--- title: "Ruch w średnim wieku może wiązać się z wolniejszym spadkiem sprawności poznawczej" description: "Nowe badanie wskazuje na związek między aktywnością fizyczną w średnim wieku a wolniejszym pogarszaniem się funkcji poznawczych w późniejszych latach. Wyniki różniły się jednak między uczestnikami pochodzenia meksykańsko-amerykańskiego i białymi osobami niehiszpańskiego pochodzenia." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej/index.md" date_published: "2026-08-25T21:52:42.608Z" date_modified: "2026-08-25T21:52:42.608Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "zdrowie mózgu" - "aktywność fizyczna" - "demencja" - "badania naukowe" - "glukoza" source_url: "https://www.sciencedaily.com/releases/2026/08/260814235839.htm" source_name: "ScienceDaily Science" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1786903281351.jpeg" image_alt: "four people walking" image_credit: "© sk / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@rollelflex_graphy726" --- # Ruch w średnim wieku może wiązać się z wolniejszym spadkiem sprawności poznawczej > Badanie sugeruje, że aktywność fizyczna i prawidłowy poziom glukozy w średnim wieku mogą sprzyjać lepszej sprawności poznawczej w późniejszym życiu. ## Kluczowe informacje - Aktywność fizyczna w średnim wieku wiązała się z wolniejszym spadkiem funkcji poznawczych u uczestników meksykańsko-amerykańskich. - U białych uczestników niehiszpańskiego pochodzenia podobny związek dotyczył niższego stężenia glukozy na czczo. - Badanie obserwacyjne nie dowodzi, że ruch bezpośrednio zapobiega demencji. - Naukowcy podkreślają potrzebę powtórzenia wyników w większych grupach. Aktywność fizyczna a starzenie się mózgu Aktywność fizyczna i prawidłowy poziom glukozy we krwi w średnim wieku mogą wiązać się z wolniejszym pogarszaniem się funkcji poznawczych w późniejszych latach życia. Do takiego wniosku doszli naukowcy z UT Health San Antonio, akademickiego centrum medycznego University of Texas at San Antonio. W analizie obejmującej 402 osoby ruch był szczególnie wyraźnie powiązany z wolniejszym spadkiem sprawności poznawczej u uczestników pochodzenia meksykańsko-amerykańskiego. Wśród białych uczestników niehiszpańskiego pochodzenia podobną zależność zaobserwowano w przypadku niższego stężenia glukozy na czczo. Wyniki nie oznaczają jednak, że ćwiczenia zostały potwierdzone jako bezpośredni sposób zapobiegania chorobie Alzheimera lub innym formom demencji. Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego pokazuje przede wszystkim statystyczne związki między stanem zdrowia w średnim wieku a późniejszymi zmianami funkcji poznawczych. Autorzy podkreślają również, że różnice między grupami etnicznymi wymagają sprawdzenia w większych badaniach. Dlaczego zdrowie serca może mieć znaczenie dla mózgu Naukowcy od dawna badają związek między układem sercowo-naczyniowym a zdrowiem mózgu. Czynniki takie jak wysokie ciśnienie tętnicze, otyłość, zaburzenia gospodarki cukrowej czy mała aktywność fizyczna mogą wpływać na ryzyko pogarszania się funkcji poznawczych. Jednym ze stosowanych sposobów zbiorczej oceny zdrowia sercowo-naczyniowego jest Life's Simple 7, oznaczany także skrótem LS7. Wskaźnik obejmuje trzy elementy związane z zachowaniem: zdrową dietę, niepalenie tytoniu i aktywność fizyczną, a także cztery parametry zdrowotne: ciśnienie tętnicze, wskaźnik masy ciała, cholesterol całkowity oraz glukozę na czczo. W grupie meksykańsko-amerykańskiej jakakolwiek aktywność fizyczna, w porównaniu z siedzącym trybem życia, była związana z wolniejszym spadkiem funkcji poznawczych. W grupie białych osób niehiszpańskiego pochodzenia niższe wartości glukozy na czczo wiązały się z wolniejszym pogarszaniem się sprawności poznawczej. W tej drugiej grupie odczyty glukozy na czczo wynoszące 126 miligramów na decylitr lub mniej były powiązane z wolniejszym tempem zmian. Zależności dotyczyły zdrowia w średnim wieku i zmian poznawczych obserwowanych później, a nie krótkotrwałego efektu pojedynczego treningu. Jak przeprowadzono analizę Badacze przeanalizowali dane osób, które wcześniej uczestniczyły w San Antonio Heart Study, a następnie zostały włączone do San Antonio Longitudinal Study of Aging. Pierwszy z tych projektów był długoterminowym badaniem przyczyn cukrzycy typu 2 i chorób serca. Prowadzono go od 1979 roku do lat 2000 i objęto nim ponad 5000 osób. Późniejsze badanie SALSA koncentrowało się na chorobach przewlekłych, zdrowym starzeniu się i rozwoju niesprawności u starszych dorosłych. W nowej analizie znalazły się osoby pochodzące z tej samej populacji i obszaru geograficznego, co ułatwiło bezpośrednie porównanie badanych grup w podobnym kontekście społecznym i środowiskowym. Wśród 402 uczestników 52% stanowili respondenci pochodzenia latynoamerykańskiego, a