--- title: "Mural Diego Rivery miał być w połowie woskowy. Analiza chemiczna nie znalazła wosku" description: "Badanie chemiczne muralu Diego Rivery La Creación nie wykazało obecności pszczelego wosku, który miał stanowić połowę spoiwa. Analiza wskazała żywicę kopalową oraz produkty degradacji ważne dla ochrony dzieła." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku/index.md" date_published: "2026-07-31T18:44:30.936Z" date_modified: "2026-08-01T02:18:24.326Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "diego rivera" - "la creación" - "enkustyka" - "konserwacja dzieł sztuki" - "analiza chemiczna" source_url: "https://phys.org/news/2026-07-diego-rivera-mural-creation-wax.html" source_name: "Phys.org" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1785520856564.jpeg" image_alt: "a building with a sign that says impresso" image_credit: "© Gina Rivera / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@peachyleamonsatl" --- # Mural Diego Rivery miał być w połowie woskowy. Analiza chemiczna nie znalazła wosku > Analiza muralu La Creación wykazała obecność żywicy kopalowej, ale nie pszczelego wosku, mimo deklarowanej przez Riverę receptury. ## Kluczowe informacje - W próbkach muralu nie znaleziono śladów pszczelego wosku. - Głównym spoiwem okazała się żywica kopalowa. - Testy rekonstrukcyjne wykluczyły, że wosk zniknął wskutek wypalania palnikiem. - Wyniki mogą pomóc w bezpieczniejszej konserwacji muralu. Mural La Creación, czyli Stworzenie, autorstwa Diego Rivery od dekad jest jednym z najważniejszych przykładów meksykańskiego malarstwa ściennego. Dzieło zdobi ściany dawnego Kolegium San Ildefonso w Meksyku. Rivera twierdził, że wykonał je techniką enkaustyczną, a jego meksykańska receptura zawierała między innymi kopal oraz pszczeli wosk. Według jego opisu wosk miał stanowić połowę mieszaniny. Nowe badanie chemiczne nie potwierdziło jednak obecności wosku w żadnej z przeanalizowanych próbek muralu. ## Chemiczny ślad nie zgadza się z deklarowaną recepturą Wyniki opublikowane w czasopiśmie ACS Omega wskazują, że podstawowym spoiwem farby była żywica kopalowa, a nie pszczeli wosk. Naukowcy przeanalizowali niewielkie fragmenty pobrane z różnych miejsc La Creación i porównali je z próbkami przygotowanymi według opisanej przez Riverę receptury. W badaniu wykorzystano między innymi spektrometrię mas, wysokorozdzielczą mikroskopię oraz jądrowy rezonans magnetyczny. Metody te pozwoliły odtworzyć chemiczny odcisk składników obecnych w farbie i sprawdzić, czy odpowiada on historycznemu opisowi techniki. ## Mural, który odegrał rolę w odrodzeniu enkaustyki Rivera malował La Creación w latach 1922 i 1923 w amfiteatrze Narodowej Szkoły Przygotowawczej, obecnie znanym jako Antiguo Colegio de San Ildefonso. Kompozycja przedstawia mężczyznę z rozłożonymi ramionami, stojącego pod ciemnoniebieskim dyskiem nieba usianym gwiazdami i konstelacjami. Po obu stronach znajdują się postacie siedzące na chmurach. Mural wykonano we fresku, z użyciem złotych płatków. Dzieło przyczyniło się do odrodzenia zainteresowania enkaustyką w latach 20. XX wieku, a podobne rozwiązania zaczęli stosować także inni artyści w Meksyku i Ameryce Południowej. Enkaustyka jest techniką, w której pigmenty miesza się ze spoiwem zawierającym substancje woskowe lub żywiczne, a następnie wykorzystuje ciepło do utrwalenia warstwy na powierzchni. Tradycyjnie stosuje się w niej roztopiony pszczeli wosk oraz żywice. Rivera opisywał jednak własną wersję jako rozwiązanie odrębne, związane z lokalnymi materiałami. Jego receptura miała składać się z dwóch części: jednej z pszczelego wosku i olejku lawendowego oraz drugiej z kopalu, żywicy elemi i rozpuszczalników. Składniki podgrzewano z pigmentami w kąpieli wodnej, a gotową powierzchnię dodatkowo ogrzewano palnikiem. - W próbkach La Creación nie wykryto pszczelego wosku, choć Rivera deklarował, że stanowił on połowę mieszaniny. - Głównym spoiwem zidentyfikowanym w muralu była żywica kopalowa. - W farbie znaleziono także mineralne wypełniacze: kalcyt, baryt, talk i gips. - Zidentyfikowano mleczan cynku, prawdopodobny produkt degradacji powstały pod wpływem ciepła. - Ftalanu etylu obecnego we wszystkich próbkach nie uznano za pewny składnik pierwotnej receptury. ## Najpierw odtworzono technikę Rivery Zanim naukowcy pobrali i zbadali fragmenty oryginalnego dzieła, przygotowali własne próbki testowe. Wykonali je zgodnie z udokumentowanym opisem receptury Rivery, a następnie nanieśli na bloki cementowe mające naśladować ścianę, na której powstał mural. Rekonstrukcje pozwoliły ustalić, jak poszczególne składniki reagują na obróbkę cieplną. Próbki ogrzewano palnikiem przez 15 sekund, zgodnie z opisem sposobu pracy artysty. Dzięki temu badacze mogli sprawdzić, czy intensywne ciepło mogło zmienić skład materiału w taki sposób, że ślady wosku przestałyby być