--- title: "Weterani wojny w Wietnamie chcą zablokować prace nad łukiem Trumpa w Waszyngtonie" description: "Weterani wojny w Wietnamie oraz historyk architektury złożyli wniosek o wstrzymanie prac nad 250-stopowym łukiem triumfalnym planowanym przez Donalda Trumpa. Administracja twierdzi, że zapowiedziane działania to wyłącznie badania archeologiczne, a nie budowa monumentu." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie/index.md" date_published: "2026-09-05T22:11:01.949Z" date_modified: "2026-09-05T22:11:08.661Z" author: "Redakcja" category: "Kultura" tags: - "donald trump" - "waszyngton" - "architektura" - "ochrona zabytków" source_url: "https://www.artnews.com/art-news/news/vietnam-veterans-file-restraining-order-block-trump-arch-1234797308/" source_name: "ARTnews" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/kultura-unsplash-1788631276696.jpeg" image_alt: "gray concrete tomb under blue sky during daytime" image_credit: "© Philippa Rose-Tite / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@philipparosetite" --- # Weterani wojny w Wietnamie chcą zablokować prace nad łukiem Trumpa w Waszyngtonie > Weterani i historyk architektury złożyli wniosek o 14-dniowy zakaz prac przy 250-stopowym łuku, którego budowa nie ma zgody Kongresu. ## Kluczowe informacje - Weterani i historyk architektury domagają się 14-dniowego zakazu prac nad łukiem. - Monument ma stanąć w Arlington, naprzeciwko Lincoln Memorial, i nie otrzymał zgody Kongresu. - Administracja Trumpa twierdzi, że chodzi o cztery wykopy testowe związane z badaniami archeologicznymi. - Spór dotyczy także ochrony osi widokowych oraz kompetencji władz federalnych w planowaniu stolicy. Grupa weteranów wojny w Wietnamie oraz historyk architektury złożyli w piątek wniosek o wydanie tymczasowego zakazu sądowego, który miałby zatrzymać postęp prac nad planowanym przez Donalda Trumpa łukiem triumfalnym. Monument ma mieć 250 stóp wysokości i stanąć w Memorial Circle w Arlington w Wirginii, po drugiej stronie Potomaku, naprzeciwko Lincoln Memorial. ## Wniosek po zapowiedzi rozpoczęcia prac Wnioskodawcami są weterani Michael Lemmon, Shaun Byrnes i Jon Gundersen oraz historyk architektury Calder Loth. Reprezentuje ich Public Citizen Litigation Group z Waszyngtonu. Ich ruch prawny nastąpił dzień po wpisie sekretarza spraw wewnętrznych Douga Burguma w serwisie X. Burgum zapowiedział, że w ciągu dwóch tygodni rozpoczną się prace wykopaliskowe, a przyszły łuk ma być jednym z najważniejszych dzieł amerykańskiej architektury i upamiętniać historię oraz znaczenie Cmentarza Arlington. Trump zaprezentował model monumentu w październiku 2025 roku. W rozmowie z CBS News mówił, że łuk jest poświęcony jemu samemu. Przy wysokości 250 stóp miałby przewyższać paryski Łuk Triumfalny, który mierzy 162,5 stopy. Wnioskodawcy twierdzą, że konstrukcja zakłóci osie widokowe między Lincoln Memorial a Cmentarzem Arlington. Podkreślają również, że projekt nie otrzymał zgody Kongresu. Weterani po raz pierwszy złożyli pozew w lutym przeciwko Trumpowi, Vince'owi Haleyowi z biura prezydenta oraz National Park Service. Chcieli w ten sposób zatrzymać projekt do czasu uzyskania wymaganej autoryzacji Kongresu. W kwietniu zgodzili się wycofać wcześniejszy wniosek po uzyskaniu zapewnienia, że National Park Service nie zezwoli na budowę bez opublikowania takiej decyzji w internecie oraz że przekaże co najmniej 14 dni powiadomienia przed rozpoczęciem budowy lub rozbiórki prowadzącej do budowy. ## Administracja mówi o badaniach, nie o budowie W piątkowym piśmie wnioskodawcy