--- title: "Kamizelka testowana podczas Artemis I ograniczyła część promieniowania" description: "Naukowcy przetestowali kamizelkę AstroRad jako ochronę przed promieniowaniem kosmicznym podczas bezzałogowej misji Artemis I. Obliczenia wskazują, że podczas silnych zdarzeń cząstek słonecznych mogłaby ograniczyć dawkę promieniowania nawet o około 60 procent." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania/index.md" date_published: "2026-08-12T21:00:26.630Z" date_modified: "2026-08-12T21:00:42.736Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "artemis i" - "promieniowanie kosmiczne" - "astronauci" - "ochrona radiologiczna" source_url: "https://www.sciencenews.org/article/vest-artemis-mission-blocked-radiation" source_name: "Science News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1786557694924.jpeg" image_alt: "astronaut in white suit in grayscale photography" image_credit: "© Brian McGowan / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@sushioutlaw" --- # Kamizelka testowana podczas Artemis I ograniczyła część promieniowania > Kamizelka AstroRad zmniejszyła dawkę promieniowania w modelu kobiecego torsu podczas misji Artemis I. ## Kluczowe informacje - Kamizelka AstroRad waży 26 kilogramów i chroni wybrane wrażliwe organy. - Podczas Artemis I test przeprowadzono na dwóch modelach kobiecych torsów, a nie na astronautach. - Misja nie napotkała burzy słonecznej, dlatego część wyników oparto na obliczeniach dla zdarzeń z 1972 i 1989 roku. - Dla zdarzenia z sierpnia 1972 roku oszacowano zmniejszenie dawki z 222 do 87,5 milisiwerta. Kamizelka AstroRad może w przyszłości pomóc chronić astronautów przed promieniowaniem podczas lotów poza niską orbitę okołoziemską. Jej działanie sprawdzono podczas bezzałogowej misji Artemis I, która w 2022 roku poleciała wokół Księżyca. Wewnątrz statku Orion umieszczono dwa modele kobiecych torsów wyposażone w czujniki promieniowania. Jeden z nich miał na sobie ważącą 26 kilogramów kamizelkę, drugi nie był osłonięty. Wyniki opisano 12 sierpnia w czasopiśmie Science Advances. Test podczas misji Artemis I Modele otrzymały imiona Zohar i Helga. Zohar ubrano w kamizelkę AstroRad, wykonaną z polietylenu o dużej gęstości. Konstrukcja ma chronić przede wszystkim wrażliwe organy, w tym szpik kostny, płuca, przewód pokarmowy, piersi i jajniki. W kilku punktach obu modeli umieszczono czujniki, które rejestrowały otrzymywaną dawkę promieniowania. Statek przechodził między innymi przez wewnętrzny pas Van Allena, czyli obszar, w którym ziemskie pole magnetyczne zatrzymuje wysokoenergetyczne naładowane cząstki. Artemis I nie napotkała podczas 25 dni lotu burzy cząstek słonecznych. Oznacza to, że badacze nie mogli bezpośrednio sprawdzić kamizelki w warunkach rzeczywistego zdarzenia tego typu. Na podstawie pomiarów z pasa Van Allena obliczyli jednak, jak ochrona mogłaby zadziałać podczas dwóch silnych zdarzeń cząstek słonecznych, które wystąpiły w sierpniu 1972 roku i w październiku 1989 roku. To ważne rozróżnienie: lot dostarczył danych pomiarowych, ale skuteczność w czasie burz słonecznych jest wynikiem modelowania. W przypadku zdarzenia z sierpnia 1972 roku obliczona dawka bez kamizelki wynosiła 222 milisiwerty, a z kamizelką 87,5 milisiwerta. Dla tego zdarzenia oznaczało to około 60 procent mniejszą ekspozycję na promieniowanie. W przypadku wyżej energetycznego zdarzenia z października 1989 roku oszacowano zmniejszenie dawki o około 40 procent. Dla porównania, naturalne źródła promieniowania dostarczają osobom na powierzchni Ziemi około 3 milisiwertów rocznie. Dlaczego ochrona jest potrzebna? Podczas zdarzenia cząstek słonecznych Słońce wysyła w przestrzeń wysokoenergetyczne protony. Ziemskie pole magnetyczne częściowo chroni przed nimi powierzchnię planety, ale astronauci podróżujący w przestrzeni kosmicznej są bardziej narażeni. Taka ekspozycja zwiększa ryzyko kilku rodzajów nowotworów. Ograniczenie dawki może więc pomóc w utrzymaniu narażenia astronautów poniżej ustalonych przez NASA limitów promieniowania dla całej kariery, wynoszących 600 milisiwertów. Według obliczeń zespołu kamizelka mogłaby podczas zdarzenia z 1972 roku oszczędzić astronaucie dawkę odpowiadającą co najmniej kilku tygodniom ekspozycji na promieniowanie tła w przestrzeni kosmicznej. W praktyce taka osłona mogłaby zwiększyć margines bezpieczeństwa podczas dłuższych misji albo ograniczyć potrzebę wykorzystania wspólnego schronu przeciwsztormowego. Nie wynika z tego jednak, że sama kamizelka zapewnia pełną ochronę przed wszystkimi rodzajami promieniowania. Jej działanie dotyczy określonych organów i zależy od charakterystyki zdarzenia. Konstrukcja dla różnych astronautów Kamizelki AstroRad mogą być obecnie dopasowywane do konkretnych astronautów. Zespół pracuje jednak nad konstrukcją modułową, która pozwoliłaby dostosować jeden podstawowy model do różnych sylwetek i rozmiarów. Takie rozwiązanie mogłoby ograniczyć masę wysyłaną na orbitę. W proponowanym scenariuszu jeden astronauta mógłby wykonywać zadania w czasie burzy słonecznej, podczas gdy pozostali pozostaliby w pokładowym schronie przeciwsztormowym. Badanie z Artemis I jest oceną działania ochrony na modelach, dlatego przed wykorzystaniem jej przez ludzi potrzebne byłyby kolejne testy i ocena całego systemu ochrony radiacyjnej. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Milisiwert](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/milisiwert) Jednostka używana do opisu dawki promieniowania jonizującego otrzymanej przez organizm. ### [Pas Van Allena](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/pas-van-allena) Obszar wokół Ziemi, w którym pole magnetyczne planety zatrzymuje wysokoenergetyczne naładowane cząstki. ## Źródło pierwotne [Science News](https://www.sciencenews.org/article/vest-artemis-mission-blocked-radiation) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-12T21:00:26.630Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-12T21:00:42.736Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Kamizelka testowana podczas Artemis I ograniczyła część promieniowania”, 2026-08-12, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/kamizelka-testowana-podczas-artemis-i-ograniczyla-czesc-promieniowania