały na terenach, na których od dziesięcioleci uprawiano żurawiny, a ich operatorzy próbują połączyć produkcję owoców z wytwarzaniem energii elektrycznej.

## Dlaczego potrzebne są podwójne zastosowania gruntów

Massachusetts rozwija energetykę słoneczną jako jeden z elementów planu osiągnięcia zerowych emisji netto do 2050 roku. Stan wspierał inwestycje w energię słoneczną od 2001 roku, stopniowo rozszerzając system zachęt. Jednocześnie znalezienie odpowiednich miejsc pod nowe instalacje stało się trudne. Massachusetts jest gęsto zaludnione i w dużej części zalesione, dlatego niemal każda lokalizacja może wywoływać spór.

Panele na dachach i parkingach ograniczają presję na otwarte tereny, ale takie projekty mogą być droższe i zapewniać mniejszą moc. Z kolei instalacje na wcześniej niezabudowanych działkach spotykają się z protestami mieszkańców oraz sprzeciwem organizacji środowiskowych, które obawiają się zmian w krajobrazie i zakłócenia funkcjonowania ekosystemów. Wykorzystanie gruntów rolnych rozwiązuje część problemu, lecz rodzi pytanie, czy produkcja energii nie wypiera produkcji żywności.

Jedną z odpowiedzi jest agrowoltaika, czyli agrivoltaics lub dual-use solar. W tym modelu panele są montowane nad czynną uprawą, pastwiskiem albo innym terenem nadal wykorzystywanym rolniczo. Grunt może więc jednocześnie dostarczać plony i energię. W 2018 roku Massachusetts stało się pierwszym stanem, który wprowadził dodatkową zachętę finansową dla takich projektów. Według danych przytoczonych w źródle instalacje o mocy od 1 MW do 5 MW otrzymywały stawkę bazową 23,17 centa za każdą kilowatogodzinę, a projekty agrowoltaiczne dodatkowe 9 centów.

- Projekt w Kingston obejmuje instalację słoneczną o mocy 4,4 MW oraz baterię o pojemności 13,5 MWh.
- Instalacja w Plymouth ma moc 1 MW i działa na terenie dawnej farmy żurawinowej.
- Panele znajdują się około 10 stóp nad ziemią, a ich konstrukcja umożliwia zmianę nachylenia w ciągu dnia.
- Przewodów nie zakopano w podmokłym gruncie, lecz poprowadzono je nad ziemią.
- Oba projekty działają w modelu community solar, w którym energia trafia do zainteresowanych klientów.

## Nietypowa konstrukcja na podmokłej farmie

Budowa instalacji nad żurawinowym bagnem wymagała rozwiązań innych niż w przypadku standardowej farmy słonecznej. W zwykłych projektach fundamenty sięgają zazwyczaj od 8 do 10 stóp w głąb ziemi. Na plantacji żurawin trzeba było wiercić znacznie głębiej, aby dotrzeć do podłoża wystarczająco stabilnego dla pali konstrukcyjnych. Inwestorzy testowali różne maszyny, zanim znaleźli sprzęt zdolny do osadzania elementów na takiej głębokości.

Kolejne ograniczenie wynikało z samego charakteru uprawy. Podmokły teren nie pozwalał bezpiecznie zakopać okablowania, dlatego przewody zawieszono nad ziemią. Panele umieszczono na osi pozwalającej zmieniać ich nachylenie wraz z ruchem słońca. Słupy rozstawiono szerzej niż w typowych instalacjach, aby kombajny i inne maszyny mogły przejeżdżać między nimi podczas zbiorów.

## Dla plantatorów to także sposób na utrzymanie gospodarstwa

W przypadku żurawin dodatkowym argumentem jest status takich terenów. Plantacje są podmokłymi obszarami objętymi ochroną, więc nawet po zakończeniu uprawy nie można łatwo przeznaczyć ich pod osiedla lub zabudowę komercyjną. Nie każda farma żurawinowa ma jednak dobre połączenie z siecią elektroenergetyczną. Tam, gdzie przyłączenie jest możliwe, panele mogą stać się źródłem przychodu i sposobem na utrzymanie wartości gospodarczej ziemi.