przekonują, że zapowiedź Burguma narusza wcześniejsze ustalenia i może doprowadzić do sytuacji, w której rozpoczętego projektu nie da się łatwo zatrzymać. Ich zdaniem rozpoczęcie prac przed rozstrzygnięciem legalności projektu mogłoby stworzyć fakty dokonane. Twierdzą też, że administracja nie przedstawiła dowodów, iż rozpoczęcie prac nad monumentem jest tak pilne, by wstrzymanie ich do czasu decyzji sądu szkodziło państwu lub interesowi publicznemu. Administracja Trumpa odpowiedziała, że chodzi o nieporozumienie. W złożonym piśmie wyjaśniła, że zapowiedziane działania to wcześniej ujawniony etap 1B badań archeologicznych, prowadzonych w celu zapewnienia zgodności między innymi z ustawą National Historic Preservation Act. Według administracji nie będzie to budowa łuku ani rozbiórka przygotowująca teren pod budowę. Prace mają polegać na wykonaniu czterech wykopów testowych. - Projekt ma powstać w Memorial Circle w Arlington, naprzeciwko Lincoln Memorial. - Planowany łuk ma mieć 250 stóp wysokości, więcej niż paryski Łuk Triumfalny. - Wnioskodawcy wskazują na brak zgody Kongresu i zagrożenie dla osi widokowych. - Administracja opisuje najbliższe działania jako badania archeologiczne, a nie prace budowlane. ## Spór o krajobraz i kompetencje władz Wnioskodawcy przypominają, że planowanie przestrzeni Dystryktu Kolumbii od początku istnienia stolicy było przedmiotem szerokich debat. Ich zdaniem od 1912 roku Kongres odpowiada za zatwierdzanie dodatkowych monumentów i struktur. Sprawa łuku jest częścią szerszego konfliktu wokół zmian wprowadzanych przez administrację Trumpa w Białym Domu i Waszyngtonie. Źródło wymienia między innymi pokrycie złotem dużych monumentów w pobliżu Lincoln Memorial, dodanie nazwiska Trumpa do Kennedy Center, mimo zapisów dokumentów założycielskich tej instytucji, oraz nagłe usunięcie z jej terenu dużej pracy Joela Shapiro. Najbardziej radykalnym przykładem ma być rozbiórka wschodniego skrzydła Białego Domu w październiku ubiegłego roku. W jego miejscu ma powstać ogromna sala balowa połączona z bunkrem wojskowym. Organizacje zajmujące się ochroną zabytków oceniają, że obiekt byłby nieproporcjonalny wobec reszty Białego Domu. Opisane w źródle orzeczenie Sądu Najwyższego, przyjęte stosunkiem głosów 5 do 4, pozwoliło kontynuować tę inwestycję bez zgody Kongresu, ponieważ sąd uznał, że National Trust for Historic Preservation nie miał wystarczającej legitymacji procesowej. Orzeczenie dotyczyło tamtej sprawy, a nie bezpośrednio planowanego łuku. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Tymczasowy zakaz sądowy](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/tymczasowy-zakaz-sadowy) Doraźne postanowienie sądu, które ma czasowo powstrzymać określone działania do czasu rozpatrzenia sprawy. ### [Badania archeologiczne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/badania-archeologiczne) Prace terenowe służące sprawdzeniu, czy na danym obszarze znajdują się pozostałości lub obiekty wymagające ochrony. ## Źródło pierwotne [ARTnews](https://www.artnews.com/art-news/news/vietnam-veterans-file-restraining-order-block-trump-arch-1234797308/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-09-05T22:11:01.949Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-05T22:11:08.661Z - **Kategoria:** Kultura - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Weterani wojny w Wietnamie chcą zablokować prace nad łukiem Trumpa w Waszyngtonie”, 2026-09-05, https://najnowsze-informacje.pl/kultura/weterani-wojny-w-wietnamie-chca-zablokowac-prace-nad-lukiem-trumpa-w-waszyngtonie