--- title: "Grzmoty mogą mapować podziemie. Światłowody wskazały słabe strefy skał" description: "Naukowcy wykorzystali fale sejsmiczne wywołane przez grzmoty oraz istniejące kable światłowodowe do obrazowania podziemnej geologii. Metoda może w przyszłości pomóc taniej wykrywać strefy związane z ryzykiem zapadlisk, szczególnie pod miastami." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal/index.md" date_published: "2026-08-25T21:35:38.114Z" date_modified: "2026-08-25T21:41:27.704Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "geofizyka" - "światłowody" - "grzmoty" - "geologia" - "zapadliska" source_url: "https://www.sciencenews.org/article/thunderquakes-shake-ground-map-it" source_name: "Science News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1787335292590.jpeg" image_alt: "Illuminated pathway through a rough-hewn mine tunnel" image_credit: "© Yosuke Ota / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@yosuke_ota" --- # Grzmoty mogą mapować podziemie. Światłowody wskazały słabe strefy skał > Fale akustyczne burz wykryte przez światłowody pozwoliły stworzyć mapę geologii pod kampusem i wskazać możliwe strefy zagrożeń. ## Kluczowe informacje - Grzmoty wywołują niewielkie drgania gruntu, które mogą wykrywać kable światłowodowe. - Naukowcy stworzyli mapę geologii do głębokości około 100 metrów. - Badanie wskazało słabe strefy w wapieniu, powiązane z możliwymi zagrożeniami podłoża. - Istniejące sieci światłowodowe mogą w przyszłości ułatwić i obniżyć koszt badań sejsmicznych. Grzmoty mogą służyć nie tylko do obserwowania burz. Naukowcy wykorzystali generowane przez nie fale akustyczne oraz kable światłowodowe, aby stworzyć mapy płytkiej geologii pod dużym amerykańskim kampusem uniwersyteckim. Obrazowanie sięgało do głębokości około 100 metrów, a na mapach pojawiły się między innymi wcześniej niewykryte słabe strefy wapienia, które mogą wskazywać na miejsca potencjalnie związane z przyszłymi zapadliskami. Grzmot pozostawia ślad w gruncie Zespół geofizyka Tieyuana Zhu z Pennsylvania State University przeanalizował dwa i pół roku sygnałów sejsmicznych zarejestrowanych przez sieć światłowodową pod kampusem University Park. W tym czasie wykryto ponad 450 tak zwanych thunderquakes, czyli bardzo słabych drgań gruntu wywołanych przez grzmoty. Wyniki opisano 21 sierpnia w czasopiśmie Science Advances. Pod kampusem i w jego okolicy znajduje się około 4 kilometrów kabli telekomunikacyjnych, zakopanych mniej więcej metr pod powierzchnią. Część takich włókien nie jest stale używana do przesyłania danych. W ostatniej dekadzie naukowcy zaczęli badać, czy istniejącą infrastrukturę można wykorzystać jako rozproszony system czujników sejsmicznych, bez budowania osobnej sieci pomiarowej. Jak światłowód wykrywa niewyczuwalne drgania Fale ciśnienia wytwarzane przez grzmot przemieszczają się przede wszystkim w powietrzu, ale część ich energii może zostać przekazana podłożu. Powstają wtedy niewielkie przesunięcia gruntu, których człowiek nie jest w stanie poczuć. Światłowód reaguje na takie drgania minimalnym rozciągnięciem. Zmienia się wówczas czas przejścia światła przez kabel, co można zarejestrować jako sygnał ruchu podłoża. Mechanizm przypomina działanie sejsmografu, który zapisuje drgania podczas trzęsienia ziemi. Pierwsze badanie zespołu z 2019 roku wykazało, że światłowody mogą rejestrować fale sejsmiczne generowane przez grzmoty. Nowsza analiza pokazała, że te sygnały można przekształcić w obrazy geologii przypowierzchniowej. Pojedyncza burza może wytworzyć silny sygnał obejmujący obszar o powierzchni dziesiątek kilometrów kwadratowych. Istniejące kable mogą ograniczyć potrzebę prowadzenia kosztownych, tradycyjnych pomiarów sejsmicznych. University Park leży na obszarze o budowie krasowej, z licznymi jaskiniami i szczelinami w wapieniu. Analiza sygnałów ujawniła kilka słabych stref, których wcześniej nie wykryto. Naukowcy porównali te wyniki z dokumentacją otworów wiertniczych oraz z pomiarami deformacji powierzchni wykonanymi za pomocą satelity. Zgodność z tymi niezależnymi obserwacjami wzmocniła interpretację map, ale sama obecność słabej strefy nie oznacza, że zapadlisko na pewno powstanie. Możliwe zastosowania, także poza Ziemią Autorzy badania uważają, że grzmoty mogą w przyszłości uzupełniać tradycyjne badania sejsmiczne, zwłaszcza w miastach, pod którymi już biegną sieci światłowodowe. Burze dostarczają naturalnego źródła sygnałów, a kable są rozmieszczone na dużych obszarach. Może to oznaczać prostszy i tańszy sposób badania podłoża, jednak przedstawiona metoda została dotąd zademonstrowana w konkretnym środowisku geologicznym i wymaga dalszych testów, zanim będzie można ocenić jej przydatność w innych miastach. Zhu i jego współpracownicy wskazują również na bardziej odległą możliwość wykorzystania takich pomiarów. Ich zdaniem sygnały związane z burzami mogłyby kiedyś posłużyć do badań sejsmicznych na innych światach, na przykład na Tytanie, gdzie występują długotrwałe, potężne układy burzowe. To hipoteza dotycząca przyszłych zastosowań, a nie rezultat obecnego eksperymentu. Najważniejszym wynikiem badania jest pokazanie, że grzmoty i istniejące światłowody mogą wspólnie dostarczać informacji o płytkiej budowie geologicznej. ## Wyjaśnienie pojęć ### [sejsmiczne fale wywołane burzą](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/sejsmiczne-fale-wywolane-burza) To fale ciśnienia akustycznego generowane przez grzmoty, które mogą przekazywać część energii do gruntu i wywoływać bardzo niewielkie drgania. ## Źródło pierwotne [Science News](https://www.sciencenews.org/article/thunderquakes-shake-ground-map-it) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:35:38.114Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:41:27.704Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Grzmoty mogą mapować podziemie. Światłowody wskazały słabe strefy skał”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/grzmoty-moga-mapowac-podziemie-swiatlowody-wskazaly-slabe-strefy-skal