--- title: "Tajemnicza linia promieniowania gamma może wskazywać na ciemną materię" description: "Naukowcy wykryli nietypową linię promieniowania gamma w trzech gromadach galaktyk. Sygnał może być związany z ciemną materią, ale badacze nie wykluczają błędu teleskopu ani innych zjawisk." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie/index.md" date_published: "2026-08-25T21:39:28.186Z" date_modified: "2026-08-25T21:39:28.186Z" author: "Redakcja" category: "Nauka" tags: - "ciemna materia" - "promieniowanie gamma" - "astrofizyka" - "teleskop fermi" - "fizyka cząstek" source_url: "https://www.newscientist.com/article/2585656-strange-gamma-ray-signal-could-unlock-dark-matters-secrets/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS" source_name: "New Scientist" --- # Tajemnicza linia promieniowania gamma może wskazywać na ciemną materię > W trzech gromadach galaktyk wykryto nietypowy sygnał gamma, który może pochodzić z anihilacji cząstek ciemnej materii. ## Kluczowe informacje - Sygnał wykryto w danych zbieranych przez 15,5 roku przez teleskop Fermi Gamma-ray Space Telescope. - Obserwacja dotyczy gromad galaktyk w Pannie, Piecu i Wężowniku. - Według analizy statystycznej prawdopodobieństwo przypadkowego wzoru jest mniejsze niż 1 na 10 tysięcy. - Brak podobnego sygnału w centrum Drogi Mlecznej komplikuje interpretację wyniku. Naukowcy z Guangxi University w Chinach i ich współpracownicy wykryli nietypowy sygnał promieniowania gamma w trzech gromadach galaktyk. Analiza danych z teleskopu Fermi Gamma-ray Space Telescope, prowadzona dla gromad w Pannie, Piecu i Wężowniku, wskazała na wąską linię przypominającą nagły błysk światła o jednej barwie. Taki wzór może być śladem anihilacji cząstek ciemnej materii, ale na obecnym etapie nie można uznać go za potwierdzenie jej istnienia. Sygnał znaleziony w danych z 15,5 roku Ciemna materia nie została dotąd zaobserwowana bezpośrednio. Jej obecność jest wnioskowana z wpływu grawitacyjnego na otoczenie, między innymi z tego, jak galaktyki skupiają się w większe struktury. Gromady wybrane do badania zawierają rozległe halo ciemnej materii, dlatego mogą być dobrym miejscem do poszukiwania jej hipotetycznych cząstek. Niektóre teorie przewidują, że takie cząstki mogą zderzać się ze sobą i anihilować, wytwarzając promieniowanie o określonej energii. Badanie objęło 15,5 roku obserwacji teleskopu Fermi Gamma-ray Space Telescope. Sygnał wykryto w gromadach galaktyk w Pannie, Piecu i Wężowniku. Ma on kształt wąskiej linii, a nie szerokiego, rozmytego pasma promieniowania. Analiza statystyczna wskazała na mniej niż 1 szansę na 10 tysięcy, że wzór jest przypadkowym szumem lub zbiegiem okoliczności. Statystycznie mocny wynik, ale nie ostateczne odkrycie Naukowcy podkreślają, że wykrycie ostrej linii gamma byłoby bardzo silnym dowodem na istnienie cząstek ciemnej materii i dostarczyłoby informacji o ich właściwościach. Wynik analizy statystycznej nie rozstrzyga jednak, czy sygnał rzeczywiście pochodzi z badanego procesu. Promieniowanie gamma jest trudne do interpretacji, ponieważ słabe sygnały mogą zostać pomylone z błędami instrumentu albo przypadkowymi układami danych. W przeszłości obiecujący sygnał opisany w 2012 roku okazał się właśnie anomalią teleskopu. Zespół przeprowadził wiele testów mających sprawdzić, czy nowy sygnał jest prawdziwy, lecz pozostawił możliwość błędu aparatury. Juri Smirnov z University of Liverpool zwrócił też uwagę, że badanie pojedynczej gromady zamiast wszystkich trzech naraz zwiększa ryzyko uznania szumu za interesujący wzór. Z tego powodu, jego zdaniem, interpretacja związana ze standardowymi modelami ciemnej materii pozostaje pod znaczną presją. Zagadką pozostaje brak sygnału w Drodze Mlecznej Dodatkową trudność stanowi to, że sygnał jest widoczny w odległych gromadach galaktyk, lecz zanika przy obserwacji centrum naszej Galaktyki. To nietypowe, ponieważ właśnie tam znajduje się dużo ciemnej materii, a według prostego scenariusza powinno dochodzić również do jej anihilacji i emisji promieniowania gamma. Jeśli interpretacja związana z ciemną materią jest poprawna, cząstki musiałyby oddziaływać w bardziej złożony sposób, niż zakładają konwencjonalne modele. Alternatywą może być jeszcze rzadsze zjawisko, na przykład bardzo szybkie wiatry cząstek pochodzące z egzotycznych, silnie namagnesowanych gwiazd neutronowych. Potrzebne będą kolejne obserwacje Rozstrzygnięcie wymaga niezależnych danych i lepszej rozdzielczości obserwacji. Naukowcy wskazują na proponowany Very Large Area Gamma-ray Space Telescope, który mógłby rejestrować więcej fotonów gamma z większą dokładnością. Według Yi-Zhonga Fana do 2040 roku teleskop Fermi ma również podwoić zestaw zgromadzonych danych. Dłuższa obserwacja może pomóc ustalić, czy nietypowa linia jest stabilnym sygnałem astrofizycznym, czy błędem związanym z aparaturą lub analizą. Jeśli przyszłe teleskopy potwierdzą, że sygnał jest rzeczywisty i ma źródło związane z ciemną materią, wynik może dostarczyć fizykom konkretnego celu dla kolejnych teorii cząstek elementarnych. Zespół ocenia, że pozwoliłoby to także oszacować masę nieuchwytnej cząstki. Na razie jest to jednak interesująca obserwacja wymagająca weryfikacji, a nie dowód, że zagadka ciemnej materii została rozwiązana. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Linia promieniowania gamma](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/linia-promieniowania-gamma) Wąski, charakterystyczny sygnał w widmie promieniowania gamma, wskazujący na fotony o określonej energii. ### [anihilacja](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/anihilacja) Całkowite zniszczenie lub unicestwienie. W języku politycznym termin ten bywa używany przenośnie na określenie dążenia do całkowitego osłabienia lub rozbicia struktur przeciwnika. ### [ciemna materia](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/ciemna-materia) Niewidoczna forma materii, której obecność wnioskuje się przede wszystkim na podstawie jej wpływu grawitacyjnego. ## Źródło pierwotne [New Scientist](https://www.newscientist.com/article/2585656-strange-gamma-ray-signal-could-unlock-dark-matters-secrets/?utm_campaign=RSS|NSNS&utm_content=home&utm_medium=RSS&utm_source=NSNS) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:39:28.186Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:39:28.186Z - **Kategoria:** Nauka - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Tajemnicza linia promieniowania gamma może wskazywać na ciemną materię”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/nauka/tajemnicza-linia-promieniowania-gamma-moze-wskazywac-na-ciemna-materie