--- title: "Kalifornijskie robaki przyspieszają w ciasnych kanałach" description: "Czarne robaki kalifornijskie poruszają się szybciej w wąskich kanałach niż w otwartej przestrzeni. Naukowcy wyjaśniają to działaniem ścian kanału i opracowują model, który może pomóc w projektowaniu miękkich robotów." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach/index.md" date_published: "2026-08-31T21:23:01.246Z" date_modified: "2026-08-31T21:29:19.535Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "biologia" - "fizyka" - "robotyka" - "robaki" - "badania" source_url: "https://www.sciencenews.org/article/blackworms-move-faster-tight-tunnels" source_name: "Science News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1788199324152.jpeg" image_alt: "Narrow alleyway with reflections in puddles" image_credit: "© Katz Sakai / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@ksakai" --- # Kalifornijskie robaki przyspieszają w ciasnych kanałach > Czarne robaki kalifornijskie pokonują wąskie, wypełnione wodą kanały znacznie szybciej niż szersze. ## Kluczowe informacje - Robaki Lumbriculus variegatus pokonywały wąskie kanały nawet pięć razy szybciej niż szersze. - W ciasnej przestrzeni ściany ograniczają niepotrzebne zmiany kierunku i zapewniają punkt podparcia. - Model komputerowy odtworzył ruch prawdziwych robaków. - Wyniki mogą pomóc w projektowaniu robotów do inspekcji rur, ale zastosowania pozostają hipotezą. Dla człowieka szeroka, otwarta przestrzeń zwykle ułatwia szybkie przemieszczanie się. W przypadku niewielkich robaków zależność może być odwrotna. Czarne robaki kalifornijskie, należące do gatunku Lumbriculus variegatus, poruszają się szybciej w ciasnych kanałach niż w kanałach szerszych. Wyniki doświadczeń opisano 28 lipca w czasopiśmie Physical Review Letters. Badacze pokazali, że ograniczenie przestrzeni nie zawsze oznacza przeszkodę. Dla tych zwierząt może ono zmniejszać liczbę niepotrzebnych ruchów i ułatwiać przemieszczanie się do przodu. Robaki szybsze w wąskim kanale Zespół wykorzystał smukłe, elastyczne i żyjące w wodzie robaki kalifornijskie. Ich szerokość wynosi około 0,05 centymetra, a długość od 2,5 do 5 centymetrów. Zwierzęta umieszczano w szklanych kanałach wypełnionych wodą, otwartych z obu stron. Kiedy szerokość kanału była mniej więcej dwa razy większa od szerokości robaka, zwierzęta mogły szybko przesunąć się na drugi koniec, docierając tam w około minutę. W szerszych kanałach pokonanie tej samej drogi zajmowało im nawet pięć razy więcej czasu. Badanym organizmem był wodny robak Lumbriculus variegatus, znany jako czarny robak kalifornijski. Eksperymenty przeprowadzono w wypełnionych wodą szklanych kanałach otwartych na obu końcach. Kanał o szerokości około dwa razy większej od szerokości robaka pozwalał mu dotrzeć na koniec w około minutę. W szerszych kanałach ruch trwał do pięciu razy dłużej, ponieważ robaki częściej zmieniały ułożenie. Ściany ograniczają zbędne ruchy Zdaniem autorów kluczowe znaczenie ma połączenie elastyczności robaka i ilości dostępnego miejsca. W szerokim kanale zwierzę może swobodnie wyginać ciało i zmieniać orientację. Taka swoboda nie zawsze pomaga, ponieważ robak zaczyna wykonywać ruchy na boki i szukać kolejnego kierunku. W ciasnym kanale ściany ograniczają możliwość reorientacji. Zwierzę może oprzeć się o nie i wykorzystać je do przepchnięcia ciała do przodu. W efekcie porusza się bardziej bezpośrednio, zamiast tracić czas na kolejne zmiany ułożenia. Naukowcy sprawdzili to wyjaśnienie także za pomocą symulacji komputerowych. W modelu robak został przedstawiony jako szereg połączonych, aktywnych elementów, przypominających łańcuch kulek. Takie aktywne polimery przemieszczano w wirtualnych kanałach o różnej szerokości. Model zachowywał się podobnie jak prawdziwe zwierzęta, a więc poruszał się najszybciej przy silniejszym ograniczeniu przestrzeni. Matematyczna analiza pozwoliła sprowadzić wynik do relacji między szerokością kanału a sztywnością robaka. Badacze analizowali kwadrat szerokości kanału podzielony przez sztywność. Przy małej wartości tego stosunku układ był mniej elastyczny i mógł przesuwać się niemal po prostej. Przy większej wartości robak stale się wyginał, przez co pokonanie kanału trwało dłużej. Możliwa inspiracja dla robotyki Autorzy uważają, że opisany mechanizm może w przyszłości pomóc w projektowaniu autonomicznych, miękkich robotów. Takie maszyny mogłyby być rozważane do inspekcji rur albo dostarczania leków wewnątrz organizmu. Są to jednak możliwe zastosowania wynikające z podobieństwa zasad ruchu, a nie działające rozwiązania zaprezentowane w tym badaniu. Eksperyment dotyczył robaków, a jego uzupełnieniem były symulacje komputerowe. Biomolekularny inżynier Saad Bhamla z University of Colorado Boulder wskazywał, że właśnie prostota problemu fizycznego może być użyteczna dla konstruktorów robotów. Badacze spoza zespołu zwracali uwagę, że podobne zjawisko jest rzadkie w naturze. David Hu z Georgia Tech przypomniał, że węże w wąskich kanałach poruszają się wolniej, a nie szybciej. Raghunath Chelakkot z Indian Institute of Technology Bombay podkreślał natomiast, że prosty model zdołał uchwycić najważniejsze cechy ruchu robaków. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Polimer aktywny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/polimer-aktywny) Model fizyczny opisujący układ złożony z połączonych elementów, które mogą samodzielnie wykonywać ruch. ### [Sztywność mechaniczna](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/sztywnosc-mechaniczna) Miara oporu ciała wobec zginania lub odkształcania. ### [Robot miękki](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/robot-miekki) Robot wykonany z elastycznych materiałów, zdolny do odkształcania się podczas ruchu. ## Źródło pierwotne [Science News](https://www.sciencenews.org/article/blackworms-move-faster-tight-tunnels) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-31T21:23:01.246Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-31T21:29:19.535Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Kalifornijskie robaki przyspieszają w ciasnych kanałach”, 2026-08-31, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kalifornijskie-robaki-przyspieszaja-w-ciasnych-kanalach