--- title: "Retrospektywa Joela-Petera Witkina: religia, ciało i wykluczenie" description: "Retrospektywa Joela-Petera Witkina w Los Angeles obejmuje prace powstające od lat 70. do 2018 roku. Fotografie artysty łączą motywy biblijne, mitologiczne i historyczne z refleksją nad godnością osób marginalizowanych." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie/index.md" date_published: "2026-09-12T03:24:53.884Z" date_modified: "2026-09-12T03:24:59.508Z" author: "Redakcja" category: "Kultura" tags: - "joel-peter witkin" - "fotografia" - "sztuka współczesna" - "retrospektywa" source_url: "https://hyperallergic.com/joel-peter-witkins-god-loving-gender-bending-art/" source_name: "Hyperallergic" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/kultura-unsplash-1789149693343.jpeg" image_alt: "Black and white art gallery with framed photographs" image_credit: "© tommao wang / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@tommaomaoer" --- # Retrospektywa Joela-Petera Witkina: religia, ciało i wykluczenie > Retrospektywa Joela-Petera Witkina pokazuje pięć dekad fotografii, łączącej religię, mitologię i historię sztuki z tematami wykluczenia. ## Kluczowe informacje - Retrospektywa w Fahey/Klein Gallery obejmuje pięć dekad twórczości Witkina. - Artysta tworzył inscenizowane fotografie na tradycyjnych aparatach i czarno-białym filmie. - Jego prace podejmują tematy płci, religii, ciała i społecznego wykluczenia. Retrospektywa Joela-Petera Witkina prezentowana w Fahey/Klein Gallery w Los Angeles obejmuje pięć dekad jego twórczości. Znalazły się na niej prace powstające od lat 70. do 2018 roku, kiedy u artysty zdiagnozowano demencję. Witkin, praktykujący katolik, budował swoje fotografie wokół przekonania o równej wartości wszystkich ludzi. Jego rozbudowane sceny łączą motywy z mitologii, Biblii i historii sztuki, a także podejmują temat osób spychanych na margines, w tym osób z karłowatością, osób po amputacjach i osób LGBTQ+, szczególnie osób interpłciowych. ## Fotografia jako moralitet Witkin tworzył fotografie w formie tableau vivant, czyli żywych obrazów. Pracował z modelami, rekwizytami i własnoręcznie przygotowaną scenografią, traktując sesję jak reżyserowanie filmu. Korzystał wyłącznie z tradycyjnych aparatów i czarno-białego filmu, a następnie sam wywoływał odbitki. Aby wzmocnić ich ekspresję, drapał negatywy, stosował wybielacz lub encaustykę, uzyskując faktury oraz miejscowe efekty kolorystyczne. Tak powstawały wizualne moralitety, w których religijna symbolika spotykała się z pytaniami o ciało, tożsamość i społeczne normy. ## Między historią sztuki a prowokacją Temat przekraczania norm płciowych pojawia się już w pracy „Ecce Homo, NYC” z 1975 roku. Nagi mężczyzna w okularach przeciwsłonecznych pozuje w szpilkach, a jego ciało pozostaje częściowo ukryte w cieniu. Tytuł przywołuje przedstawienia Chrystusa, natomiast wyeksponowany but sugeruje, że jego założenie może być aktem subwersji. Podobne napięcie między godnością a prowokacją widać w pracach z osobami interpłciowymi, między innymi „The Three Graces, New Mexico” i „Gods of Earth and Heaven, LA” z 1988 roku oraz „The Soul Has No Gender, Mexico” z 2016 roku. W tej ostatniej pracy naga osoba z długimi włosami, trzymająca czaszkę, została ukazana w promiennym świetle, zgodnie z tradycją portretu memento mori. Trzy gwoździe ustawione obok postaci przywołują zarówno prześladowanie Chrystusa, jak i doświadczenie uprzedzeń wobec osób urodzonych z cechami zarówno męskimi, jak i żeńskimi. Kontrowersyjna praca „The Kiss (Le Braiser)” z 1982 roku przedstawia pozornie dwóch całujących się mężczyzn. W rzeczywistości obraz powstał z rozciętej na pół głowy zmarłej osoby. Dzieło łączy afirmację miłości osób tej samej płci z odniesieniami do narcyzmu oraz do faktu, że Witkin ma identycznego brata bliźniaka, malarza Jerome'a Witkina. ## Wyjaśnienie pojęć ### [tableau vivant](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/tableau-vivant) Inscenizowana scena z udziałem żywych modeli, rekwizytów i przygotowanej scenografii, utrwalona na fotografii. ### [memento mori](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/memento-mori) Motyw przypominający o nieuchronności śmierci. Na wystawie odnosi się do rzymskiej refleksji nad przemijaniem i korzystaniem z życia. ## Źródło pierwotne [Hyperallergic](https://hyperallergic.com/joel-peter-witkins-god-loving-gender-bending-art/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-09-12T03:24:53.884Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-12T03:24:59.508Z - **Kategoria:** Kultura - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Retrospektywa Joela-Petera Witkina: religia, ciało i wykluczenie”, 2026-09-12, https://najnowsze-informacje.pl/kultura/retrospektywa-joela-petera-witkina-religia-cialo-i-wykluczenie