--- title: "Młode orangutany uczą się szerokiej diety, obserwując innych" description: "Badanie młodych orangutanów sumatrzańskich pokazuje, jak uczenie społeczne i samodzielna eksploracja wpływają na rozwój szerokiej diety. Obserwowanie innych może częściowo kompensować mniejszą aktywność indywidualną, ale najlepsze rezultaty przynosi połączenie obu strategii." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych/index.md" date_published: "2026-09-24T23:28:00.172Z" date_modified: "2026-09-24T23:28:06.383Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "orangutany" - "uczenie społeczne" - "zachowanie zwierząt" - "biologia" source_url: "https://www.newscientist.com/article/2590803-copying-others-helps-young-orangutans-build-a-broad-diet/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS" source_name: "New Scientist" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1790272865541.jpeg" image_alt: "an orangutan hanging from a rope in a forest" image_credit: "© Tim Morgan / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@tpmogs" --- # Młode orangutany uczą się szerokiej diety, obserwując innych > Młode orangutany sumatrzańskie mogą częściowo nadrobić brak samodzielnych poszukiwań, obserwując wybory żywieniowe innych osobników. ## Kluczowe informacje - Młode orangutany uczą się, które pokarmy są bezpieczne, gdzie ich szukać i jak je przetwarzać. - Obserwowanie innych osobników może częściowo kompensować mniejszą samodzielną eksplorację. - Najszerszą dietę rozwijały osobniki korzystające intensywnie z obu sposobów uczenia się. - Po obserwacji innego orangutana młode osobniki przez około 145 minut ćwiczyły nowe zachowania. Młode orangutany sumatrzańskie mogą częściowo nadrobić mniejszą aktywność w samodzielnym poznawaniu pokarmu, obserwując, co jedzą inne osobniki. Do takiego wniosku doszli naukowcy, którzy przez wiele lat śledzili rozwój młodych orangutanów w indonezyjskim lesie deszczowym. Wyniki pokazują, że nie wszystkie osobniki korzystają z uczenia się w taki sam sposób, a rozwój szerokiej diety może opierać się na różnych połączeniach obserwacji i własnej eksploracji. ## Długie przygotowanie do samodzielności Orangutany potrzebują znacznej ilości wiedzy, zanim będą mogły przetrwać bez opieki dorosłych. Muszą nauczyć się, które pokarmy są bezpieczne, gdzie można je znaleźć oraz jak je otworzyć i przetworzyć. W lesie deszczowym mają do wyboru setki źródeł pożywienia o różnej dostępności. Liście mogą być łatwe do zdobycia, natomiast bardziej odżywcze nasiona znajdują się wewnątrz twardych, pokrytych kolcami owoców neesia i wymagają trudniejszej obróbki. Według źródła młode orangutany muszą osiągnąć samodzielność najpóźniej około 8,5 roku życia. Naukowcy wiedzieli już, że orangutany mogą zdobywać takie informacje, obserwując matki i inne osobniki ze swojego otoczenia. Ten proces określa się jako uczenie społeczne. Drugą drogą jest uczenie indywidualne, czyli samodzielne badanie nowych obiektów i pokarmów bez korzystania z bezpośredniej wskazówki innych. Dotąd nie było jednak jasne, jak oba mechanizmy współdziałają i jak wpływają na dietę przed osiągnięciem dorosłości. - Obserwacje prowadzono przez 12 lat w stacji badawczej Suaq Balimbing na Sumatrze. - Badacze przeanalizowali niemal 7000 przypadków uczenia się zarejestrowanych podczas ponad 1700 godzin obserwacji. - Analiza obejmowała 21 młodych orangutanów, które obserwowały inne osobniki przy pokarmach i różnych przedmiotach. - Zakres poznanej diety oszacowano na podstawie około 4700 godzin obserwacji żerowania u 13 młodych orangutanów. ## Dwie drogi do podobnego celu Revathe Thillaikumar z Instytutu Zachowania Zwierząt Maxa Plancka w Niemczech wraz ze współpracownikami stwierdziła, że młode orangutany wyraźnie różniły się proporcjami obu rodzajów uczenia się. Część częściej obserwowała innych, a część znacznie częściej eksplorowała otoczenie samodzielnie. Badacze wskazują, że różnice te mogą częściowo wiązać się z osobowością, ale mogą też wynikać z wczesnego rozwoju, w tym z odmiennych sposobów opieki matek. Jest to możliwe wyjaśnienie, a nie rozstrzygnięty mechanizm. Najszerszą dietę miały osobniki, które intensywnie korzystały zarówno z uczenia społecznego, jak i indywidualnego. Jednocześnie młode orangutany, które rzadko prowadziły własne poszukiwania, mogły częściowo zrekompensować ten brak, jeśli często i skutecznie uczyły się przez obserwację. Oznacza to, że obserwowanie innych może pomóc zbudować dość szeroki repertuar pokarmów, ale nie zastępuje całkowicie samodzielnego poznawania środowiska. ## Obserwacja uruchamia praktykę Analiza zachowania po obserwacji dostarczyła dodatkowej wskazówki. Młode orangutany, które uważnie przyglądały się innemu osobnikowi, zwykle przez około 145 minut nadal manipulowały nowymi obiektami albo próbowały nowych pokarmów. Zdaniem badaczy przypomina to zachowanie dzieci, które po zobaczeniu czynności wykonanej przez dorosłego próbują odtworzyć ją samodzielnie. Sama obserwacja nie była więc jedynie biernym zdobywaniem informacji, lecz często prowadziła do dalszego ćwiczenia. Elizabeth Lonsdorf z Duke University zwróciła uwagę na skalę projektu, który obejmował młode orangutany przez cały, długi okres ich zależności od dorosłych. Podkreśliła też częste przechodzenie od obserwowania do samodzielnego ćwiczenia. Michael Tomasello, również z Duke University, ocenił, że różnorodność stylów uczenia się pokazuje, dlaczego nie da się wyjaśnić rozwoju diety jednym mechanizmem. Przewidywanie, jak szeroka będzie dieta orangutana w chwili osiągnięcia dojrzałości, wymaga uwzględnienia zarówno uczenia społecznego, jak i indywidualnego. Badanie opisano przy DOI 10.1126/science.adz6415. ## Wyjaśnienie pojęć ### [uczenie społeczne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/uczenie-spoleczne) Zdobywanie wiedzy lub umiejętności przez obserwowanie innych osobników i ich zachowania. ### [uczenie indywidualne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/uczenie-indywidualne) Zdobywanie wiedzy przez własną eksplorację, bez bezpośrednego korzystania z obserwacji innych osobników. ## Źródło pierwotne [New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2590803-copying-others-helps-young-orangutans-build-a-broad-diet/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-09-24T23:28:00.172Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-24T23:28:06.383Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Młode orangutany uczą się szerokiej diety, obserwując innych”, 2026-09-24, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mlode-orangutany-ucza-sie-szerokiej-diety-obserwujac-innych