--- title: "Skamieniałe skrzydła odtworzyły pieśni owadów z jury" description: "Naukowcy odtworzyli dźwięki wydawane przez przodków pasikoników żyjących około 165 milionów lat temu. Analiza skamieniałych skrzydeł ujawniła, jak owady z jury mogły komunikować się podczas godów." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury/index.md" date_published: "2026-09-09T21:19:06.753Z" date_modified: "2026-09-09T21:19:11.943Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "paleontologia" - "owady" - "jurajski świat" - "dźwięk" - "ewolucja" source_url: "https://www.sciencenews.org/article/hear-insect-ancestors-jurassic-sound" source_name: "Science News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1788890495759.jpeg" image_alt: "brown and white cross on gray concrete wall" image_credit: "© Lisa Yount / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@lisaleo" --- # Skamieniałe skrzydła odtworzyły pieśni owadów z jury > Skamieniałe skrzydła owadów z jury pozwoliły odtworzyć ich godowe odgłosy, w tym jeden prawdopodobnie niesłyszalny dla ludzi. ## Kluczowe informacje - Badacze przeanalizowali 20 skamieniałości należących do dziewięciu wymarłych gatunków. - Odgłosy powstawały dzięki pocieraniu skrzydeł wyposażonych w ząbki i skrobak. - Częstotliwość dźwięku wyliczono na podstawie budowy skrzydeł i drzewa ewolucyjnego. - Jeden z owadów prawdopodobnie wydawał dźwięki w zakresie ultradźwięków. W jurajskiej puszczy mogła rozbrzmiewać rozbudowana chórzysta kakofonia owadów. Naukowcy odtworzyli część tych dźwięków na podstawie skamieniałych skrzydeł przodków współczesnych pasikoników. Analiza zachowanych struktur wskazuje, że owady wydawały godowe sygnały przez rytmiczne pocieranie skrzydeł. Wyniki badania, opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences, pozwalają zajrzeć nie tylko do anatomii zwierząt sprzed około 165 milionów lat, ale również do dawnego krajobrazu dźwiękowego. ## Skrzydła jako zapis dawnego dźwięku Szczątki badanych owadów pochodzą z Daohugou w Chinach. W okresie jury, trwającym od około 200 do 145 milionów lat temu, znajdował się tam gorący i wilgotny las z olbrzymimi paprociami oraz pradawnymi drzewami iglastymi. Żyła w nim duża różnorodność owadów, w tym ensiferany, czyli grupa obejmująca pasikoniki, świerszcze i ich krewnych. Skamieniałości zachowały elementy skrzydeł, które u współczesnych przedstawicieli tej grupy służą do tworzenia sygnałów akustycznych. Nie są to nagrania dźwięku, lecz fizyczny zapis struktur, od których zależały jego podstawowe właściwości. - W analizie uwzględniono 20 skamieniałości należących do dziewięciu wymarłych gatunków. - Na jednym skrzydle znajdował się rząd mikroskopijnych ząbków, a na drugim element działający jak skrobak. - Podczas zamykania skrzydeł skrobak uderzał o ząbki, wywołując drgania wzmacniane przez resztę skrzydła. - Pojedynczy cykl takiego mechanizmu tworzył sylabę, a powtarzanie ruchu budowało całą pieśń godową. ## Od ząbków na skrzydle do częstotliwości Naukowcy odtworzyli akustykę skrzydeł, uwzględniając odstępy między ząbkami, rozmiar skrzydła oraz obszar, który mógł drgać. Te cechy wpływały na częstotliwość dźwięku, a więc także na wysokość tonu. Do oszacowania tej wartości badacze wykorzystali również drzewo ewolucyjne, które pomogło powiązać budowę wymarłych owadów z właściwościami ich współczesnych krewnych. Dzięki temu nie próbowali odtworzyć całego zachowania wyłącznie na podstawie jednego fragmentu skamieniałości, lecz połączyli dane anatomiczne z informacjami o pokrewieństwie gatunków. Metodę sprawdzono na żyjących dziś pasikonikach, świerszczach i innych blisko spokrewnionych owadach. Badacze odtwarzali ich dźwięki na podstawie fotografii skrzydeł, a następnie porównywali wyniki z rzeczywistymi sygnałami. Test wykazał, że do oszacowania częstotliwości można wykorzystać informacje dostępne na dwuwymiarowych obrazach skrzydeł. To ważne, ponieważ podobne obrazy często są jednym z podstawowych źródeł danych w przypadku skamieniałości. Nie wszystkie elementy pieśni da się jednak odczytać równie bezpośrednio. Skamieniałe skrzydła pokazują mechanizm wytwarzania tonu, ale nie zachowują dokładnego rytmu jego powtarzania. ## Jak odtworzono rytm jurajskiego chóru Aby oszacować rytm sygnałów, zespół odwołał się do współczesnych ensiferanów. U żyjących gatunków sposób powtarzania sylab jest związany z kształtem i rozmiarem ciała, a