--- title: "Brak snu może utrudniać adaptację do zagrożenia i nasilać lęk" description: "Badanie sugeruje, że niedobór snu może utrudniać adaptację do powtarzającego się zagrożenia i utrzymywać organizm w stanie podwyższonej czujności. Wyniki mogą pomóc wyjaśnić związek między problemami ze snem a lękiem." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek/index.md" date_published: "2026-08-25T21:15:04.093Z" date_modified: "2026-08-25T21:15:12.475Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "sen" - "lęk" - "zdrowie psychiczne" - "neuronauka" - "badania" source_url: "https://www.newscientist.com/article/2586177-lack-of-sleep-may-cause-anxiety-by-making-us-less-adaptable-to-threats/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS" source_name: "New Scientist" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1787594491142.jpeg" image_alt: "woman in black sweater holding white and black vr goggles" image_credit: "© Maxim Hopman / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@nampoh" --- # Brak snu może utrudniać adaptację do zagrożenia i nasilać lęk > Jedna noc bez snu może utrudniać mózgowi przyzwyczajenie się do powtarzającego się zagrożenia, sugeruje badanie w wirtualnym świecie. ## Kluczowe informacje - Po jednej nocy bez snu uczestnicy nie wykazywali oznak przyzwyczajenia do powtarzającego się zagrożenia. - Osoby wypoczęte reagowały mniejszym stresem przy ponownym wejściu do niepokojącego środowiska. - Większa zmienność rytmu serca wiązała się z mniejszym odczuwaniem lęku mimo silnej reakcji fizjologicznej. - Badanie objęło 54 zdrowe osoby i nie dowodzi, że pojedyncza nieprzespana noc powoduje zaburzenie lękowe. Jedna noc bez snu może utrudniać mózgowi przyzwyczajenie się do powtarzającego się zagrożenia, sugeruje eksperyment z udziałem 54 zdrowych osób. Uczestnicy pozbawieni snu utrzymywali podobny poziom fizjologicznego stresu przy kolejnych wejściach do niepokojącego środowiska w wirtualnym świecie. Osoby, które przespały osiem godzin, reagowały na to samo miejsce spokojniej. Wyniki mogą częściowo wyjaśniać, dlaczego niewyspanie często wiąże się z większym napięciem i lękiem, ale nie dowodzą, że pojedyncza nieprzespana noc powoduje zaburzenie lękowe. Sen a reakcja na zagrożenie Problemy ze snem i lęk mogą wzajemnie się nasilać. Wcześniejsze badania wskazywały, że niedobór snu zwiększa aktywność obszarów mózgu uczestniczących w reakcji lękowej, między innymi ciała migdałowatego. W jednym z eksperymentów osoby pozostające bez snu przez 35 godzin oglądały negatywne obrazy, takie jak przedstawienia okaleczonych ciał. Aktywność ośrodków emocjonalnych była wtedy o ponad 60 procent wyższa niż po odpoczynku. Takie doświadczenia pokazują silniejszą reakcję na negatywne bodźce, ale zwykle trwają tylko kilka sekund. Nowe badanie miało sprawdzić, czy brak snu wpływa także na adaptację do zagrożenia utrzymującego się dłużej. W badaniu uczestniczyły 54 osoby w wieku od 18 do 30 lat, bez rozpoznanych chorób oraz historii zaburzeń neurologicznych, psychiatrycznych i snu. Połowa uczestników nie spała przez całą noc, co potwierdzono za pomocą urządzenia monitorującego sen. Pozostali spali przez osiem godzin w laboratorium. Rano wszyscy trafili do immersyjnego środowiska wirtualnego, które obejmowało jasne biuro oraz ciemne pomieszczenia w piwnicy. Naukowcy mierzyli między innymi tętno i przewodnictwo skórne, czyli fizjologiczne oznaki pobudzenia organizmu. Eksperyment w wirtualnej piwnicy Uczestnicy zaczynali w jasnym biurze przy łagodnej muzyce. Następnie schodzili do piwnicy, gdzie w ciemnych