--- title: "20 lat temu dokument pytał, kto zabił samochód elektryczny" description: "Dokument „Who Killed the Electric Car?” Chrisa Paine'a powstał przed rozwojem Tesli i analizował los modelu GM EV1. Film przypomniał pytania o zależność od paliw kopalnych oraz przyszłość samochodów elektrycznych." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny/index.md" date_published: "2026-07-26T19:31:34.703Z" date_modified: "2026-07-31T21:41:59.823Z" author: "Redakcja" category: "Kultura" tags: - "film dokumentalny" - "samochody elektryczne" - "ev1" - "chris paine" - "tesla" source_url: "https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/who-killed-the-electric-car-documentary-turns-20-1236653339/" source_name: "Hollywood Reporter" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/kultura-unsplash-1785088897604.jpeg" image_alt: "an antique car on display at a car show" image_credit: "© Gruescu Ovidiu / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@ovidiugruescu" --- # 20 lat temu dokument pytał, kto zabił samochód elektryczny > Dokument Chrisa Paine'a analizował wycofanie przez General Motors modelu EV1, jednego z pierwszych amerykańskich masowo produkowanych aut elektrycznych. ## Kluczowe informacje - Film Chrisa Paine'a powstał 20 lat temu. - Dokument analizował wycofanie i odebranie klientom modelu GM EV1. - W produkcji wystąpili między innymi Martin Sheen, Mel Gibson i Ralph Nader. - Zakończenie filmu pokazywało prototyp Tesli Roadster. Dwadzieścia lat temu do kin trafił dokument „Who Killed the Electric Car?” w reżyserii Chrisa Paine'a. Film powstał w czasie, gdy rosnące ceny benzyny, wiązane z wojną na Bliskim Wschodzie, ponownie skierowały uwagę opinii publicznej na uzależnienie transportu od paliw kopalnych. Paine, aktywista środowiskowy i użytkownik modelu EV1, postanowił sprawdzić, dlaczego General Motors zakończył produkcję samochodu i rozpoczął jego wycofywanie. ## Historia modelu EV1 General Motors wprowadził EV1 w 1996 roku. Samochód był jednym z pierwszych masowo produkowanych pojazdów elektrycznych w Stanach Zjednoczonych i zyskał grupę zaangażowanych użytkowników. Do początku lat dwutysięcznych model został jednak wycofany, a samochody odebrano klientom. Znajomi zachęcili Paine'a, by nakręcił film badający odpowiedzialność za tę decyzję. Reżyser zaprosił do współpracy Martina Sheena, który został narratorem, a swoje wynagrodzenie przekazał na cele charytatywne. ## Od Sundance do szerokiej dystrybucji W projekt zaangażował się także producent „Independence Day” Dean Devlin, który chciał uhonorować pamięć ojca i jego zainteresowanie tym samochodem. Devlin skontaktował ekipę z Melem Gibsonem, mówiącym w filmie o własnym EV1. W dokumencie pojawili się również Ed Begley Jr., Ralph Nader i Phyllis Diller. Sony Pictures Classics kupiło prawa do filmu w listopadzie 2005 roku, tuż przed jego pokazem na festiwalu Sundance. Wytwórnia zatrudniła Alexa Gibneya jako konsultanta producenckiego. Po długiej rozmowie z Gibneyem twórcy przebudowali film, aby nadać mu wyraźniejszy przebieg dramaturgiczny. Po dobrze przyjętej premierze w Sundance zwiastun dokumentu był wyświetlany przed „Niewygodną prawdą”, innym głośnym filmem dokumentalnym. W odpowiedzi General Motors publikował oświadczenia podważające wiarygodność produkcji. „Who Killed the Electric Car?” kończył się jednak optymistycznym akcentem, krótkim ujęciem prototypu Tesli Roadster. Późniejszy rozwój firmy pomógł zwiększyć popularność samochodów elektrycznych, a temu etapowi poświęcono sequel z 2011 roku. Paine przyznaje dziś, że samochody elektryczne nie zostały zabite, lecz ich rozwój opóźniono do czasu, gdy producenci mogli uczynić je rentownymi. Jak podsumował, film zadał właściwe pytanie, choć nie wyczerpał całego problemu. ## Wyjaśnienie pojęć ### [samochód elektryczny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/samochod-elektryczny) Pojazd napędzany silnikiem elektrycznym, którego energia jest magazynowana w akumulatorze i uzupełniana przez ładowanie. W artykule określenie to odnosi się do samochodu w pełni elektrycznego, bez silnika spalinowego. ### [wynagrodzenie](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/wynagrodzenie) Zapłata należna za wykonywanie pracy lub świadczenie usług, ustalana zwykle w umowie i wypłacana w określonych odstępach czasu. ### [sequel](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/sequel) Kolejna część utworu lub produktu rozwijająca jego świat, pomysły albo rozgrywkę, zwykle po wcześniejszej odsłonie tej samej serii lub marki. ### [dystrybucja filmu](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dystrybucja-filmu) Zorganizowany proces wprowadzania filmu do obiegu i udostępniania go widzom, między innymi w kinach, telewizji lub serwisach internetowych. ### [dramaturgia](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dramaturgia) Sposób budowania przebiegu opowieści, obejmujący układ wydarzeń, napięcie, konflikty i tempo narracji. ### [rentowność](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/rentownosc) Zdolność przedsięwzięcia, produktu lub przedsiębiorstwa do osiągania przychodów przewyższających ponoszone koszty. ### [prototyp](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/prototyp) Wczesna, testowa wersja produktu lub urządzenia, tworzona w celu sprawdzenia jego konstrukcji, działania i przydatności przed rozpoczęciem produkcji seryjnej. ## Źródło pierwotne [Hollywood Reporter](https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-features/who-killed-the-electric-car-documentary-turns-20-1236653339/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-07-26T19:31:34.703Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-07-31T21:41:59.823Z - **Kategoria:** Kultura - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „20 lat temu dokument pytał, kto zabił samochód elektryczny”, 2026-07-26, https://najnowsze-informacje.pl/kultura/20-lat-temu-dokument-pytal-kto-zabil-samochod-elektryczny