także zmienia się wraz z temperaturą. Badacze wytrenowali model uczenia maszynowego na tych zależnościach, a następnie zastosowali go do warunków panujących w jurajskim lesie. W ten sposób otrzymali symulację pieśni wymarłych owadów. Jest to rekonstrukcja oparta na kilku rodzajach danych, a nie bezpośredni pomiar zachowanego dźwięku. Jej część dotycząca częstotliwości wynika z budowy skrzydeł, natomiast tempo i powtarzalność sylab są w większym stopniu wynikiem modelowania. Rezultatem była grupa różnych sygnałów przypisanych dziewięciu gatunkom. Każdy z nich miał własną charakterystyczną częstotliwość, co mogło pomagać osobnikom rozpoznawać przedstawicieli tego samego gatunku. Dodatkową wskazówką są zachowane narządy słuchu. U tych owadów uszy znajdują się na przednich nogach, a ich skany wspierają interpretację, według której zwierzęta były zdolne odbierać sygnały własnego gatunku. Naukowcy nie twierdzą jednak, że znają dokładny przebieg każdej pieśni. Rekonstrukcja pokazuje przede wszystkim, jakie tony mogły powstawać i jak mogły być powtarzane w określonych warunkach. ## Sygnały godowe i możliwe ukrywanie się przed drapieżnikami Odtworzone dźwięki przypominają raczej czyste, muzyczne tony niż szum lub syczenie. Taki ton zawiera mniej różnych częstotliwości niż dźwięk o bardziej złożonym widmie. Jedna z interpretacji zakłada, że pojedyncze, stosunkowo czyste sygnały mogły być trudniejsze do wykrycia przez niektóre drapieżniki, a jednocześnie wystarczająco użyteczne w komunikacji między potencjalnymi partnerami. To hipoteza dotycząca funkcji dźwięku, a nie wynik bezpośrednio potwierdzony przez skamieniałości. Zachowane skrzydła mogą powiedzieć, jak powstawał ton, lecz nie pokazują, czy drapieżniki rzeczywiście miały trudności z jego zlokalizowaniem. Jeden z dziewięciu gatunków prawdopodobnie wydawał dźwięki w zakresie ultradźwięków, czyli powyżej granicy ludzkiego słuchu. Według badaczy owad ten pojawił się niemal 100 milionów lat przed wyewoluowaniem nietoperzy wyposażonych w słuch dostrojony do takich częstotliwości. Zbieżność ta rodzi pytanie, czy część owadów mogła rozwijać wyższe tony, aby ograniczyć ryzyko wykrycia przez ówczesne ssaki. Na tym etapie pozostaje to jednak hipotezą. W tej samej formacji geologicznej znaleziono wczesne ssaki, a analiza ucha wewnętrznego jednego z nich sugeruje, że mógł odbierać część sygnałów wydawanych przez jurajskich krewniaków pasikoników. ## Hipoteza wymaga dalszych testów Możliwość istnienia ewolucyjnego wyścigu między owadami a słuchem ssaków jest interesująca, ale nie została jeszcze sprawdzona. Jedna z alternatywnych interpretacji zakłada, że wczesne ssaki po prostu wykorzystywały obfitość owadów jako źródło pożywienia i z czasem rozwijały zdolności ułatwiające ich wykrywanie. Obie możliwości wymagają lepszego poznania słuchu najstarszych ssaków oraz większej liczby skamieniałości. Przyszłe badania mogą poszukiwać kolejnych części ciała, które wytwarzały dźwięk przez pocieranie o siebie. Rekonstrukcje takie jak ta pokazują, że skamieniałości nie muszą być wyłącznie niemymi zapisami kształtu. Przy zachowaniu odpowiednich struktur mogą dostarczać także informacji o komunikacji i środowisku akustycznym zwierząt, które żyły setki milionów lat temu. ## Wyjaśnienie pojęć ### [częstotliwość dźwięku](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/czestotliwosc-dzwieku) Liczba drgań powtarzających się w jednostce czasu. Wpływa na wysokość słyszanego tonu. ### [ensiferany](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/ensiferany) Grupa owadów obejmująca między innymi pasikoniki, świerszcze i ich krewnych. Wiele z tych owadów wydaje dźwięki przez pocieranie części ciała. ### [uczenie maszynowe](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/uczenie-maszynowe) Zestaw metod obliczeniowych, które pozwalają systemom wykrywać wzorce i zależności w danych bez ręcznego określania wszystkich reguł analizy. ## Źródło pierwotne [Science News](https://www.sciencenews.org/article/hear-insect-ancestors-jurassic-sound) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-09-09T21:19:06.753Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-09T21:19:11.943Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Skamieniałe skrzydła odtworzyły pieśni owadów z jury”, 2026-09-09, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skamieniale-skrzydla-odtworzyly-piesni-owadow-z-jury