---
title: "DNA z jaskini Denisova ujawniło nieznany gatunek jaka"
description: "Naukowcy zidentyfikowali na podstawie DNA nowy, wymarły gatunek jaka, określany jako yak X. Zwierzę żyło w rejonie Ałtaju przez ponad 200 tysięcy lat i mogło być ofiarą ludzi prehistorycznych."
publisher: "Najnowsze Informacje"
language: "pl-PL"
canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka"
markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka/index.md"
date_published: "2026-10-05T20:44:16.662Z"
date_modified: "2026-10-05T20:44:20.589Z"
author: "Redakcja"
category: "Nauka"
tags:
  - "paleogenetyka"
  - "jaskinia denisova"
  - "ewolucja"
  - "paleontologia"
source_url: "https://www.newscientist.com/article/2591962-extinct-yak-relative-discovered-from-dna-in-denisova-cave/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS"
source_name: "New Scientist"
---

# DNA z jaskini Denisova ujawniło nieznany gatunek jaka

> Analiza DNA kości z jaskini Denisova wskazuje na nieznany gatunek jaka, który żył w Syberii i wymarł około 30 tys. lat temu.

## Kluczowe informacje
- DNA z fragmentów kości pozwoliło zrekonstruować genomy 20 osobników.
- Yak X oddzielił się od dzikiego jaka około 400 tysięcy lat temu.
- Gatunek wymarł prawdopodobnie około 30 tysięcy lat temu.
- Nie ma bezpośrednich dowodów, że był aktywnie hunted by humans.

Analiza genetyczna setek drobnych fragmentów kości z jaskini Denisova na Syberii ujawniła ślady wcześniej nieznanego gatunku dużego bydła. Naukowcy określają go roboczo jako yak X. Materiał z tej samej jaskini doprowadził wcześniej do identyfikacji denisowian, jednej z wymarłych grup ludzi.

## Nowy gatunek rozpoznany dzięki DNA

Zespół ze sztokholmskiego uniwersytetu początkowo badał fragmenty kości, szukając informacji o ewolucji żubrów. DNA z niemal wszystkich analizowanych próbek nie pasowało jednak do żadnego współczesnego gatunku bydła ani do wymarłego żubra stepowego lub tura. Naukowcy przeanalizowali setki fragmentów z jaskini Denisova, a także materiał z trzech pobliskich stanowisk i jednego stanowiska w pobliżu Uralu. Na tej podstawie zrekonstruowali genomy 20 osobników. Wyniki wskazują, że yak X oddzielił się od dzikiego jaka około 400 tysięcy lat temu. Około 250 tysięcy lat temu jego populacja stała się genetycznie izolowana, a gatunek wymarł prawdopodobnie około 30 tysięcy lat temu.

## Nie wiadomo jeszcze, jak wyglądał yak X

Dane genetyczne wskazują na znaczną odrębność nowej linii. Czas jej rozdzielenia od dzikiego jaka jest podobny do czasu, który dzieli niedźwiedzia polarnego od brunatnego. Nie oznacza to jednak, że badacze znają wygląd lub szczególne cechy yak X. Możliwe, że jego szczątki wcześniej opisywano jako podgatunek jaka himalajskiego, ale wymaga to dalszych analiz. Wszystkie dotychczas znalezione kości pochodzą z miejsc położonych znacznie niżej niż naturalny zasięg współczesnych jaków na Wyżynie Tybetańskiej. Zdaniem badaczy yak X mógł więc być słabiej przystosowany do życia w skrajnie wysokich górach. Nie ma bezpośrednich dowodów, że był polowany przez denisowian, neandertalczyków lub Homo sapiens. Jego obecność w regionie przez ponad 200 tysięcy lat sprawia jednak, że prawdopodobnie stykał się z tymi grupami ludzi, a także z dużymi drapieżnikami, takimi jak hieny i lwy.

## Wyjaśnienie pojęć

### [genom](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/genom)

Kompletny zestaw materiału genetycznego organizmu, zapisany przede wszystkim w cząsteczkach DNA. Obejmuje zarówno geny, jak i pozostałe regiony DNA.

### [izolacja genetyczna](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/izolacja-genetyczna)

Stan, w którym populacja przestaje regularnie wymieniać geny z innymi populacjami, co może prowadzić do jej odrębności ewolucyjnej.

## Źródło pierwotne

[New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2591962-extinct-yak-relative-discovered-from-dna-in-denisova-cave/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS)

---
## Informacje do cytowania
- **Autor:** Redakcja
- **Data publikacji:** 2026-10-05T20:44:16.662Z
- **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-05T20:44:20.589Z
- **Kategoria:** Nauka
- **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka)
- **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka/index.md)

**Sugerowane cytowanie:**

> Najnowsze Informacje, „DNA z jaskini Denisova ujawniło nieznany gatunek jaka”, 2026-10-05, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/dna-z-jaskini-denisova-ujawnilo-nieznany-gatunek-jaka