--- title: "Skalne planety mogły zacząć powstawać 100 mln lat po Wielkim Wybuchu" description: "Nowa symulacja wskazuje, że skaliste zalążki planet mogły powstawać zaledwie 100 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Materiał dostarczały pierwsze supernowe, a w młodych układach mogła być obecna także woda." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu/index.md" date_published: "2026-09-01T21:48:52.247Z" date_modified: "2026-09-01T23:14:44.340Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "kosmos" - "planety skaliste" - "supernowe" - "powstawanie planet" source_url: "https://www.sciencenews.org/article/universe-rocky-planets-formed-early" source_name: "Science News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1788285712747.jpeg" image_alt: "an artist's impression of a collision between two planets" image_credit: "© NASA Hubble Space Telescope / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@hubblespacetelescope" --- # Skalne planety mogły zacząć powstawać 100 mln lat po Wielkim Wybuchu > Symulacja sugeruje, że zalążki skalistych planet mogły powstać 100 mln lat po Wielkim Wybuchu, w bogatych w pył dyskach młodych gwiazd. ## Kluczowe informacje - Zalążki planet skalistych mogły pojawić się około 100 mln lat po Wielkim Wybuchu. - Pierwsze masywne gwiazdy mogły wzbogacić kosmos w pył, żelazo, węgiel i inne ciężkie pierwiastki. - Symulacja wytworzyła materiał wystarczający potencjalnie do powstania kilku planet wielkości Ziemi. - Obecność składników potrzebnych do powstania planet nie jest dowodem na istnienie życia. Pierwsze planety skaliste mogły zacząć powstawać znacznie wcześniej, niż zakładano. Nowa symulacja komputerowa wskazuje, że odpowiedni materiał do ich budowy mógł pojawić się już około 100 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Nie oznacza to jednak, że badacze zaobserwowali taką planetę. Jest to wynik modelu opisującego możliwy przebieg wydarzeń w bardzo młodym Wszechświecie. ## Materiał dla planet z pierwszych supernowych W pierwszych etapach historii kosmosu dominowały najlżejsze pierwiastki, przede wszystkim wodór i hel. Do budowy skalistych planet potrzebne są jednak także cięższe składniki, między innymi węgiel, tlen i żelazo. Z czasem powstawały one we wnętrzach gwiazd, a następnie trafiały do przestrzeni międzygwiazdowej podczas ich śmierci. Zespół badaczy postanowił sprawdzić nie tylko, jak zmieniała się średnia zawartość ciężkich pierwiastków w całym Wszechświecie, lecz także co działo się w szczególnie bogatych lokalnych skupiskach materii. W tym celu prześledzono pozostałości po supernowej typu niestabilności par. Według opisu badania taki wybuch mógł wytworzyć nawet ilość ciężkich pierwiastków odpowiadającą około 100 masom Słońca. ## Symulacja od pyłu do zalążków planet Model pokazał, że materia wyrzucona podczas eksplozji mogła wymieszać się z gazem obecnym we wczesnym Wszechświecie. Z czasem taki obszar mógł zapaść się i utworzyć niewielką, nową gwiazdę otoczoną pyłowym dyskiem. W dysku powstały planetezymale, czyli małe skaliste ciała o rozmiarach od kilku metrów do kilku kilometrów. Są one uważane za wczesne zalążki większych planet. Ilość materiału w symulowanym układzie była potencjalnie wystarczająca do utworzenia kilku planet o rozmiarach zbliżonych do Ziemi. - Scenariusz rozpoczyna się około 100 mln lat po Wielkim Wybuchu. - Źródłem ciężkich pierwiastków są pozostałości po eksplozji masywnej gwiazdy. - Pyłowy dysk wokół młodej gwiazdy tworzy warunki do powstania planetezymali. - Część zalążków znalazła się w odległości, w której mogła występować ciekła woda. W symulowanym układzie dostępna była także woda. Zdaniem autorów mogła ona trafić na powstające planety nieco później. To interesujący element modelu, ponieważ sugeruje, że niektóre warunki kojarzone z możliwością powstania środowiska sprzyjającego życiu mogły pojawić się bardzo wcześnie, być może jeszcze przed powstaniem pierwszych galaktyk. ## Możliwość życia pozostaje hipotezą Badacze podkreślają, że sama obecność planet i wody nie jest dowodem na istnienie życia. Wynik wskazuje jedynie, że podstawowe składniki i warunki do budowy skalistych światów mogły pojawić się bardzo wcześnie. Astrofizyk Jarrett Johnson z Los Alamos National Laboratory, który nie uczestniczył w badaniu, ocenił, że odkrycie składników potrzebnych do tworzenia planet nie przesądza o biologii, ale pokazuje, jak szybko mogły zostać przygotowane jej potencjalne warunki. Gwiazda powstała w symulacji miała około 70 procent masy Słońca, a więc mogła żyć bardzo długo. Autorzy uważają, że gdyby któryś z takich starożytnych układów przetrwał i znalazł się w Drodze Mlecznej, można byłoby poszukiwać go na podstawie charakterystycznego składu chemicznego. Na razie pozostaje to możliwością. Naukowcy pracują nad kolejnymi modelami, które mają pokazać, w jakie planety mogły ostatecznie przekształcić się planetezymale. Chcą też zbadać inne rodzaje supernowych, prawdopodobnie częstsze we wczesnym Wszechświecie. ## Wyjaśnienie pojęć ### [planetezymale](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/planetezymale) Planetezymale to niewielkie obiekty skaliste, od kilku metrów do kilku kilometrów, które mogą łączyć się w większe ciała planetarne. ### [dysk protoplanetarny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dysk-protoplanetarny) Dysk protoplanetarny to skupisko gazu i pyłu otaczające młodą gwiazdę, w którym mogą tworzyć się planetezymale i planety. ## Źródło pierwotne [Science News](https://www.sciencenews.org/article/universe-rocky-planets-formed-early) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-09-01T21:48:52.247Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-01T23:14:44.340Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Skalne planety mogły zacząć powstawać 100 mln lat po Wielkim Wybuchu”, 2026-09-01, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skalne-planety-mogly-zaczac-powstawac-100-mln-lat-po-wielkim-wybuchu