--- title: "Motyle zmieniają zasięgi na całym świecie. Większość je rozszerza" description: "Globalna analiza 1758 gatunków motyli pokazuje, że większość z nich rozszerza zasięg, ale część jednocześnie go traci. Badacze wiążą 79 proc. odnotowanych zmian z klimatem i ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, wskazując też na poważne luki w monitoringu." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza/index.md" date_published: "2026-08-09T16:59:32.163Z" date_modified: "2026-08-09T16:59:50.876Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "motyle" - "zmiany klimatu" - "bioróżnorodność" - "ekologia" source_url: "https://phys.org/news/2026-08-butterfly-ranges-shift-worldwide-climate.html" source_name: "Phys.org" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1786212087754.jpeg" image_alt: "selective focus photography of brown and black butterfly flying near blooming purple petaled flowers" image_credit: "© Gary Bendig / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@kris_ricepees" --- # Motyle zmieniają zasięgi na całym świecie. Większość je rozszerza > Globalna analiza 1758 gatunków motyli wykazała, że 80 proc. rozszerzyło zasięg, a 79 proc. zmian wiązano z klimatem i ekstremalną pogodą. ## Kluczowe informacje - Analiza objęła 1758 gatunków motyli i 6182 zapisy zmian zasięgu. - 80 proc. gatunków rozszerzyło zasięg, 27 proc. go skurczyło, a 22 proc. zmieniło wysokość występowania. - 79 proc. wszystkich zapisanych zmian powiązano ze zmianą klimatu lub ekstremalną pogodą. - Największe luki w danych dotyczą między innymi Amazonii, Afryki Środkowej i Azji Południowo-Wschodniej. Globalna analiza zmian zasięgu objęła 1758 gatunków motyli, czyli około 10 proc. wszystkich znanych gatunków tej grupy. Wśród analizowanych zapisów 80 proc. gatunków rozszerzyło zasięg, 27 proc. odnotowało jego skurczenie, a 22 proc. zmieniło wysokość występowania. Aż 79 proc. wszystkich zapisanych zmian powiązano ze zmianą klimatu lub ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. W tym ujęciu zasięg geograficzny gatunku oznacza obszar, na którym jest on odnotowywany, a nie bezpośredni pomiar jego liczebności. Największa analiza zmian zasięgu motyli Badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Ecology & Evolution oparto na 6182 zapisach zmian zasięgu pochodzących ze 105 krajów. Autorzy przeanalizowali zarówno publikacje naukowe w języku angielskim, jak i prace w innych językach. Dołączyli też 68 ocen przygotowanych przez ekspertów. Według zespołu jest to największa analiza tego rodzaju. W badaniu uczestniczyli naukowcy z Monash University, Niemieckiego Centrum Zintegrowanych Badań nad Bioróżnorodnością iDiv, Uniwersytetu Fryderyka Schillera w Jenie oraz Centrum Badań nad Środowiskiem Helmholtza. Rozszerzenia zasięgów odnotowano na każdym kontynencie, na którym występują motyle. Kurczenie zasięgu częściej obserwowano w regionach umiarkowanych, między innymi w Europie i Ameryce Północnej. Przesunięcia wysokościowe występowały niemal wyłącznie na półkuli północnej. Wyniki procentowe częściowo się nakładają, ponieważ jeden gatunek mógł wykazywać kilka typów zmian. Rozszerzenie zasięgu nie wyklucza jego kurczenia Analiza pokazuje wyraźne różnice geograficzne. Poziome rozszerzenia zasięgu pojawiały się we wszystkich częściach świata, a szczególnie wiele takich zapisów pochodziło z krajów tropikalnych. Kurczenie zasięgu było częstsze w strefach umiarkowanych, takich jak Europa i Ameryka Północna. Z kolei zmiany wysokościowe, czyli przesunięcia stanowisk na inne wysokości nad poziomem morza, odnotowywano prawie wyłącznie na półkuli północnej. Kategorie te nie są wzajemnie wykluczające. Gatunek mógł jednocześnie rozszerzać zasięg w jednym kierunku, tracić część obszaru występowania i zmieniać wysokość, na której był obserwowany. Klimat jako główny czynnik i niepełny obraz danych Powiązanie 79 proc. odnotowanych zmian ze zmianą klimatu i ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi wskazuje, że czynniki klimatyczne odgrywają istotną rolę w obserwowanych przekształceniach zasięgów. Jest to jednak wynik dotyczący związku opisanego w analizowanych zapisach, a nie dowód, że każdą zmianę wywołał wyłącznie jeden czynnik. Autorzy badania podkreślają, że motyle mogą pełnić funkcję wczesnych wskaźników zmian zachodzących w ekosystemach, ponieważ ich zasięgi reagują na warunki środowiskowe. Dane są jednak nierównomiernie rozłożone. W niektórych krajach europejskich, między innymi w Czechach, Finlandii, Luksemburgu, Hiszpanii i Szwecji, zapisano zmiany dotyczące ponad połowy występujących tam gatunków motyli. W większości pozostałych państw udokumentowano je dla mniej niż 10 proc. gatunków. Szczególnie duże braki dotyczą Afryki Środkowej, Azji Południowo-Wschodniej, Nowej Gwinei i dorzecza Amazonki, mimo że są to obszary o bardzo dużej różnorodności biologicznej. Włączenie badań nieanglojęzycznych oraz wiedzy ekspertów pomogło częściowo uzupełnić obraz, ale nie usunęło wszystkich luk. Autorzy wskazują, że skuteczna ochrona przyrody wymaga bardziej wyrównanego, ustandaryzowanego i wielojęzycznego monitorowania bioróżnorodności. Bez porównywalnych danych z różnych regionów decyzje dotyczące ochrony mogą opierać się na niepełnym obrazie zmian. Wyniki badania opisują globalny wzorzec odnotowanych przesunięć, ale nie oznaczają, że wszystkie gatunki motyli reagują w ten sam sposób ani że w każdym kraju skala zmian jest równie dobrze rozpoznana. ## Wyjaśnienie pojęć ### [zasięg](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/zasieg) Zakres odbiorców, do których dociera publikowana treść, zwłaszcza w internecie i mediach społecznościowych. Pojęcie może odnosić się zarówno do liczby odbiorców, jak i skali rozpowszechnienia materiału. ### [ekspansja zasięgu](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/ekspansja-zasiegu) Powiększenie obszaru, na którym odnotowuje się występowanie gatunku. ### [przesunięcie wysokościowe](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/przesuniecie-wysokosciowe) Zmiana wysokości nad poziomem morza, na której odnotowuje się występowanie gatunku. ## Źródło pierwotne [Phys.org](https://phys.org/news/2026-08-butterfly-ranges-shift-worldwide-climate.html) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-09T16:59:32.163Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-09T16:59:50.876Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Motyle zmieniają zasięgi na całym świecie. Większość je rozszerza”, 2026-08-09, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/motyle-zmieniaja-zasiegi-na-calym-swiecie-wiekszosc-je-rozszerza