--- title: "Obuwie może zmieniać wewnętrzną strukturę kości skokowej" description: "Naukowcy wykryli różnice w strukturze kości skokowej między osobami regularnie noszącymi obuwie a grupą chodzącą boso. Wynik może zmienić sposób porównywania współczesnych ludzi ze skamieniałościami dawnych homininów." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej/index.md" date_published: "2026-10-06T19:43:47.091Z" date_modified: "2026-10-06T19:43:52.607Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "kość skokowa" - "ewolucja chodu" - "biologia człowieka" - "antropologia" source_url: "https://www.newscientist.com/article/2592375-shoes-may-change-the-shape-of-our-ankle-bones/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS" source_name: "New Scientist" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1791309684279.jpeg" image_alt: "human leg skeleton" image_credit: "© Nino Liverani / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@ninoliverani" --- # Obuwie może zmieniać wewnętrzną strukturę kości skokowej > Badanie wskazuje, że obuwie wiąże się ze zmianami w gąbczastej tkance kości skokowej, co wpływa na porównania ze skamieniałościami. ## Kluczowe informacje - Obuwie wiązało się z różnicami w gęstości, objętości i układzie kości beleczkowej. - Osoby chodzące boso miały gęstszą sieć beleczkową z przodu stawu skokowego. - U osób noszących obuwie więcej tkanki znajdowało się po wewnętrznej i tylnej stronie kości. - Wynik jest ważnym ostrzeżeniem dla badań nad ewolucją chodu, ale nie dowodzi samodzielnie przyczynowego wpływu obuwia. Regularne noszenie obuwia wiąże się z subtelnymi zmianami w strukturze gąbczastej tkanki kości skokowej. Wynik ten może mieć znaczenie dla badań nad ewolucją ludzkiego chodu, ponieważ skamieniałości dawnych homininów często porównuje się z kośćmi współczesnych ludzi, którzy przez większość życia noszą buty. Badanie nie dowodzi jednak, że samo obuwie spowodowało zaobserwowane różnice. Pokazuje związek, który trzeba uwzględnić w przyszłych analizach. ## Kość skokowa zapisuje sposób obciążania stopy Ludzie chodzili na dwóch nogach co najmniej około 4,2 miliona lat temu, ale nie oznacza to, że poruszali się dokładnie tak jak współczesny człowiek. Skamieniałości kości i ślady stóp sugerują, że różne homininy mogły stosować odmienne sposoby chodzenia, ustawienia stóp oraz w różnym stopniu wykorzystywać wspinaczkę. Jednym ze źródeł informacji o tych zachowaniach jest kość beleczkowa, czyli wewnętrzna sieć drobnych beleczek i płytek. Przebudowuje się ona w ciągu życia pod wpływem działających sił, dlatego jej układ może pozostawiać ślady sposobu używania stóp i nóg. Zespół Hannah Farrell z UNT Health Fort Worth i Zewdi Tsegai z University of Chicago sprawdził, czy obuwie może wpływać na wyniki takich porównań. Naukowcy wykorzystali skany CT wykonane za pomocą tomografii komputerowej o wysokiej rozdzielczości. Na ich podstawie przygotowali trójwymiarowe mapy kości skokowej, znanej także jako talus, u 56 współczesnych ludzi. Większość uczestników nosiła obuwie. Byli to dorośli ze Stanów Zjednoczonych, którzy zmarli od 2000 roku. Grupę osób chodzących boso stanowiło 13 mieszkańców Andamanów, dwie osoby Khoisan i jedna osoba z grupy Aka. Ich szkielety pochodziły z połowy XIX wieku i znajdują się w zbiorach londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej. - Analiza obejmowała 56 kości skokowych współczesnych ludzi. - Grupa chodząca boso miała gęstszą kość beleczkową w przedniej części stawu skokowego. - U osób noszących obuwie całkowita objętość sieci beleczkowej była większa. - Kierunki ułożenia beleczek różniły się między grupami, co wskazuje na odmienne rozkłady obciążeń. ## Różnice dotyczyły gęstości i kierunku ułożenia tkanki U osób chodzących boso kość beleczkowa była względnie gęstsza z przodu stawu skokowego. Taki układ pasuje do pozycji stopy zgiętej w stawie, występującej między innymi podczas kucania lub wspinania się. Beleczki w tej grupie biegły także w szerszym zakresie kierunków. Może to oznaczać, że stawy skokowe doświadczały sił działających z większej liczby stron. U osób noszących obuwie całkowita objętość kości beleczkowej była większa, a względnie większa jej część znajdowała się po wewnętrznej i tylnej stronie kości skokowej. Zdaniem badaczy może to odzwierciedlać sposób, w jaki buty przesuwają obciążenie w stronę wewnętrznej części stawu i utrzymują stopę w bardziej wyprostowanej pozycji. Efekt ten może być szczególnie widoczny w przypadku obuwia na obcasie. Beleczki u osób noszących buty częściej biegły w podobnych kierunkach, co sugeruje, że obuwie ogranicza ruch stawu i skupia działające siły na węższym zakresie dróg. ## Ważne ostrzeżenie dla badań nad ewolucją chodu Autorzy uważają, że wyniki dostarczają przydatnego punktu odniesienia dla badań nad ewolucją stopy. Jeśli współczesne kości używane jako próbka porównawcza pochodzą głównie od osób, które przez całe życie nosiły obuwie, ich wewnętrzna architektura może nie odzwierciedlać wyłącznie naturalnego sposobu obciążania stopy. W konsekwencji część różnic między ludźmi współczesnymi a dawnymi homininami może być trudniejsza do właściwej interpretacji. Naukowcy podkreślają jednocześnie, że obuwie nie jest jedynym czynnikiem, który należy brać pod uwagę. Na strukturę kości mogą wpływać także rozmiar ciała, aktywność fizyczna, rodzaj terenu i inne elementy stylu życia. Porównywane grupy różniły się również pochodzeniem oraz okresem, z którego pochodziły szkielety, a grupa chodząca boso była niewielka. Dlatego wynik należy traktować jako wykazanie związku w konkretnej próbie, a nie jako ostateczny dowód przyczynowego wpływu obuwia na kości. Badanie opublikowano w Journal of Anatomy, DOI: 10.1111/joa.70236. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Kość skokowa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/kosc-skokowa) Kość stawu skokowego łącząca podudzie ze stopą. ### [Kość beleczkowa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/kosc-beleczkowa) Wewnętrzna, porowata część kości złożona z drobnych beleczek i płytek. Jej układ może przebudowywać się pod wpływem obciążeń. ### [Tomografia komputerowa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/tomografia-komputerowa) Metoda obrazowania, która pozwala uzyskać szczegółowe przekroje i trójwymiarowe obrazy struktur wewnątrz ciała. ## Źródło pierwotne [New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2592375-shoes-may-change-the-shape-of-our-ankle-bones/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-10-06T19:43:47.091Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-06T19:43:52.607Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Obuwie może zmieniać wewnętrzną strukturę kości skokowej”, 2026-10-06, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/obuwie-moze-zmieniac-wewnetrzna-strukture-kosci-skokowej