--- title: "Celowanie w RUNX1 ograniczyło włóknienie skóry w modelach zwierzęcych" description: "Naukowcy zbadali rolę genu RUNX1 w aktywowanych fibroblastach związanych z bliznami i twardziną układową. Wyciszenie RUNX1 oraz berberyna ograniczały włóknienie w modelach mysich i króliczych, lecz potrzebne są badania na ludziach." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych/index.md" date_published: "2026-10-17T21:48:45.757Z" date_modified: "2026-10-17T21:48:51.618Z" author: "Redakcja" category: "Zdrowie" tags: - "zwłóknienie skóry" - "blizny" - "fibroblasty" - "runx1" - "badania przedkliniczne" source_url: "https://www.news-medical.net/news/20261013/Targeting-the-RUNX1-gene-helps-reduce-severe-skin-fibrosis.aspx" source_name: "News Medical" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/zdrowie-unsplash-1791914514019.jpeg" image_alt: "gree fur" image_credit: "© National Cancer Institute / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@nci" --- # Celowanie w RUNX1 ograniczyło włóknienie skóry w modelach zwierzęcych > Badanie wskazuje, że wyciszenie RUNX1 i berberyna ograniczały włóknienie skóry, ale wyniki pozostają przedkliniczne. ## Kluczowe informacje - Wysoki poziom RUNX1 wykryto w aktywowanych fibroblastach obecnych w bliznach przerostowych i keloidach. - RUNX1 uruchamiał program pomagający komórkom przetrwać stres i wspierał zmiany w otoczeniu blizny. - Wyciszenie RUNX1 zmniejszało włóknienie skóry u myszy, a berberyna ograniczała bliznowacenie u królików. - Wyniki nie potwierdzają jeszcze skuteczności ani bezpieczeństwa terapii u ludzi. Naukowcy zbadali, w jaki sposób gen RUNX1 pomaga utrzymywać aktywację fibroblastów odpowiedzialnych za patologiczne włóknienie skóry. W badaniu wykorzystano między innymi sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek, transkryptomikę przestrzenną, analizę CUT&Tag, klasyczne sekwencjonowanie RNA oraz modele zwierzęce. Wyniki wskazują, że wyciszenie RUNX1 ograniczało włóknienie skóry u myszy, a berberyna zmniejszała tworzenie blizn w modelu króliczego ucha. Nie były to jednak badania kliniczne, dlatego ich rezultatów nie można traktować jako potwierdzenia skuteczności leczenia u ludzi. ## Wspólny mechanizm różnych postaci włóknienia skóry Włóknienie skóry obejmuje między innymi blizny przerostowe, bliznowce, nazywane także keloidami, oraz twardzinę układową. Schorzenia te różnią się przebiegiem i przyczynami, ale łączy je utrzymująca się aktywacja fibroblastów, nadmierne odkładanie macierzy zewnątrzkomórkowej oraz postępująca przebudowa skóry. W efekcie tkanka może stawać się grubsza, sztywniejsza i bardziej rozbudowana niż podczas prawidłowego gojenia. Badania prowadzone na poziomie pojedynczych komórek pokazały wcześniej, że fibroblasty nie tworzą jednej, jednolitej populacji. W tkance mogą występować różne podtypy tych komórek, o odmiennych funkcjach i poziomie aktywacji. Nadal nie było jednak jasne, które stany komórkowe są wspólne dla blizn przerostowych, keloidów i twardziny układowej oraz jakie regulatory znajdują się na początku tego procesu. Zespół z Department of Plastic Surgery w Xijing Hospital, Fourth Military Medical University w Xi'an przeanalizował w tym kontekście fibroblasty dodatnie pod względem periostyny, określane jako POSTN+. ## RUNX1 uruchamia program przetrwania aktywowanych fibroblastów W analizowanych próbkach badacze wykryli populację fibroblastów POSTN+ z wysokim poziomem RUNX1. Jej udział zwiększał się w bliznach przerostowych i keloidach, a podobne sygnały obserwowano także w materiałach związanych z twardziną układową. Wynik sugeruje, że nie chodzi wyłącznie o pojedynczą lokalną zmianę, lecz o stan komórkowy pojawiający się w kilku formach włóknienia skóry. Autorzy przedstawili RUNX1 nie tylko jako marker aktywacji fibroblastów, ale jako regulator znajdujący się wyżej w łańcuchu zmian prowadzących do utrzymania ich szkodliwych właściwości. - RUNX1 bezpośrednio aktywował geny związane z ATF4, POSTN i MDK. - Szlak ATF4 zwiększał oznaki adaptacji do stresu retikulum endoplazmatycznego. - Szlak związany z MDK wpływał na migrację i namnażanie komórek śródbłonka oraz tworzenie struktur przypominających naczynia. - Wyciszenie RUNX1 zmniejszało grubość skóry, odkładanie kolagenu oraz sygnały POSTN, alfa-SMA, ATF4 i GPX4 w modelu mysiej choroby. Według wyników RUNX1 bezpośrednio aktywował między innymi ATF4, POSTN oraz MDK. Przez ATF4 wzmacniał program adaptacji do stresu retikulum endoplazmatycznego. W komórkach zwiększały się poziomy BiP, ufosforylowanego PERK i ufosforylowanego eIF2α, czyli elementów odpowiedzi na zaburzenia przetwarzania białek. Jednocześnie obserwowano wzrost poziomu SLC7A11 i GPX4, białek związanych z ochroną komórek przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Ten program pomagał fibroblastom przetrwać