wykrywalne. Eksperyment kontrolny nie potwierdził takiego wyjaśnienia. Markery chemiczne charakterystyczne dla wosku pozostały obecne także w próbkach poddanych działaniu płomienia. Oznacza to, że brak pszczelego wosku w pobranych fragmentach muralu nie wynika najprawdopodobniej z samego ogrzewania powierzchni. W granicach przeprowadzonych analiz rezultat wskazuje więc, że deklarowana przez Riverę zawartość wosku nie odpowiada składowi zachowanego materiału. ## Co jeszcze ujawniła analiza materiału Oprócz kopalu badacze znaleźli w warstwach farby mineralne wypełniacze, w tym kalcyt, baryt, talk i gips. Ich obecność dostarcza informacji o budowie materiału, ale nie pozwala sama w sobie odtworzyć całego procesu przygotowania i nanoszenia farby. Analiza wykazała również mleczan cynku. Naukowcy wskazują, że mógł on powstać jako produkt degradacji, gdy ciepło z palnika uruchomiło reakcję między białym pigmentem zawierającym tlenek cynku a żywicznym spoiwem. To interpretacja mechanizmu chemicznego, a nie bezpośredni zapis obserwacji pracy Rivery. We wszystkich próbkach pobranych z muralu wykryto także ftalan etylu. Autorzy badania uważają, że nie był on częścią pierwotnej receptury. Jego obecność może być związana z późniejszym oddziaływaniem zanieczyszczeń powietrza albo z wcześniejszymi pracami konserwatorskimi. Na podstawie samej analizy nie da się rozstrzygnąć, które z tych źródeł odpowiada za wykryty związek. Wynik pokazuje jednak, że skład dzieła obejmuje nie tylko materiały użyte przez artystę, lecz także produkty późniejszych przemian i możliwe ślady ingerencji. ## Znaczenie dla konserwacji i historii techniki Dokładne rozpoznanie spoiwa ma praktyczne znaczenie dla ochrony muralu. Środki czyszczące, rozpuszczalniki, temperatura i sposób wzmacniania warstw mogą oddziaływać inaczej na wosk, żywicę oraz produkty ich degradacji. Zastosowanie niewłaściwej metody mogłoby trwale uszkodzić powierzchnię dzieła. Chemiczny profil La Creación daje konserwatorom punkt odniesienia przy planowaniu przyszłych prac i może być pomocny także przy badaniu innych murali Rivery oraz jego współczesnych. Badanie nie rozstrzyga, dlaczego opis Rivery różni się od składu wykrytego w muralu. Możliwe wyjaśnienia obejmują zmianę receptury podczas pracy, różnice między opisem a praktyką albo późniejsze przemiany materiału, ale źródłowy materiał nie pozwala wskazać jednej z tych możliwości jako pewnej. Najmocniejszy wniosek dotyczy samej analizy próbek: nie znaleziono w nich pszczelego wosku, a głównym spoiwem była żywica kopalowa. Mimo braku wosku dzieło nadal można określać jako enkaustyczne, ponieważ o klasyfikacji tej techniki decyduje także sposób zastosowania ciepła, a nie wyłącznie lista składników. Autorami pracy są Pablo Aguilar-Rodríguez i współpracownicy. Artykuł, zatytułowany An Encaustic without Wax: Microanalytical Binder Characterization of Diego Rivera's First Mural, Experimental Reproduction, and Identification of Degradation Products, opublikowano w 2026 roku w ACS Omega. W kolejnych badaniach zespół może sprawdzać, jak poszczególne składniki są rozmieszczone w różnych częściach muralu i jak ich wzajemne oddziaływania zależą od użycia ciepła. ## Wyjaśnienie pojęć ### [odrodzenie](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/odrodzenie) Odrodzenie to ponowne pojawienie się postaci w grze po jej wyeliminowaniu lub rozpoczęciu kolejnej fazy rozgrywki. ### [rozpoznanie](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/rozpoznanie) Zorganizowane pozyskiwanie i analizowanie informacji o obiektach, działaniach lub sytuacji, szczególnie w celu oceny zagrożeń. ### [żywica kopalowa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/zywica-kopalowa) Twarda żywica pochodzenia roślinnego, stosowana między innymi jako składnik spoiw, lakierów i materiałów malarskich. ### [jądrowy rezonans magnetyczny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/jadrowy-rezonans-magnetyczny) Metoda analityczna wykorzystująca zachowanie jąder atomowych w silnym polu magnetycznym do ustalania budowy i składu związków chemicznych. ### [enkaustyka](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/enkaustyka) Technika malarska, w której pigmenty łączy się ze spoiwem zawierającym wosk lub żywicę, a następnie wykorzystuje ciepło do utrwalenia warstwy na podłożu. ## Źródło pierwotne [Phys.org](https://phys.org/news/2026-07-diego-rivera-mural-creation-wax.html) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-07-31T18:44:30.936Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-01T02:18:24.326Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Mural Diego Rivery miał być w połowie woskowy. Analiza chemiczna nie znalazła wosku”, 2026-07-31, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/mural-diego-rivery-mial-byc-w-polowie-woskowy-analiza-chemiczna-nie-znalazla-wosku