--- title: "Drewno mogło być dla neandertalczyków równie ważne jak kamień" description: "Analiza drewnianych obiektów z Abric Romaní sugeruje, że neandertalczycy wykorzystywali drewno do polowań, prac domowych i organizacji przestrzeni. Znaleziska pokazują, że kamienne narzędzia stanowią tylko część ich technologicznego świata." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien/index.md" date_published: "2026-10-07T18:49:51.664Z" date_modified: "2026-10-07T18:49:59.917Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "neandertalczycy" - "archeologia" - "narzędzia drewniane" - "paleolit" source_url: "https://www.newscientist.com/article/2592417-neanderthal-europe-was-as-much-a-wooden-age-as-a-stone-age/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS" source_name: "New Scientist" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1791396098395.jpeg" image_alt: "Abandoned furniture inside a rocky cave dwelling" image_credit: "© Alex Moliski / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@alexmoliski" --- # Drewno mogło być dla neandertalczyków równie ważne jak kamień > Blisko 600 drewnianych obiektów z jaskini w Hiszpanii pokazuje, że neandertalczycy mieli rozwinięte umiejętności obróbki drewna. ## Kluczowe informacje - W Abric Romaní znaleziono prawie 600 drewnianych obiektów sprzed 40 000 do 62 000 lat. - Tylko 13 znalezisk uznano za przedmioty wykonane lub używane przez neandertalczyków. - Wśród nich były dwie włócznie, trójnóg, tace, elementy konstrukcyjne i obiekt przypominający maczugę. - Odkrycie pochodzi z jednego stanowiska, więc nie opisuje całej technologii neandertalczyków. Przez dziesięciolecia obraz technologii neandertalczyków tworzono głównie na podstawie narzędzi kamiennych. Drewno, włókna roślinne, skóry i inne materiały organiczne zwykle nie przetrwały do naszych czasów. Nowa analiza znalezisk z jaskini Abric Romaní w Hiszpanii sugeruje jednak, że drewno mogło być dla neandertalczyków równie ważne jak kamień. ## Prawie 600 drewnianych znalezisk, ale tylko 13 narzędzi Zespół badaczy przeprowadził pierwszą systematyczną analizę blisko 600 drewnianych obiektów pochodzących z Abric Romaní. Wszystkie mają od 40 000 do 62 000 lat. Znaleziska były wydobywane przez kolejne pokolenia archeologów od lat 80. XX wieku. Obejmują odciski drewna zachowane w trawertynie, przedmioty zwęglone oraz fragmenty rzeczywistego drewna, które przetrwały w wyjątkowych warunkach. Badacze musieli najpierw ustalić, które elementy rzeczywiście zostały wykonane lub wykorzystane przez neandertalczyków. Kryteria te spełniło 13 obiektów. Pozostałą część stanowiły między innymi pnie, gałęzie, gałązki, korzenie oraz nagromadzenia drewna opałowego. Sama przewaga takich pozostałości pokazuje, że nie każdy drewniany fragment ze stanowiska jest narzędziem, ale jednocześnie wskazuje na szeroką obecność drewna w codziennym otoczeniu mieszkańców schroniska. ## Co zachowało się w schronisku skalnym Wśród rozpoznanych przedmiotów znalazły się dwie włócznie. Ich wykonanie wymagało pozyskania długich, prostych odcinków drewna, a następnie uformowania ich w zaostrzone drzewce. Zdaniem badaczy wskazuje to na planowanie, umiejętność doboru surowca i znajomość właściwości drewna. Zespół ocenia, że zachowania technologiczne widoczne w Abric Romaní można porównywać z tymi dokumentowanymi u Homo sapiens, choć nie oznacza to identycznego sposobu wytwarzania narzędzi. - Dwie włócznie miały długie, proste drzewce zakończone ostrzem. - Wśród znalezisk był drewniany trójnóg oraz przedmioty przypominające tace. - Część elementów mogła służyć jako słupy i materiały konstrukcyjne. - Nietypowy obiekt przypominający maczugę miał wąski uchwyt i asymetrycznie rozszerzoną głowicę. ## Brak zachowanych narzędzi zniekształca obraz przeszłości Niektóre tace mogły pełnić funkcję podobną do coolamonów, tradycyjnych pojemników używanych przez rdzennych mieszkańców Australii do przenoszenia żywności i wody. Inne obiekty mogły pomagać w organizacji przestrzeni mieszkalnej. Najbardziej zaskakujący dla zespołu okazał się przedmiot przypominający maczugę. Nie był to zwykły kij z grubszym końcem. Miał wyraźnie wydzielony, wąski uchwyt oraz powiększoną, asymetryczną głowicę. Badacze nie znaleźli dla niego przekonującego odpowiednika w znanym zapisie paleolitycznym. Obiekty z Abric Romaní są związane z różnymi aktywnościami, między innymi polowaniem, pracami domowymi, przechowywaniem przedmiotów i organizacją miejsca zamieszkania. Znajdowano je w wielu warstwach archeologicznych, powstających przez tysiące lat. Josep Vallverdú z Katalońskiego Instytutu Paleoekologii Człowieka i Ewolucji Społecznej podkreśla, że drewno było prawdopodobnie zwyczajnym i ważnym elementem codziennego życia neandertalczyków. Wyników nie można jednak automatycznie uogólniać na wszystkie populacje neandertalczyków. Analiza dotyczy jednego stanowiska, jednego obszaru i określonego przedziału czasu. Chris Stringer z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej zwraca uwagę, że zapis archeologiczny przedmiotów drewnianych jest silnie ograniczony przez słabą trwałość materiałów organicznych. Dlatego odkrycia z Abric Romaní mogą być raczej fragmentem znacznie większej, zwykle niewidocznej części technologii paleolitycznej niż pełnym obrazem jej zasięgu. ## Wyjaśnienie pojęć ### [materiał organiczny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/material-organiczny) Materiał pochodzenia biologicznego, taki jak drewno, włókna roślinne, skóra lub kość. W archeologii często nie zachowuje się tak dobrze jak kamień. ## Źródło pierwotne [New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2592417-neanderthal-europe-was-as-much-a-wooden-age-as-a-stone-age/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-10-07T18:49:51.664Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-07T18:49:59.917Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Drewno mogło być dla neandertalczyków równie ważne jak kamień”, 2026-10-07, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/drewno-moglo-byc-dla-neandertalczykow-rownie-wazne-jak-kamien