W Kingston i Plymouth ziemię kupiła firma Greenbacker Renewables od plantatorów gotowych zakończyć działalność. Następnie współpracowała z Distributed Energy Infrastructure przy budowie instalacji. Za prowadzenie upraw odpowiada Iain Ward, konsultant do spraw energii słonecznej i wieloletni plantator żurawin. Rolnicy, którzy pozostają przy projekcie, mogą otrzymywać także wynagrodzenie za utrzymywanie terenu wokół paneli i słupów.

Oba projekty korzystają z modelu wspólnotowej energetyki słonecznej, czyli community solar. Energia jest sprzedawana klientom zainteresowanym niższymi kosztami oraz korzyściami środowiskowymi energii odnawialnej. Nie oznacza to jednak, że każdy nieużywany bog żurawinowy może zostać zamieniony w farmę słoneczną. Potrzebne są odpowiednie warunki techniczne, dostęp do sieci i konstrukcja, która nie uniemożliwi dalszej uprawy.

## Pierwsze projekty mają otworzyć drogę kolejnym

Doświadczenia z Kingston i Plymouth są już wykorzystywane przy następnych przedsięwzięciach. Firma zaangażowana w oba projekty pracuje także nad instalacjami w sadzie jabłoniowym, na pastwisku dla bydła i na farmie choinek. Wstępne prace prowadzone są również przy kolejnym bagnie żurawinowym. To sugeruje, że agrowoltaika nie jest traktowana wyłącznie jako rozwiązanie dla jednego rodzaju uprawy.

W pobliżu, w miejscowości Carver, może zostać wznowiony jeszcze wcześniejszy projekt. Pięć lat temu na dwóch innych plantacjach zbudowano instalacje, które miały stać się pierwszymi farmami żurawinowymi pod panelami w USA. Panele powstały, a pod nimi rosły rośliny, lecz firma odpowiedzialna za inwestycję zbankrutowała, zanim obiekty zaczęły działać. Nowy właściciel terenu deklaruje zamiar dokończenia przedsięwzięcia.

Przypadek Carver pokazuje, że sama techniczna możliwość połączenia uprawy z produkcją prądu nie gwarantuje sukcesu. Potrzebne są jeszcze finansowanie, sprawny operator i właściwe przygotowanie infrastruktury. Twórcy działających instalacji oceniają, że kolejne projekty powinny być łatwiejsze, ponieważ można wykorzystać wiedzę zebraną przy pierwszych realizacjach. Ich zdaniem rozwój nabiera tempa, choć zmiana sposobu planowania gruntów i inwestycji wymaga czasu.

## Wyjaśnienie pojęć

### [Agrowoltaika](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/agrowoltaika)

Model, w którym panele słoneczne są instalowane nad aktywnie użytkowanymi terenami rolnymi. Pod nimi mogą rosnąć uprawy albo mogą przebywać zwierzęta.

### [Energetyka wspólnotowa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/energetyka-wspolnotowa)

Model, w którym energia z jednej instalacji słonecznej jest sprzedawana wielu zainteresowanym odbiorcom, zamiast służyć wyłącznie właścicielowi projektu.

## Źródło pierwotne

[Grist](https://grist.org/solutions/these-cranberry-bogs-come-with-a-side-of-solar/)

---
## Informacje do cytowania
- **Autor:** Redakcja
- **Data publikacji:** 2026-11-10T15:08:51.525Z
- **Ostatnia aktualizacja:** 2026-11-10T15:08:57.352Z
- **Kategoria:** Klimat
- **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii)
- **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii/index.md)

**Sugerowane cytowanie:**

> Najnowsze Informacje, „Żurawiny pod panelami. Massachusetts testuje wspólną przestrzeń dla rolnictwa i energii”, 2026-11-10, https://najnowsze-informacje.pl/klimat/zurawiny-pod-panelami-massachusetts-testuje-wspolna-przestrzen-dla-rolnictwa-i-energii