--- title: "Klimat kształtował dominację drapieżników 35 mln lat temu" description: "Analiza 155 gatunków kopalnych wskazuje, że zmiany masy ciała drapieżnych ssaków w paleogenie były związane z wydarzeniami klimatycznymi. Wyniki podważają pogląd, że o dominacji przodków kotów i psów zdecydowała przede wszystkim konkurencja." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu/index.md" date_published: "2026-08-25T21:59:40.277Z" date_modified: "2026-08-25T21:59:40.277Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "paleontologia" - "zmiana klimatu" - "ewolucja" - "ssaki drapieżne" source_url: "https://phys.org/news/2026-08-climate-predator-million-years.html" source_name: "Phys.org" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1786644110834.jpeg" image_alt: "a small animal standing on a log" image_credit: "© kenny goossen / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@kennygoossen" --- # Klimat kształtował dominację drapieżników 35 mln lat temu > Badanie europejskich skamieniałości sugeruje, że zmiany klimatu, a nie sama konkurencja, kształtowały dominację drapieżników. ## Kluczowe informacje - Zespół przeanalizował 155 kopalnych gatunków drapieżnych ssaków z Europy. - Karnivoramorfy zwiększyły rozmiary i różnorodność masy ciała po ociepleniu około 40 mln lat temu. - Hyaenodonty pozostały zróżnicowane przez miliony lat i zaczęły zanikać po ochłodzeniu około 34 mln lat temu. - Wyniki sugerują, że znaczenie klimatu różniło się między kontynentami. Międzynarodowy zespół badaczy z Belgii, Francji, Szwajcarii, Hiszpanii i Stanów Zjednoczonych odtworzył zmiany masy ciała drapieżnych ssaków żyjących w Europie w niemal całym paleogenie. To okres, w którym ssaki intensywnie różnicowały się po wymieraniu dinozaurów. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Biology Letters podważają prostą wersję hipotezy, zgodnie z którą przodkowie dzisiejszych kotów, psów i niedźwiedzi zdobyli dominującą pozycję wyłącznie dzięki przewadze w konkurencji. Dwie grupy drapieżników w jednym świecie Współczesne koty, psy, niedźwiedzie i morsy oraz ich przodkowie należą do grupy Carnivoramorpha, określanej też jako karnivoramorfy. W paleogenie dzieliły one środowisko z innymi liniami dużych ssaków mięsożernych. Najważniejszą z nich były hyaenodonty, które wcześnie osiągnęły znaczne rozmiary i stały się drapieżnikami szczytowymi w swoich ekosystemach. Hyaenodonty znikały stopniowo dziesiątki milionów lat później, podczas gdy karnivoramorfy różnicowały się pod względem wyglądu, rozmiarów i sposobu życia. Dotychczasowe wyjaśnienie tej zmiany opierało się przede wszystkim na skamieniałościach z Ameryki Północnej. Zakładało, że karnivamorfach uzyskały przewagę dzięki bardziej wszechstronnemu uzębieniu, które miało pozwalać im skuteczniej wykorzystywać różne zasoby. Aby sprawdzić, czy ten scenariusz pasuje również do innych regionów, naukowcy przeanalizowali bogaty europejski zapis kopalny. Zebrali dane dotyczące 155 gatunków i zrekonstruowali trendy masy ciała z wykorzystaniem cech uzębienia. Masa ciała jest przy tym pośrednią wskazówką dotyczącą ekologicznej roli zwierzęcia, a określone cechy zębów pozwalają oszacować ją także u gatunków wymarłych. Ocieplenie zbiegło się ze wzrostem rozmiarów Dane z Europy pokazują, że karnivoramorfy wkrótce po gwałtownym ociepleniu sprzed około 40 mln lat zwiększyły rozmiary i stały się znacznie bardziej zróżnicowane pod względem masy ciała. Ocieplenie to jest znane jako Middle Eocene Climatic Optimum. Jednocześnie europejskie hyaenodonty nie wykazały odpowiadającego temu spadku różnorodności. Pozostawały zróżnicowane jeszcze przez miliony lat, mimo że ich konkurenci zaczęli zajmować nowe rozmiary i nisze ekologiczne. Analiza objęła 155 kopalnych gatunków drapieżnych ssaków. Materiał pochodził z Europy i obejmował niemal cały paleogen. Wzrost rozmiarów karnivoramorfów nastąpił po ociepleniu około 40 mln lat temu. Spadek różnorodności hyaenodontów pojawił się po ochłodzeniu około 34 mln lat temu. Kolejna ważna zmiana nastąpiła po dużym ochłodzeniu około 34 mln lat temu, określanym jako Grande Coupure. Dopiero po tym wydarzeniu hyaenodonty zaczęły wyraźniej tracić różnorodność. Taki układ chronologiczny nie pasuje do modelu, w którym jedna grupa szybko wypiera drugą dzięki uniwersalnej przewadze w konkurencji. W Europie obie linie współistniały przez długi czas, a zasadnicze zmiany ich historii następowały w pobliżu wydarzeń klimatycznych. Klimat zamiast jednego uniwersalnego zwycięzcy Autorzy badania wskazują, że zmiany rozmiarów ciała lepiej odpowiadały zmianom klimatu niż samym zmianom różnorodności. Na tej podstawie proponują, że to regionalne warunki środowiskowe, a nie jednolita przewaga konkurencyjna karnivoramorfów, pomagały rozstrzygać, które drapieżniki zajmowały najwyższe poziomy łańcucha pokarmowego. Wniosek jest jednak ostrożny. Zbieżność zmian masy ciała z ociepleniem i ochłodzeniem pokazuje związek czasowy, ale sama w sobie nie odtwarza wszystkich relacji między gatunkami ani nie dowodzi, że konkurencja nie miała żadnego znaczenia. Badanie wskazuje przede wszystkim, że tempo przemian mogło być różne na poszczególnych kontynentach, a historia dzisiejszych linii drapieżnych była kształtowana przez dawny klimat. Te same linie są obecnie zagrożone współczesnymi zmianami klimatu. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Carnivoramorpha](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/carnivoramorpha) Grupa ssaków obejmująca współczesne koty, psy, niedźwiedzie i morsy oraz ich wymarłych przodków. ### [Hyaenodonty](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/hyaenodonty) Wymarła grupa mięsożernych ssaków, która w paleogenie obejmowała część dużych drapieżników lądowych. ### [Middle Eocene Climatic Optimum](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/middle-eocene-climatic-optimum) Gwałtowne globalne ocieplenie sprzed około 40 mln lat, po którym w Europie wzrosły rozmiary karnivoramorfów. ### [Paleogen](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/paleogen) Okres geologiczny następujący po wymieraniu dinozaurów, w którym ssaki intensywnie się różnicowały. ### [Grande Coupure](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/grande-coupure) Duże ochłodzenie sprzed około 34 mln lat, po którym europejskie hyaenodonty zaczęły tracić różnorodność. ## Źródło pierwotne [Phys.org](https://phys.org/news/2026-08-climate-predator-million-years.html) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:59:40.277Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:59:40.277Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Klimat kształtował dominację drapieżników 35 mln lat temu”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/klimat-ksztaltowal-dominacje-drapieznikow-35-mln-lat-temu