--- title: "Ssak z kredy mógł wymieniać zęby jak gad. Skamieniałość zmienia obraz ewolucji" description: "Skamieniałość ssaka Dongoconodon platycauda z Chin wskazuje, że zwierzę mogło wielokrotnie wymieniać wszystkie rodzaje zębów. Odkrycie sugeruje, że wczesna ewolucja ssaków przebiegała bardziej elastycznie, niż zakładano." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji/index.md" date_published: "2026-10-04T13:52:43.300Z" date_modified: "2026-10-04T13:52:48.595Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "paleontologia" - "ewolucja ssaków" - "skamieniałości" - "zęby" source_url: "https://www.newscientist.com/article/2591803-fossil-mammal-with-reptile-like-teeth-changes-picture-of-our-evolution/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS" source_name: "New Scientist" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/nauka-unsplash-1790964071507.jpeg" image_alt: "A fossilized dinosaur skeleton mounted on a wall in a museum display" image_credit: "© Smithsonian / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@smithsonian" --- # Ssak z kredy mógł wymieniać zęby jak gad. Skamieniałość zmienia obraz ewolucji > Skamieniałość ssaka z Chin sugeruje, że Dongoconodon platycauda wielokrotnie wymieniał zęby, podobnie jak współczesne gady. ## Kluczowe informacje - Dongoconodon platycauda żył około 120 milionów lat temu na terenie dzisiejszych Chin. - Miał opływowe ciało, spłaszczony ogon oraz szerokie, prawdopodobnie błoniaste łapy. - Skamieniałość wskazuje na wielokrotną wymianę siekaczy, kłów, zębów przedtrzonowych i trzonowych. - Budowa ucha środkowego zachowała cechy pośrednie między wcześniejszymi i późniejszymi ssakami. Naukowcy opisali niemal kompletną skamieniałość ssaka, który żył około 120 milionów lat temu, w okresie kredy, na terenie dzisiejszych Chin. Dongoconodon platycauda był zwierzęciem częściowo wodnym i prawdopodobnie żył obok dinozaurów. Jego ciało przypominało budową niewielkiego nutrię, miał też łapy podobne do łap dziobaka. Najbardziej zaskakującą cechą okazały się jednak zęby. Ich budowa i układ sugerują, że zwierzę mogło wymieniać je wielokrotnie w ciągu życia, co jest wzorcem kojarzonym przede wszystkim z gadami. ## Wodny ssak o nietypowej budowie Skamieniałość znaleziono w 2018 roku w chińskiej prowincji Liaoning. Po przekazaniu okazu do Mongolia Museum of Natural History zbadali go Shundong Bi z Yunnan University i jego współpracownicy. Zwierzę ważyło prawdopodobnie do 190 gramów i mierzyło około 40 centymetrów długości. Miało opływowe ciało oraz spłaszczony ogon, które sprzyjały poruszaniu się w wodzie. Szerokie dłonie i stopy były, zdaniem badaczy, niezwykle podobne do kończyn współczesnego dziobaka. Kości części palców zachowały wyspecjalizowane rozszerzenia wskazujące, że między palcami znajdowała się rozległa błona. Bi ocenia, że szerokie, błoniaste przednie łapy dostarczały dużej części siły napędowej, a spłaszczony, zwężający się ogon służył głównie do sterowania i utrzymywania stabilności. - Wiek okazu oceniono na około 120 milionów lat. - Gatunek odkryto w Liaoning w Chinach, a skamieniałość znaleziono w 2018 roku. - Zwierzę miało około 40 centymetrów długości i ważyło do 190 gramów. - Jego łapy wskazują na przystosowanie do pływania, a ogon mógł działać jak ster. ## Zęby wymieniane częściej niż u większości ssaków U większości współczesnych ssaków zęby są zastępowane tylko raz. Ten schemat, nazywany difiodoncją, oznacza obecność dwóch generacji zębów w ciągu życia. Dongoconodon platycauda nie pasuje jednak do tego typowego obrazu. W jego skamieniałej szczęce zachowały się oznaki wielokrotnego zastępowania nie tylko siekaczy i kłów, lecz także zębów przypominających przedtrzonowe oraz trzonowe. Badacze określają taki układ mianem polifiodoncji. Według autorów jest to jedyny znany ssak, u którego wielokrotna wymiana obejmowała wszystkie cztery klasy zębów. W tym sensie jego uzębienie przypominało bardziej uzębienie gadów niż większości ssaków. Mike Benton z University of Bristol ocenia ostrożniej, że zespół przedstawił mocne argumenty za istnieniem co najmniej trzech zestawów zębów. ## Ucho środkowe zachowało stadium pośrednie Drugą ważną cechą okazu jest jeden z najlepiej zachowanych obszarów ucha środkowego znanych u ssaka z wczesnej kredy. Skamieniałość obejmuje także chrząstkę Meckela, przejściową strukturę zarodkową, która u ssaków tymczasowo łączy rozwijające się ucho środkowe z dolną szczęką. U Dongoconodon platycauda chrząstka utrzymywała już tylko niewielki kontakt z żuchwą, ale nadal była połączona z drobnymi kośćmi ucha. Taki układ uznano za stadium pośrednie w ewolucji tej części czaszki. Zdaniem zespołu oznacza to, że zmiany dotyczące zębów i kości ucha nie musiały pojawiać się razem jako jeden ściśle powiązany pakiet. Mogły rozwijać się niezależnie, co otwierało drogę do większej różnorodności budowy wczesnych ssaków. Shundong Bi uważa, że odkrycie pokazuje większą elastyczność wczesnej ewolucji ssaków, niż sugerował tradycyjny obraz podręcznikowy. Benton zwraca uwagę, że opisany gatunek jest stosunkowo późnym ssakiem mezozoicznym, który zachował więcej cech przypominających wcześniejsze, gadzie dziedzictwo niż wiele innych ssaków żyjących w mezozoiku. Wyniki dotyczą jednak jednego gatunku i nie oznaczają, że wszystkie wczesne ssaki wymieniały zęby w ten sam sposób. Badanie opublikowano w czasopiśmie Nature Communications, a jego identyfikator DOI to 10.1038/s41467-026-77339-w. ## Źródło pierwotne [New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2591803-fossil-mammal-with-reptile-like-teeth-changes-picture-of-our-evolution/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-10-04T13:52:43.300Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-04T13:52:48.595Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Ssak z kredy mógł wymieniać zęby jak gad. Skamieniałość zmienia obraz ewolucji”, 2026-10-04, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/ssak-z-kredy-mogl-wymieniac-zeby-jak-gad-skamienialosc-zmienia-obraz-ewolucji