--- title: "Miquel Navarro nie żyje. Rzeźbiarz miast i twórca walencyjskiej „Różowej Pantery” miał 81 lat" description: "Miquel Navarro, jeden z najważniejszych hiszpańskich rzeźbiarzy swojego pokolenia, zmarł w wieku 81 lat. Artysta był znany z monumentalnych instalacji przedstawiających abstrakcyjne miasta oraz publicznych rzeźb w Hiszpanii." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat/index.md" date_published: "2026-11-06T17:33:34.365Z" date_modified: "2026-11-06T17:48:53.864Z" author: "Redakcja" category: "Kultura" tags: - "miquel navarro" - "sztuka współczesna" - "rzeźba publiczna" - "walencja" - "guggenheim" source_url: "https://www.artnews.com/art-news/news/miquel-navarro-sculptor-dead-1234804567/" source_name: "ARTnews" --- # Miquel Navarro nie żyje. Rzeźbiarz miast i twórca walencyjskiej „Różowej Pantery” miał 81 lat > Miquel Navarro, twórca monumentalnych rzeźbiarskich miast i walencyjskiej „Różowej Pantery”, zmarł w wieku 81 lat. ## Kluczowe informacje - Miquel Navarro zmarł w Mislacie w wieku 81 lat po długiej chorobie. - Najważniejszym cyklem artysty były monumentalne instalacje „Cities”, inspirowane miejskim krajobrazem. - Jego walencyjska fontanna Fuente Pública zyskała przydomek „Różowa Pantera”. - Navarro przekazał setki prac instytucjom publicznym i stworzył fundację zachowującą jego dorobek. Miquel Navarro, hiszpański rzeźbiarz znany z monumentalnych, uproszczonych przedstawień miast, zmarł w niedzielę w Mislacie pod Walencją. Miał 81 lat. Jak poinformował dziennik „El País”, artysta odszedł po długiej chorobie. Mislata, jego rodzinne miasto, przez całą karierę pozostawała ważnym źródłem inspiracji, a także miejscem, w którym Navarro mieszkał, pracował i rozwijał swój język artystyczny. ## Miasto jako model nowoczesności Navarro należał do pokolenia hiszpańskich artystów, które zdobyło międzynarodowe uznanie w latach 80. Pierwszą rzeźbę z cyklu „Cities” stworzył w latach 1973-1974, jeszcze przed końcem rządów generała Francisco Franco. Punktem wyjścia była obserwacja Walencji. „W latach 50. zbliżałem się do miasta tramwajem, a to spotkanie było fascynujące”, mówił w rozmowie z „El País” w 2009 roku. Jego miejskie kompozycje miały początkowo formę dziesiątek glinianych elementów, później artysta wykonywał je także z aluminium i żelaza. Prostopadłościany oraz ścięte piramidy mogły przywodzić na myśl szeregi domów i kompleksy fabryczne, natomiast wysokie cylindry i kolumny przypominały wieżowce. Prace były projektowane tak, aby można było oglądać je z różnych stron, a nawet przechodzić między ich częściami. - W uporządkowanych fragmentach kompozycji Navarro odwoływał się do miejskiej siatki i planowania przestrzeni. - Rozrzucone lub przewrócone elementy sugerowały te aspekty miasta, których nie da się całkowicie podporządkować organizacji. - Artysta mówił, że nawet najbardziej schematyczne rzeźby zachowują ślady człowieka i nie porzucają całkowicie figuratywności. - W innym wywiadzie podkreślał znaczenie erotyzmu, wskazując na falliczny wymiar totemów i skojarzenie wieżowców z samotnością oraz władzą. ## Od Walencji do międzynarodowych wystaw Jedna z najważniejszych interpretacji dorobku Navarro to spojrzenie na miasto jako przestrzeń ścierania się idei oraz na architekturę jako sposób porządkowania relacji między miejscem, konstrukcją i ludzkim ciałem. W 2004 roku Muzeum Guggenheima w Bilbao zaprezentowało jego „Wall City”, powstałe w latach 1995-2000 i niedawno pozyskane do kolekcji tej instytucji. Wcześniej artysta zwrócił na siebie uwagę udziałem w wystawie „New Images from Spain” w Guggenheim Museum w Nowym Jorku w 1980 roku. W 1986 roku reprezentował Hiszpanię na Biennale w Wenecji, razem z Ferranem Garcíą Sevillą, José Maríą Sicilią i Cristiną Iglesias. W tym samym roku otrzymał Premio Nacional de Artes Plásticas, najwyższe hiszpańskie wyróżnienie państwowe dla artystów sztuk plastycznych. Rok 1989 przyniósł wystawę w madryckim Museo Reina Sofía, gdzie w Palacio de Cristal ustawiono jego rzeźbę „Minerva paranoica” o wysokości 55 stóp. ## „Różowa Pantera” i dorobek dla przyszłych pokoleń W połowie lat 80. Navarro zaczął intensywnie tworzyć także rzeźby publiczne. W Walencji stanęła jego 75-stopowa fontanna z malowanego żelaza „Fuente Pública” (1986), upamiętniająca doprowadzenie wody z rzeki Júcar do miasta. Z czasem mieszkańcy zaczęli nazywać ją „La Pantera Rosa”, czyli „Różową Panterą”, ze względu na różowawy kolor oraz podobieństwo do postaci z kreskówki. Artysta realizował również prace dla innych miast. W Barcelonie stworzył „Fraternitat” (1992), a w rodzinnej Mislacie trzy dzieła: „Cabeza con luna menguante” (2001), „L’Almassil” (2010) i „Caminante” (2022). Związki Navarro z Mislata znalazły odzwierciedlenie także w jego działalności na rzecz zachowania dorobku. W 2005 roku przekazał 530 prac Institut Valencià d’Art Modern. W 2020 roku powołał Fundació Miquel Navarro i zasilił ją darowizną obejmującą ponad 400 dzieł, w tym kilka instalacji z cyklu „Cities”. Fundacja mieści się w dawnym magazynie, który artysta przekształcił w studio po przeprowadzce w latach 80. W czerwcu udostępniła publiczności jego Casa-Taller, czyli dom i pracownię, prezentując część przekazanych prac. Rada miejska Mislata ogłosiła trzy dni oficjalnej żałoby i nazwała Navarro jednym z najważniejszych przedstawicieli współczesnej sztuki hiszpańskiej. Burmistrz Carlos F. Bielsa powiedział, że miasto pożegnało nie tylko artystę o międzynarodowej renomie, lecz także hojnego i skromnego przyjaciela. Władze Mislata podkreśliły, że Casa-Taller ma pozostać jednym z najważniejszych miejsc związanych z pamięcią o jego twórczości. ## Wyjaśnienie pojęć ### [instalacja artystyczna](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/instalacja-artystyczna) Forma sztuki, w której dzieło tworzy układ obiektów rozmieszczonych w określonej przestrzeni. W pracach Navarro odbiorca mógł oglądać miasto, chodząc wokół jego elementów i między nimi. ## Źródło pierwotne [ARTnews](https://www.artnews.com/art-news/news/miquel-navarro-sculptor-dead-1234804567/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-11-06T17:33:34.365Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-11-06T17:48:53.864Z - **Kategoria:** Kultura - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Miquel Navarro nie żyje. Rzeźbiarz miast i twórca walencyjskiej „Różowej Pantery” miał 81 lat”, 2026-11-06, https://najnowsze-informacje.pl/kultura/miquel-navarro-nie-zyje-rzezbiarz-miast-i-tworca-walencyjskiej-rozowej-pantery-mial-81-lat