--- title: "Jak ameba Naegleria fowleri może docierać do ludzkiego mózgu" description: "Naukowcy zbadali, jak ameby z rodzaju Naegleria poruszają się w wąskich przestrzeniach. Wyniki mogą pomóc wyjaśnić, w jaki sposób Naegleria fowleri przedostaje się z nosa do mózgu, ale nie dowodzą jeszcze tego mechanizmu u ludzi." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu/index.md" date_published: "2026-10-04T13:56:27.206Z" date_modified: "2026-10-04T13:56:32.422Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "naegleria fowleri" - "ameby" - "badania biologiczne" - "infekcje mózgu" source_url: "https://www.sciencenews.org/article/brain-eating-amoebas-naegleria-fowleri" source_name: "Science News" --- # Jak ameba Naegleria fowleri może docierać do ludzkiego mózgu > Badanie nad niegroźnym gatunkiem Naegleria pokazuje, że uporczywe poruszanie się w wąskich przestrzeniach może wyjaśniać rzadkie infekcje mózgu. ## Kluczowe informacje - Ameby Naegleria potrafią przeciskać się przez kanały węższe od własnych rozmiarów. - W wąskich kanałach poruszają się uporczywie i bardzo rzadko zawracają. - Badanie przeprowadzono na niegroźnym gatunku Naegleria gruberi. - Wyniki wskazują na możliwe wyjaśnienie infekcji, ale nie są bezpośrednim dowodem przebiegu zakażenia u ludzi. Naegleria fowleri, nazywana czasem amebą zjadającą mózg, zwykle żyje w ciepłej słodkiej wodzie i odżywia się bakteriami. W bardzo rzadkich przypadkach może jednak dostać się do nosa człowieka, a następnie przemieszczać się w kierunku mózgu. Nowe badanie sugeruje, że cechy pomagające tym jednokomórkowym organizmom szukać pożywienia w osadach mogą jednocześnie ułatwiać im pokonywanie ciasnych przestrzeni w ludzkim ciele. ## Ameby, które niechętnie zawracają Zespół kierowany przez Lillian Fritz-Laylin z University of Massachusetts Amherst sprawdzał, jak ameby z rodzaju Naegleria poruszają się w różnych warunkach. Naukowcy skupili się na gatunku Naegleria gruberi, który nie jest groźny dla ludzi, ale wykazuje zachowania podobne do swoich niebezpiecznych krewniaków. To pozwoliło przeprowadzić doświadczenia bez pracy z organizmem wywołującym śmiertelne zakażenia. Badacze umieścili ameby w naczyniach z mikrokanałami i obserwowali je pod mikroskopem. Ameby potrafiły przeciskać się przez kanały węższe od własnych rozmiarów. Gdy trafiały na wejście do takiego przejścia, niemal zawsze kontynuowały eksplorację i bardzo rzadko z niego wychodziły. Ograniczenie przestrzeni nie spowalniało ich automatycznie. W największych testowanych kanałach komórki poruszały się nawet dwa razy szybciej niż na otwartej powierzchni poza kanałami. - Naegleria gruberi aktywnie badała wąskie przejścia i potrafiła się w nich zmieścić. - Po wejściu do kanału ameby niemal zawsze poruszały się dalej, zamiast zawracać. - W największych badanych kanałach ich prędkość była około dwa razy większa niż poza nimi. - Podobnych zachowań nie zaobserwowano u innego rodzaju ameby użytego w porównaniu. ## Wynik eksperymentu a hipoteza o zakażeniu Uporczywe poruszanie się i zainteresowanie ciasnymi przejściami mogą być przystosowaniem do wyszukiwania bakterii w osadach stawów i innych zbiorników wodnych. Zdaniem badaczy te same, z pozoru neutralne cechy mogłyby pomóc N. fowleri w przemieszczaniu się z nozdrzy przez jamę nosową w kierunku mózgu. Jest to jednak interpretacja biologiczna wynikająca z podobieństwa zachowań, a nie bezpośrednia obserwacja zakażenia człowieka. N. fowleri nie zakaża ludzi rutynowo. Do infekcji dochodzi rzadko, zwykle po przedostaniu się ameby do nosa podczas kontaktu z ciepłą słodką wodą. Jeśli organizm dotrze do mózgu, niszczy i zjada tkankę, a następnie zaczyna się rozmnażać, co zazwyczaj prowadzi do śmierci. W Stanach Zjednoczonych odnotowuje się zwykle mniej niż 10 takich zakażeń rocznie, często w miejscach letniej rekreacji, ale niemal każde z nich jest śmiertelne. Autorzy podkreślają, że podstawowa biologia organizmów z rodzaju Naegleria wciąż jest słabo poznana. Eksperyment opublikowany w Proceedings of the National Academy of Sciences dostarcza informacji o ich ruchu w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Nie pokazuje natomiast całej drogi patogenu w ludzkim organizmie ani nie przesądza, czy zaobserwowane właściwości są wystarczające do wywołania infekcji. Wyniki pomagają więc sformułować bardziej precyzyjną hipotezę dotyczącą mechanizmu zakażenia. ## Źródło pierwotne [Science News](https://www.sciencenews.org/article/brain-eating-amoebas-naegleria-fowleri) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-10-04T13:56:27.206Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-04T13:56:32.422Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Jak ameba Naegleria fowleri może docierać do ludzkiego mózgu”, 2026-10-04, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/jak-ameba-naegleria-fowleri-moze-docierac-do-ludzkiego-mozgu