pomieszczeniach mieli zbierać latarnie. Towarzyszyły temu złowieszcza muzyka oraz niepokojące dźwięki, między innymi płacz, kroki i szepty. Całe doświadczenie trwało około 10 minut, a badani przemieszczali się między poszczególnymi przestrzeniami. Podczas pierwszego wejścia do piwnicy zarówno osoby wyspane, jak i pozbawione snu wykazywały wyraźnie większe oznaki stresu. Różnica pojawiła się przy kolejnych wejściach do tego samego środowiska. U osób, które spały przez osiem godzin, poziom stresu spadał, co sugerowało adaptację emocjonalną do utrzymującego się zagrożenia. W grupie pozbawionej snu reakcja pozostawała na zbliżonym poziomie za każdym razem. Zdaniem badaczy może to oznaczać, że niewyspanie utrudnia uznanie powtarzającego się zagrożenia za przewidywalne i bezpieczniejsze, nawet jeśli nie pojawiają się nowe sygnały niebezpieczeństwa. Znaczenie zmienności rytmu serca Nie wszyscy uczestnicy pozbawieni snu odczuwali zagrożenie w ten sam sposób. Po obejrzeniu nagrań z eksperymentu osoby z większą zmiennością rytmu serca deklarowały, że nie czuły szczególnego lęku w niepokojących pomieszczeniach, choć inne pomiary wskazywały na silną reakcję organizmu. Uczestnicy z mniejszą zmiennością odstępów między uderzeniami serca zgłaszali natomiast wyraźnie większy lęk. Sugeruje to, że sposób regulowania pobudzenia przez organizm może wpływać na subiektywne odczuwanie skutków niewyspania. Autorzy interpretują wyniki jako możliwy przejaw stanu hiperczujności po utracie snu. W warunkach, w których zagrożenie powtarza się bez nowych konsekwencji, taka reakcja może utrudniać uspokojenie organizmu. Jest to jednak interpretacja mechanizmu, a nie dowód na bezpośredni związek przyczynowy z zaburzeniami lękowymi. Badanie obejmowało niewielką grupę młodych, zdrowych osób, wykorzystywało sztuczne środowisko wirtualne i dotyczyło jednej nocy bez snu. Wyniki opisano w preprincie udostępnionym w serwisie bioRxiv, a więc przed pełną oceną recenzentów. Naukowcy wskazują, że poprawa snu może być jednym ze sposobów ograniczania lęku, a w sytuacjach, w których brak snu jest trudny do uniknięcia, na przykład przy pracy zmianowej lub opiece nad noworodkiem, częściową pomoc mogą przynieść drzemki albo zaplanowany sen regeneracyjny. W materiale wspomniano także o terapii poznawczo behawioralnej i umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej jako możliwych kierunkach dalszych działań, nie zaś jako rozwiązaniach potwierdzonych przez ten eksperyment. ## Wyjaśnienie pojęć ### [adaptacja emocjonalna](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/adaptacja-emocjonalna) Zmniejszanie reakcji emocjonalnej na bodziec, który pozostaje obecny, ale staje się przewidywalny. ### [zmienność rytmu serca](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/zmiennosc-rytmu-serca) Naturalne różnice w długości odstępów między kolejnymi uderzeniami serca. ### [przewodnictwo skórne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/przewodnictwo-skorne) Zmiany przewodzenia prądu przez skórę związane między innymi z aktywnością gruczołów potowych. ## Źródło pierwotne [New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2586177-lack-of-sleep-may-cause-anxiety-by-making-us-less-adaptable-to-threats/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:15:04.093Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:15:12.475Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Brak snu może utrudniać adaptację do zagrożenia i nasilać lęk”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/brak-snu-moze-utrudniac-adaptacje-do-zagrozenia-i-nasilac-lek