---
title: "Nad południowym biegunem Saturna odkryto olbrzymi dziesięciokąt"
description: "Nad południowym biegunem Saturna odkryto formację pogodową o kształcie dziesięciokąta i szerokości około 13 tysięcy kilometrów. Naukowcy podejrzewają, że układ może być skutkiem działania potężnych wiatrów i dużej burzy."
publisher: "Najnowsze Informacje"
language: "pl-PL"
canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat"
markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat/index.md"
date_published: "2026-09-02T20:17:40.679Z"
date_modified: "2026-09-03T14:09:41.235Z"
author: "Redakcja"
category: "Nauka"
tags:
  - "saturn"
  - "astronomia"
  - "kosmos"
  - "atmosfera planet"
  - "hubble"
source_url: "https://www.newscientist.com/article/2587345-saturn-has-a-big-weird-decagon-around-its-south-pole/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS"
source_name: "New Scientist"
image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1788372080959.jpeg"
image_alt: "Saturn and its rings"
image_credit: "© NASA / Unsplash"
image_credit_url: "https://unsplash.com/@nasa"
---

# Nad południowym biegunem Saturna odkryto olbrzymi dziesięciokąt

> Na Saturnie zauważono formację pogodową przypominającą dziesięciokąt. Naukowcy nie wiedzą jeszcze, jak dokładnie powstała.

## Kluczowe informacje
- Formacja ma około 13 tysięcy kilometrów szerokości i przypomina dziesięciokąt.
- Zauważyli ją astronomowie amatorzy, a następnie potwierdzono ją na zdjęciach teleskopu Hubble’a.
- Jej powstanie może mieć związek z falą atmosferyczną, strumieniem odrzutowym i pobliską burzą.
- Nie wiadomo, jak długo formacja przetrwa ani kiedy dokładnie powstała.

Nad południowym biegunem Saturna zauważono nietypową formację pogodową przypominającą dziesięciokąt. Z góry ma ona wyraźnie zaznaczone boki i kąty, które prawdopodobnie są kształtowane przez bardzo silne wiatry. Struktura ma około 13 tysięcy kilometrów szerokości, czyli nieco więcej niż średnica Ziemi. Jej dokładne pochodzenie pozostaje jednak nieznane.

## Formację potwierdziły zdjęcia Hubble’a

Dziesięciokąt został po raz pierwszy zauważony przez astronomów amatorów w 2024 roku. Amy Simon z NASA Goddard Space Flight Center oraz jej współpracownicy przeanalizowali następnie obrazy Saturna wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a w latach 2023 oraz 2025. Na ich podstawie potwierdzili istnienie formacji. Nie da się jednak ustalić, kiedy dokładnie powstała, ponieważ od 2017 roku żadna sonda kosmiczna nie krążyła wokół Saturna. Naukowcy podkreślają, że obecność takiej struktury była zaskoczeniem.

## Wiatr może tworzyć geometryczny kształt

Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie zakłada, że formacja jest dużą falą atmosferyczną ukształtowaną przez wiatr związany z potężnym strumieniem odrzutowym w pobliżu południowego bieguna. Jej powstanie może mieć również związek z dużą burzą występującą w sąsiedztwie, ale to na razie hipoteza, a nie ustalony mechanizm. Badacze opisują zjawisko jako złożony problem dynamiki płynów. Analiza takich struktur może pomóc lepiej zrozumieć procesy zachodzące głębiej pod warstwami chmur.

Nowa formacja przypomina sześciokątny układ obserwowany przy północnym biegunie Saturna od ponad 40 lat. Północny sześciokąt jest jednak nieco mniejszy, a południowy dziesięciokąt wydaje się silniej przemieszczać wraz z obrotem planety. Na innych planetach nie zaobserwowano dotąd podobnego wielokątnego wzoru. Jowisz ma wprawdzie układy cyklonów przy biegunach, ale nie tworzą one znanej struktury o takim kształcie.

## Nie wiadomo, jak długo formacja przetrwa

Naukowcy nie wiedzą jeszcze, jak długo dziesięciokąt pozostanie widoczny. Dalsze obserwacje mogą przeprowadzić między innymi Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba oraz inne obserwatoria, choć dostęp do ich czasu obserwacyjnego jest ograniczony. Zespół Amy Simon chce monitorować Saturna tak często, jak będzie to możliwe. Kolejne obrazy powinny pomóc ustalić, czy formacja jest krótkotrwałym układem pogodowym, czy utrzyma się przez dłuższy czas.

## Źródło pierwotne

[New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2587345-saturn-has-a-big-weird-decagon-around-its-south-pole/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS)

---
## Informacje do cytowania
- **Autor:** Redakcja
- **Data publikacji:** 2026-09-02T20:17:40.679Z
- **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-03T14:09:41.235Z
- **Kategoria:** Nauka
- **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat)
- **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat/index.md)

**Sugerowane cytowanie:**

> Najnowsze Informacje, „Nad południowym biegunem Saturna odkryto olbrzymi dziesięciokąt”, 2026-09-02, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/nad-poludniowym-biegunem-saturna-odkryto-olbrzymi-dziesieciokat