pozostali byli białymi osobami niehiszpańskiego pochodzenia. Średni wiek całej grupy wynosił 57,9 roku, a 58,5% uczestników stanowiły kobiety. Zdrowie sercowo-naczyniowe oceniano przy użyciu wskaźnika LS7. Funkcje poznawcze sprawdzano nawet czterokrotnie za pomocą Mini-Mental State Examination, 11-pytaniowego testu przesiewowego oceniającego między innymi pamięć, uwagę i myślenie. W modelach statystycznych uwzględniono wiek, płeć, dochód oraz wykształcenie. Zespół wykonał także dodatkowe analizy, aby ocenić, czy osoby wypadające z badania mogły zniekształcić końcowe wyniki. Różne zależności w badanych populacjach Najważniejszy rezultat dotyczył różnic między grupami. Uczestnicy meksykańsko-amerykańscy, którzy podejmowali jakąkolwiek aktywność fizyczną, mieli wolniejsze tempo pogarszania się funkcji poznawczych niż osoby prowadzące siedzący tryb życia. Źródło nie wskazuje, że potrzebny był określony rodzaj ćwiczeń, czas treningu lub konkretna intensywność. Zależność dotyczyła samego występowania aktywności w porównaniu z brakiem aktywności. Wśród białych uczestników niehiszpańskiego pochodzenia istotniejszym czynnikiem okazała się glukoza na czczo. Odczyty wynoszące 126 miligramów na decylitr lub mniej były powiązane z wolniejszym spadkiem sprawności poznawczej. Nie oznacza to, że ten sam parametr ma takie samo znaczenie dla każdej populacji. Autorzy zaznaczają, że zaobserwowane różnice powinny zostać powtórzone w większych grupach, zanim będzie można wyciągać mocniejsze wnioski dotyczące odmiennych mechanizmów starzenia się mózgu. Wynik jest obiecujący, ale nie rozstrzyga przyczyn Badanie wspiera hipotezę, że zdrowie sercowo-naczyniowe w średnim wieku może mieć znaczenie dla starzenia się mózgu wiele lat później. Jednocześnie nie dowodzi, że aktywność fizyczna sama w sobie spowodowała wolniejsze pogarszanie się funkcji poznawczych. Na wyniki mogły wpływać także inne cechy uczestników, nawet jeśli modele statystyczne uwzględniały wiek, płeć, dochód i wykształcenie. Nie wynika z niego również, że każdy poziom glukozy lub każdy rodzaj aktywności zapewnia ochronę przed demencją. Autorzy zwracają uwagę, że badania nad demencją często niedostatecznie reprezentują populacje latynoamerykańskie. Jest to istotne, ponieważ starsi dorośli pochodzenia latynoamerykańskiego są w Stanach Zjednoczonych bardziej obciążeni chorobą Alzheimera i pokrewnymi demencjami. Według danych przywołanych w pracy chorobę Alzheimera ma około 14% osób latynoamerykańskich w wieku co najmniej 65 lat, w porównaniu z około 10% białych osób niehiszpańskiego pochodzenia w tym wieku. Populacja meksykańsko-amerykańska, największa grupa latynoamerykańska w USA, charakteryzuje się także wysoką częstością cukrzycy, otyłości i zaburzeń lipidowych, które mogą zwiększać ryzyko problemów poznawczych. Naukowcy chcą kontynuować obserwacje w ramach San Antonio Heart and Mind Study. Projekt ma obejmować między innymi nowoczesne obrazowanie mózgu i dodatkowe dane neurologiczne. Takie pomiary mogą pomóc sprawdzić, czy różnice zaobserwowane w obecnej analizie odpowiadają także odmiennym zmianom w strukturze lub funkcjonowaniu mózgu. Wyniki badania zatytułowanego Longitudinal association between midlife cardiovascular health and cognitive change in a bi-ethnic cohort opublikowano 23 lipca w czasopiśmie Alzheimer's & Dementia: Behavior & Socioeconomics of Aging. ## Wyjaśnienie pojęć ### [badanie obserwacyjne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/badanie-obserwacyjne) Badanie, w którym naukowcy obserwują dane dotyczące istniejących grup, bez losowego przydzielania uczestników do terapii. Pozwala wykrywać zależności, ale samo nie potwierdza przyczynowości. ### [Life's Simple 7](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/lifes-simple-7) System oceny zdrowia sercowo-naczyniowego obejmujący siedem czynników związanych ze stylem życia i stanem zdrowia. ### [funkcje poznawcze](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/funkcje-poznawcze) Zdolności umysłowe związane między innymi z pamięcią, uwagą, rozumowaniem i przetwarzaniem informacji. ### [glukoza na czczo](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/glukoza-na-czczo) Pomiar ilości glukozy we krwi wykonany po poście, zwykle trwającym od 8 do 12 godzin. ## Źródło pierwotne [ScienceDaily Science](https://www.sciencedaily.com/releases/2026/08/260814235839.htm) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:52:42.608Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:52:42.608Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Ruch w średnim wieku może wiązać się z wolniejszym spadkiem sprawności poznawczej”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ruch-w-srednim-wieku-moze-wiazac-sie-z-wolniejszym-spadkiem-sprawnosci-poznawczej