--- title: "Marsjański meteoryt z Sahary należy do najstarszych znalezionych na Ziemi" description: "NASA opisuje jeden z najstarszych meteorytów marsjańskich znalezionych na Ziemi. Analiza minerałów Teghaza 001 dostarcza informacji o formowaniu skorupy Marsa i obecności wody w jego odległej przeszłości." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi/index.md" date_published: "2026-11-06T17:48:27.765Z" date_modified: "2026-11-06T17:48:27.765Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "mars" - "meteoryty" - "kosmos" - "geologia planetarna" - "woda na marsie" source_url: "https://www.nasa.gov/solar-system/planets/mars/nasa-funded-study-details-one-of-oldest-mars-meteorites-ever-found/" source_name: "NASA News" --- # Marsjański meteoryt z Sahary należy do najstarszych znalezionych na Ziemi > Teghaza 001, meteoryt znaleziony w Saharze, powstał ponad 4,1 mld lat temu i zachował ślady oddziaływania wody na Marsie. ## Kluczowe informacje - Teghaza 001 znaleziono w Saharze w 2022 roku. - Meteoryt powstał ponad 4,1 miliarda lat temu. - Jego minerały wskazują na późniejsze oddziaływanie marsjańskiej wody. - Do datowania wykorzystano pojedyncze ziarna minerałów, dzięki czemu zachowano próbkę do dalszych badań. Różowawy kamień znaleziony w 2022 roku na Saharze początkowo nie zdradzał ani swojego wieku, ani pochodzenia. Dopiero analiza jego minerałów wykazała, że Teghaza 001 jest fragmentem Marsa, który powstał ponad 4,1 miliarda lat temu. Ważąca około 800 gramów skała należy tym samym do najstarszych meteorytów marsjańskich znalezionych na Ziemi. Wyniki badań finansowanych przez NASA opisano w pracy opublikowanej w czasopiśmie Science. ## Rzadki zapis początków marsjańskiej skorupy Meteoryt nazwano Teghaza 001, od solniska w Mali, gdzie został odkryty. Naukowcy zaliczają go do około 435 znanych meteorytów pochodzących z Czerwonej Planety. O jego wyjątkowości decydują nie tylko wiek i tekstura, lecz także zestaw minerałów magmowych, czyli takich, które powstały podczas stygnięcia stopionej skały. Ich układ zachował informacje o tworzeniu się dawnej skorupy Marsa, a następnie o jej zmianach pod wpływem wody znajdującej się pod powierzchnią. - Teghaza 001 jest jednym z trzech najstarszych meteorytów marsjańskich znalezionych na Ziemi. - Jego mineralogia pasuje do obserwacji południowych, silnie pokrytych kraterami wyżyn Marsa wykonanych przez sondę Mars Reconnaissance Orbiter. - Dokładne miejsce, z którego skała została wyrzucona z Marsa, pozostaje nieznane, choć wskazano kilka możliwych obszarów. - Oddziaływanie marsjańskiej wody na próbkę nastąpiło około 4,1 miliarda lat temu, co sugeruje, że sama skała powstała jeszcze wcześniej. ## Jak potwierdzono wiek i pochodzenie próbki Pochodzenie Teghaza 001 rozpoznano między innymi dzięki izotopom tlenu. Ich proporcje potraktowano jako geochemiczny odcisk palca i porównano z wartościami znanymi z innych meteorytów marsjańskich. Początkowo skałę uznano za shergottyt, najczęstszą klasę meteorytów z Marsa. Dopiero dokładniejsze oględziny ujawniły nietypową teksturę i minerały, które skłoniły badaczy do przeprowadzenia dalszych analiz. Kluczowe znaczenie miało odkrycie kryształów cyrkonu. Minerały te mogą zachowywać ślady warunków, w jakich tworzyła się skała, i pozwalają określać jej wiek. Zespół wykorzystał opracowaną przez grupę z Caltech metodę datowania rubidowo-strontowego wykonywanego bezpośrednio w próbce. Zamiast rozpuszczać cały materiał, naukowcy zbadali pojedyncze ziarna minerałów na fragmencie mniejszym niż paznokieć. Takie podejście umożliwiło precyzyjne datowanie i pozostawiło większość rzadkiego meteorytu do przyszłych badań. ## Woda na wczesnym Marsie Wyniki wskazują, że Teghaza 001 został zmieniony przez marsjańską wodę około 4,1 miliarda lat temu. Tekstura skały, jej skład chemiczny i izotopy tlenu sugerują, że obieg wody na młodym Marsie mógł być bardziej dynamiczny, niż wynikałoby to z prostego obrazu suchej planety. To jednak interpretacja śladów zapisanych w próbce, a nie bezpośrednia rekonstrukcja całego marsjańskiego klimatu. Badacze wskazują również, że minerały mogą przechowywać możliwy ślad atmosfery z okresu, gdy Mars tracił wodę, ale ta hipoteza wymaga dalszych analiz. Teghaza 001 różni się od pozostałych bardzo starych meteorytów marsjańskich. ALH84001 składa się niemal w całości z jednego minerału i ma podobny wiek, natomiast meteoryt nazywany Black Beauty powstał około 2,1 miliarda lat temu i zawiera drobne fragmenty skał wulkanicznych. Nowa próbka oferuje szerszy zestaw minerałów, dlatego może dostarczyć innego rodzaju informacji o powstawaniu skorupy i późniejszym działaniu wody. Meteoryty marsjańskie trafiają na Ziemię po tym, jak uderzenia kosmicznych obiektów wyrzucą fragmenty powierzchni Marsa w przestrzeń. Później część z nich przecina drogę Ziemi i zostaje odnaleziona, często na pustyniach lub śnieżnych równinach, gdzie odróżnia się od otoczenia. Naukowcy chcą teraz wykorzystać Teghaza 001 w kolejnych badaniach. Autorzy podkreślają, że dotychczasowe publikacje dopiero rozpoczęły analizę tej próbki. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Izotopy tlenu](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/izotopy-tlenu) Izotopy tlenu to odmiany atomów tlenu o różnej liczbie neutronów. Ich proporcje w otolitach mogą wskazywać temperaturę środowiska, w którym przebywała ryba. ### [meteoryt marsjański](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/meteoryt-marsjanski) Skała pochodząca z Marsa, która została wyrzucona w przestrzeń przez uderzenie i ostatecznie spadła na Ziemię. ## Źródło pierwotne [NASA News](https://www.nasa.gov/solar-system/planets/mars/nasa-funded-study-details-one-of-oldest-mars-meteorites-ever-found/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-11-06T17:48:27.765Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-11-06T17:48:27.765Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Marsjański meteoryt z Sahary należy do najstarszych znalezionych na Ziemi”, 2026-11-06, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/marsjanski-meteoryt-z-sahary-nalezy-do-najstarszych-znalezionych-na-ziemi