--- title: "Skręcenie o 2 stopnie tworzy nanosiatkę, która zatrzymuje energię światła" description: "Naukowcy pokazali, że dwie skręcone warstwy dwusiarczku molibdenu mogą lokalizować ekscytony w określonych punktach nanosiatki. Zjawisko działa w temperaturze pokojowej i może pomóc w projektowaniu miniaturowych źródeł światła oraz czujników optycznych." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla/index.md" date_published: "2026-08-25T21:15:12.921Z" date_modified: "2026-08-25T21:15:27.955Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "fizyka materiałów" - "nanotechnologia" - "ekscytony" - "wzór moiré" - "optyka" source_url: "https://phys.org/news/2026-08-degree-nanoscale-grid-energy-room.html" source_name: "Phys.org" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1787594491122.jpeg" image_alt: "an abstract photo of a sphere surrounded by circles" image_credit: "© Pallab Kumar Nakti / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@pallabkumar547" --- # Skręcenie o 2 stopnie tworzy nanosiatkę, która zatrzymuje energię światła > Dwie warstwy dwusiarczku molibdenu skręcone o 2 stopnie tworzą wzór o okresie 9 nanometrów, który lokalizuje ekscytony w temperaturze pokojowej. ## Kluczowe informacje - Skręcenie dwóch warstw MoS2 o 2 stopnie utworzyło wzór moiré o okresie 9 nanometrów. - Ekscytony zostały bezpośrednio zlokalizowane w punktach oddalonych od siebie o kilka nanometrów. - Różne typy ekscytonów gromadziły się w różnych miejscach nanosiatki. - Pomiary przeprowadzono w temperaturze pokojowej i na rzeczywistych urządzeniach. Niewielkie skręcenie dwóch ultracienkich warstw półprzewodnika może zmienić sposób, w jaki materiał pochłania energię światła. Naukowcy z Uniwersytetu Twente, we współpracy z badaczami z Utrechtu, Brazylii i Japonii, pokazali bezpośrednio, że obrót jednej warstwy dwusiarczku molibdenu o 2 stopnie względem drugiej tworzy nanoskalowy krajobraz, w którym ekscytony zostają uwięzione w określonych miejscach. Zjawisko zaobserwowano w temperaturze pokojowej. Skręcenie warstw tworzy regularną nanosiatkę Dwusiarczek molibdenu to półprzewodnikowy kryształ, którego pojedyncza warstwa ma grubość zaledwie trzech atomów. Badacze ułożyli na sobie dwa takie arkusze, a następnie obrócili górny o 2 stopnie. W efekcie powstał wzór moiré, czyli regularny układ wynikający z nałożenia się dwóch podobnych struktur pod niewielkim kątem. W tym przypadku wzór powtarza się co 9 nanometrów. Dla skali porównania, na szerokości ludzkiego włosa zmieściłoby się około 10 tysięcy takich powtórzeń. Podobny efekt można zobaczyć podczas fotografowania z bliska ekranu komputera. Siatka pikseli ekranu nakłada się wtedy na siatkę pikseli matrycy aparatu, tworząc falisty wzór nazywany efektem moiré. W opisanym eksperymencie badacze wykorzystali analogiczną geometrię celowo, aby zmienić właściwości optyczne materiału w bardzo małej skali. Mapa energii światła powstała dzięki nanosondzie Gdy światło pada na półprzewodnik, jego energia może zostać pochłonięta i doprowadzić do powstania ekscytonów. Te związane pary cząstek w dużej mierze decydują o tym, jak materiał pochłania i emituje światło. Naukowcy od dawna podejrzewali, że wzór moiré może zatrzymywać ekscytony w ustalonych pozycjach, tworząc rodzaj programowalnej siatki dla energii światła. Dotychczas nie udało się jednak bezpośrednio zaobserwować tego procesu w warunkach zbliżonych do pracy rzeczywistych urządzeń. Zwykłe pomiary optyczne uśredniają sygnał z tysięcy powtórzeń wzoru, a dokładniejsze techniki mikroskopowe działały tylko w bardzo niskich temperaturach. Pierwszy autor pracy, Laurens Westenberg, skanował ułożone warstwy za pomocą igły o ostro zakończonej, atomowej końcówce. Próbkę oświetlano od dołu światłem o precyzyjnie dobranej barwie. W każdym punkcie igła wykrywała niewielki prąd elektryczny generowany przez światło. Na tej podstawie zespół stworzył mapę miejsc, w których pochłaniana jest energia, z rozdzielczością nanometrową. Okres wzoru moiré wynosił 9 nanometrów. Każdy ekscyton pozostawał skupiony w obszarze o rozmiarze około 2 nanometrów. Jeden typ ekscytonów gromadził się w punktach przecięcia sieci moiré. Inny typ zajmował obszary pomiędzy tymi punktami. Pomiary wykonano w temperaturze pokojowej oraz na rzeczywistych urządzeniach. Wynik otwiera drogę do precyzyjnego sterowania światłem Mapy ujawniły, że różne rodzaje ekscytonów nie trafiają w te same miejsca. Jedna grupa lokalizowała się w punktach przecięcia nanosiatki, a druga w obszarach pomiędzy nimi, dokładnie tam, gdzie pierwsza grupa nie występowała. Każdy ekscyton był ograniczony do obszaru o średnicy około 2 nanometrów. Oznacza to, że skręcenie warstw nie tylko tworzy powtarzalny wzór, lecz także rozdziela różne stany związane z energią światła w przestrzeni. Autorzy wskazują, że kąt obrotu warstw może służyć do wyboru położenia, w którym energia światła zostanie skupiona. Taka właściwość może być przydatna przy projektowaniu bardzo małych źródeł światła i czujników optycznych, a także materiałów oraz urządzeń kontrolujących pochłanianie światła i przepływ prądu z większą precyzją. Nie oznacza to jeszcze powstania gotowych komponentów, lecz dostarcza bezpośredniego pomiaru zjawiska, które wcześniej było głównie przewidywane. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Physics. ## Wyjaśnienie pojęć ### [dwuwarstwa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dwuwarstwa) Układ złożony z dwóch bardzo cienkich warstw materiału, ułożonych jedna na drugiej. ### [ekscyton](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/ekscyton) Para związanych ze sobą cząstek powstająca w półprzewodniku po pochłonięciu energii światła. ### [wzór moiré](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/wzor-moire) Powtarzalny wzór powstający, gdy dwie podobne, regularne struktury nakładają się na siebie pod niewielkim kątem. ## Źródło pierwotne [Phys.org](https://phys.org/news/2026-08-degree-nanoscale-grid-energy-room.html) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:15:12.921Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:15:27.955Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Skręcenie o 2 stopnie tworzy nanosiatkę, która zatrzymuje energię światła”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/skrecenie-o-2-stopnie-tworzy-nanosiatke-ktora-zatrzymuje-energie-swiatla