--- title: "S301 pędzi wokół czarnej dziury szybciej i bliżej niż jakakolwiek znana gwiazda" description: "Astronomowie odkryli gwiazdę S301, która porusza się z prędkością około 15 500 mil na sekundę wokół czarnej dziury Sagittarius A*. Jej wyjątkowo bliska orbita może pomóc naukowcom lepiej zrozumieć wpływ grawitacji i obrotu czarnej dziury na czasoprzestrzeń." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda/index.md" date_published: "2026-08-25T21:30:20.925Z" date_modified: "2026-08-25T21:41:06.972Z" author: "Redakcja" category: "Technologie" tags: - "astronomia" - "czarne dziury" - "droga mleczna" - "ogólna teoria względności" source_url: "https://www.cnet.com/science/space/s301-star-speed-sagittarius-a-black-hole/" source_name: "CNET News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/tech-unsplash-1787421668036.jpeg" image_alt: "a galaxy in space" image_credit: "© Yifu Wu / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@nnonno" --- # S301 pędzi wokół czarnej dziury szybciej i bliżej niż jakakolwiek znana gwiazda > Gwiazda S301 osiąga około 15 500 mil na sekundę i krąży dziesięć razy bliżej Sagittarius A* niż poprzednia rekordzistka. ## Kluczowe informacje - S301 osiąga prędkość około 15 500 mil na sekundę, czyli 55,8 mln mil na godzinę. - Gwiazda krąży około dziesięć razy bliżej Sagittarius A* niż wcześniejsza najbliżej znana gwiazda S2. - Jej orbita pozwala badać efekt przeciągania czasoprzestrzeni wywoływany przez obrót czarnej dziury. - Do wykrycia bardzo słabej S301 wykorzystano instrumenty Gravity i Micado w Chile. Astronomowie z Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics w Niemczech odkryli gwiazdę S301, która krąży wokół Sagittarius A*, supermasywnej czarnej dziury znajdującej się w centrum Drogi Mlecznej. Obiekt wyróżnia się dwiema cechami. Porusza się szybciej niż każda inna zaobserwowana dotąd gwiazda lub planeta, a jednocześnie znajduje się bliżej centralnej czarnej dziury niż jakakolwiek wcześniej znana gwiazda. Naukowcy podkreślają jednak, że najważniejsza jest nie sama prędkość S301, lecz możliwość obserwowania obiektu w obszarze, gdzie bardzo silnie odczuwa on wpływ czarnej dziury. Rekordowa prędkość w pobliżu Sagittarius A* S301 przyspiesza, gdy zbliża się do Sagittarius A*. W najbliższym punkcie swojej orbity osiąga około 15 500 mil na sekundę, czyli około 55,8 mln mil na godzinę. Następnie wykonuje ostry zakręt wokół czarnej dziury i zwalnia, gdy rozpoczyna znacznie szerszą pętlę prowadzącą z powrotem na orbitę. Dla porównania, wcześniejszym kandydatem do tytułu najszybszego obserwowanego obiektu niebieskiego była gwiazda o małej masie wraz z towarzyszącą jej planetą typu super-Neptun. Ich prędkość wynosiła około 1,2 mln mil na godzinę. Układ Słoneczny porusza się przez przestrzeń z prędkością około 500 tys. mil na godzinę, a sonda Parker Solar Probe osiąga około 430 tys. mil na godzinę. S301 nadal porusza się znacznie wolniej od światła, którego prędkość wynosi 186 282 mile na sekundę, ale wśród gwiazd i planet obserwowanych przez ludzi nie ma obecnie szybszego znanego obiektu. Maksymalna prędkość S301 to około 15 500 mil na sekundę. Gwiazda znajduje się około dziesięć razy bliżej Sagittarius A* niż S2, wcześniejsza najbliżej znana gwiazda. S301 obiega centralną czarną dziurę po orbicie, na której przyspiesza przy zbliżaniu się do niej i zwalnia podczas dalszej części obiegu. Do jej wykrycia wykorzystano instrumenty Gravity i Micado należące do Europejskiego Obserwatorium Południowego. Bliskość