warunki, które w innych okolicznościach mogłyby prowadzić do ich uszkodzenia lub śmierci. W badaniu komórki z aktywnym RUNX1 miały mniej reaktywnych form tlenu związanych z lipidami, mniej jonów żelaza Fe²⁺ i niższy poziom malondialdehydu. Zachowywały także glutation, ważny składnik ochrony antyoksydacyjnej. Autorzy interpretowali te zmiany jako ograniczenie ferroptozy, czyli zależnego od żelaza procesu śmierci komórki. Gdy utratę RUNX1 częściowo kompensowano przez zwiększenie poziomu ATF4, część efektów wyciszenia RUNX1 znikała. Wspiera to wniosek, że ATF4 jest jednym z kluczowych pośredników badanego mechanizmu. ## Wpływ fibroblastów na otoczenie blizny Badacze analizowali także MDK, białko związane z komunikacją między komórkami. Fibroblasty z wysokim poziomem RUNX1 i POSTN zwiększały migrację oraz namnażanie komórek śródbłonka, a także sprzyjały tworzeniu przez nie struktur przypominających sieć naczyń. Po wyciszeniu RUNX1 procesy te słabły. Dodanie rekombinowanego MDK przywracało je częściowo, co wskazuje, że ten czynnik może pośredniczyć w zmianach zachodzących w mikrośrodowisku blizny. Z punktu widzenia mechanizmu oznacza to, że aktywowane fibroblasty nie tylko produkują nadmiar macierzy zewnątrzkomórkowej, ale mogą również wpływać na sąsiednie komórki i przebudowę otaczającej tkanki. Znaczenie tego wyniku jest przede wszystkim biologiczne. Utrzymywanie się włóknienia może zależeć nie tylko od samej produkcji kolagenu, lecz także od zdolności określonej populacji fibroblastów do przetrwania stresu komórkowego i podtrzymywania zmian w otoczeniu. Oś RUNX1, ATF4, POSTN i MDK łączy w tym modelu kilka procesów: aktywację fibroblastów, adaptację do stresu, unikanie ferroptozy oraz wpływ na komórki śródbłonka. Nie oznacza to jednak, że każdy z tych elementów może być bezpośrednio wykorzystany jako leczenie. Konieczne jest ustalenie, które ogniwa można bezpiecznie blokować bez uszkadzania prawidłowego gojenia. ## Berberyna zmniejszała bliznowacenie w modelach zwierzęcych Ponieważ bezpośrednie hamowanie czynników transkrypcyjnych jest trudne, autorzy poszukiwali także związku, który mógłby wpływać na elementy tego programu. W wirtualnym badaniu przesiewowym wytypowano berberynę, oznaczaną jako BBR, jako kandydata przewidywanego do wiązania z POSTN. W hodowlach fibroblastów pochodzących z blizn przerostowych BBR ograniczała cechy związane z włóknieniem oraz adaptacją do stresu. Ten wynik ma charakter laboratoryjny i nie potwierdza jeszcze, że berberyna działa w taki sam sposób w organizmie człowieka. W modelu myszy wyciszenie RUNX1 za pośrednictwem wektora AAV9 zmniejszało grubość skóry i odkładanie kolagenu. Słabsze były również sygnały związane z POSTN, alfa-SMA, ATF4 i GPX4. Badacze odnotowali podobne ograniczenie włóknienia i bliznowacenia w modelu wywołanym bleomycyną. W modelu króliczego ucha berberyna zmniejszała grubość blizn, ilość kolagenu oraz poziom alfa-SMA. Są to wyniki uzyskane w różnych modelach zwierzęcych, a nie dowód skuteczności preparatu u pacjentów. ## Dlaczego wynik nie oznacza jeszcze nowej terapii Badanie opublikowane 18 września 2026 roku w czasopiśmie Burns & Trauma wskazuje RUNX1 i fibroblasty POSTN+ jako możliwe wspólne ogniwo kilku postaci włóknienia skóry. Wyciszenie RUNX1 ograniczało zmiany w modelach mysich, a berberyna działała w modelu króliczych blizn, co wspiera dalsze badania nad osią RUNX1, POSTN, ATF4 i MDK. Jednocześnie źródło nie przedstawia danych z udziałem ludzi, nie określa klinicznie użytecznej dawki berberyny ani nie rozstrzyga, czy możliwe jest bezpieczne dostarczenie terapii wyłącznie do patologicznych fibroblastów. Autorzy podkreślają potrzebę badań nad celowaniem specyficznym dla fibroblastów, bezpieczeństwem, dawkowaniem oraz potwierdzeniem wyników w ludzkich tkankach i badaniach klinicznych. Do czasu uzyskania takich danych opisane strategie pozostają koncepcjami przedklinicznymi, a nie zatwierdzonym sposobem leczenia blizn lub twardziny układowej. ## Wyjaśnienie pojęć ### [fibroblast](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/fibroblast) Komórka tkanki łącznej, która wytwarza między innymi składniki macierzy zewnątrzkomórkowej. Jej przewlekła aktywacja może sprzyjać nadmiernemu tworzeniu blizny. ## Źródło pierwotne [News Medical](https://www.news-medical.net/news/20261013/Targeting-the-RUNX1-gene-helps-reduce-severe-skin-fibrosis.aspx) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-10-17T21:48:45.757Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-10-17T21:48:51.618Z - **Kategoria:** Zdrowie - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Celowanie w RUNX1 ograniczyło włóknienie skóry w modelach zwierzęcych”, 2026-10-17, https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/celowanie-w-runx1-ograniczylo-wloknienie-skory-w-modelach-zwierzecych