ważniejsza od samego rekordu Największą wartością S301 jest jej odległość od Sagittarius A*. Gwiazda krąży około dziesięć razy bliżej czarnej dziury niż S2, która do tej pory była najbliżej znanym obiektem tego typu. Takie położenie oznacza, że S301 znacznie silniej odczuwa wpływ grawitacji centralnego obiektu Drogi Mlecznej. Dla astronomów jest to naturalne laboratorium do sprawdzania teorii, których nie można było wcześniej testować na innych znanych gwiazdach, ponieważ żaden z tych obiektów nie znajdował się wystarczająco blisko. Badanie otoczenia czarnej dziury jest trudne, ponieważ sama czarna dziura nie emituje światła, które moglibyśmy bezpośrednio zarejestrować. Naukowcy analizują więc skutki jej działania. Przykładem jest obserwacja dysku akrecyjnego, czyli materii wirującej wokół czarnej dziury. W przypadku S301 można dodatkowo śledzić zmiany ruchu gwiazdy i jej orbity. Dzięki temu badacze mają nadzieję dokładniej określić, jak zachowuje się czasoprzestrzeń w bezpośrednim sąsiedztwie Sagittarius A*. Ślad obrotu czarnej dziury Jednym ze zjawisk, które można badać na orbicie S301, jest efekt przeciągania czasoprzestrzeni, znany także jako efekt Lensego-Thirringa lub frame-dragging. Zgodnie z ogólną teorią względności obracający się, bardzo masywny obiekt może wpływać na otaczającą go czasoprzestrzeń. W pobliżu obracającej się czarnej dziury efekt ten może zmieniać sposób poruszania się pobliskich obiektów. Można go obrazowo porównać do ruchu wody wprawianej w wir przez obracający się przedmiot. S301 porusza się wystarczająco blisko Sagittarius A*, aby naukowcy mogli badać nie tylko zakrzywienie czasoprzestrzeni wywołane przez grawitację, lecz także jej zniekształcenie związane z obrotem czarnej dziury. Według zespołu badawczego wpływ tego efektu został już zmierzony na podstawie obserwacji gwiazdy. Dodatkowym wyzwaniem jest wyjątkowo mała jasność S301. Gwiazda jest około dwa miliardy razy słabsza od Betelgezy, jednej z najjaśniejszych gwiazd widocznych na niebie. Do jej wykrycia wykorzystano instrument Gravity zainstalowany na Very Large Telescope oraz Micado przeznaczony dla Extremely Large Telescope. Oba teleskopy znajdują się w Chile i należą do Europejskiego Obserwatorium Południowego. Naukowcy planują obserwować S301 przez kolejną dekadę. Dalsze pomiary mają pomóc sprawdzić kolejne przewidywania dotyczące działania czarnych dziur i zachowania czasoprzestrzeni w ich najbliższym otoczeniu. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Efekt Lensego-Thirringa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/efekt-lensego-thirringa) Zjawisko, w którym obracający się masywny obiekt wpływa na otaczającą go czasoprzestrzeń i wprawia ją w ruch. ### [Czarna dziura](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/czarna-dziura) Obszar czasoprzestrzeni, w którym grawitacja jest tak silna, że nie może z niego uciec nawet światło. ## Źródło pierwotne [CNET News](https://www.cnet.com/science/space/s301-star-speed-sagittarius-a-black-hole/) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:30:20.925Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:41:06.972Z - **Kategoria:** Technologie - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda](https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „S301 pędzi wokół czarnej dziury szybciej i bliżej niż jakakolwiek znana gwiazda”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/technologie/s301-pedzi-wokol-czarnej-dziury-szybciej-i-blizej-niz-jakakolwiek-znana-gwiazda