--- title: "Kreatyna może wspierać leczenie depresji, ale dowody są niejednoznaczne" description: "Nowy przegląd randomizowanych badań wskazuje, że kreatyna może łagodzić objawy dużego zaburzenia depresyjnego jako terapia wspomagająca. Naukowcy podkreślają jednak, że wyniki są mieszane, a potrzebne są większe i dłuższe badania." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne/index.md" date_published: "2026-08-05T12:32:53.667Z" date_modified: "2026-08-05T12:33:10.439Z" author: "Redakcja" category: "Zdrowie" tags: - "kreatyna" - "depresja" - "zdrowie psychiczne" - "badania kliniczne" - "suplementy" source_url: "https://www.healthline.com/health-news/creatine-shows-promise-treating-depression-symptoms" source_name: "Healthline News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/zdrowie-unsplash-1785780132176.jpeg" image_alt: "a bottle of creatine next to a spoon on a table" image_credit: "© Alex Saks / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@alexsaks" --- # Kreatyna może wspierać leczenie depresji, ale dowody są niejednoznaczne > Przegląd badań sugeruje, że kreatyna może wspierać leczenie depresji jako dodatek, ale wyniki są niejednoznaczne. ## Kluczowe informacje - Kreatyna może mieć zastosowanie jako dodatek do leczenia dużego zaburzenia depresyjnego. - W pięciu badaniach wyniki były niejednoznaczne, a część prób nie wykazała korzyści. - Badania objęły łącznie tylko 238 osób, w większości kobiet. - Kreatyna nie powinna zastępować ustalonego leczenia depresji. Kreatyna monohydrat, suplement kojarzony przede wszystkim ze sportem i budowaniem masy mięśniowej, może w przyszłości znaleźć zastosowanie także jako element terapii depresji. Sugeruje to duży przegląd systematyczny badań przeprowadzonych na całym świecie. Jego autorzy ocenili, że suplementacja kreatyną może poprawiać objawy dużego zaburzenia depresyjnego, ale podkreślili, że wyniki nie są spójne. Na tej podstawie nie można uznać kreatyny za samodzielne leczenie depresji ani za zamiennik leków lub psychoterapii. ## Co sprawdzili badacze Analizę przygotowali naukowcy z University of Ottawa i University of Toronto. Skupili się na randomizowanych badaniach kontrolowanych, czyli próbach, w których uczestników przydziela się do grupy otrzymującej badaną substancję albo placebo. Głównym przedmiotem zainteresowania były zaburzenia nastroju, przede wszystkim duże zaburzenie depresyjne, określane po angielsku jako major depressive disorder, w skrócie MDD. Wyniki opublikowano 30 czerwca w czasopiśmie Brain Medicine. Według danych przywołanych w przeglądzie depresja dotyka około 332 milionów osób na świecie. Autorzy zwracają uwagę, że część pacjentów uzyskuje po lekach przeciwdepresyjnych tylko częściową poprawę, a u części nie pojawia się wyraźna odpowiedź na leczenie. To sprawia, że naukowcy szukają dodatkowych metod, które mogłyby wspierać standardową terapię, bez zakładania z góry, że będą skuteczne u wszystkich. ## Jak wyglądały analizowane próby Przegląd objął pięć randomizowanych badań kontrolowanych z udziałem 238 osób. Kreatynę otrzymywało 126 uczestników, a 112 przyjmowało placebo. Średni wiek badanych wynosił 36 lat, a większość stanowiły kobiety. Dwie z pięciu prób obejmowały wyłącznie kobiety, co ogranicza możliwość przenoszenia wyników na całą populację osób z depresją. Dawki kreatyny różniły się między badaniami i wynosiły od 2 do 10 gramów dziennie. Okres suplementacji trwał zazwyczaj od 4 do 8 tygodni. W części prób kreatynę dodawano do leczenia farmakologicznego, między innymi do terapii escitalopramem. W innych łączono ją z terapią poznawczo-behawioralną, znaną jako CBT. Nasilenie objawów oceniano przy użyciu standardowych skal klinicznych, takich jak Skala Depresji Hamiltona i Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta. Ze względu na różnice w dawkach, czasie trwania prób, charakterystyce uczestników i zastosowanych metodach leczenia badacze przedstawili wyniki opisowo. Nie wykonali formalnej metaanalizy, która pozwoliłaby połączyć dane w jeden wspólny wynik. Zaznaczyli też, że nie mieli dostępu do części danych z badań klinicznych, co dodatkowo utrudnia ocenę całego materiału. - Pięć badań obejmowało łącznie 238 osób, z czego 126 otrzymywało kreatynę, a 112 placebo. - Stosowane dawki wynosiły od 2 do 10 gramów dziennie, a obserwacja trwała zwykle od 4 do 8 tygodni. - Kreatynę testowano jako dodatek do leków przeciwdepresyjnych albo terapii poznawczo-behawioralnej. - Wyniki oceniano za pomocą uznanych skal objawów depresji, ale nie połączono ich w jeden wynik z powodu zbyt dużych różnic między badaniami. ## Wyniki były obiecujące tylko w części badań Najbardziej pozytywne dane pochodziły z dwóch publikacji opartych na tym samym badaniu. Dotyczyło ono kobiet z dużym zaburzeniem depresyjnym, które przyjmowały 5 gramów kreatyny dziennie razem z escitalopramem. Po ośmiu tygodniach w grupie kreatyny odnotowano większą poprawę objawów depresji niż w grupie placebo. Uczestniczki przyjmujące kreatynę częściej osiągały także remisję, czyli stan, w którym objawy wyraźnie się zmniejszają i nie spełniają już kryteriów aktywnego epizodu depresyjnego. W innym badaniu osoby uczestniczące w terapii poznawczo-behawioralnej otrzymywały dodatkowo kreatynę albo placebo. U osób z pierwszej grupy zaobserwowano większą poprawę objawów niż u uczestników korzystających z CBT i placebo. Wyniki te sugerują, że kreatyna może mieć znaczenie przede wszystkim jako terapia wspomagająca, a nie jako niezależna metoda leczenia. Pozostałe badania nie potwierdziły jednak takiej korzyści. W próbie obejmującej osoby, u których leki przeciwdepresyjne nie przyniosły poprawy, dodanie kreatyny nie zmniejszyło objawów po czterech tygodniach. Badanie z udziałem nastoletnich dziewcząt z depresją nie wykazało istotnych różnic między kilkoma dawkami kreatyny a placebo po ośmiu tygodniach. Także w badaniu osób z chorobą afektywną dwubiegunową nie stwierdzono korzyści. U dwóch uczestników przyjmujących kreatynę wystąpiła hipomania lub mania, dlatego w tej grupie suplement należy traktować ze szczególną ostrożnością. ## Możliwy mechanizm i ograniczenia dowodów Kreatyna uczestniczy w metabolizmie energii komórkowej. Autorzy przeglądu wskazują, że może działać w mózgu jak rezerwa energetyczna, pomagając wytwarzać i odnawiać energię potrzebną do prawidłowej pracy komórek. Ma to znaczenie o tyle, że zaburzenia metabolizmu energii i dysfunkcja mitochondriów były łączone z depresją. Badacze rozważają także możliwy wpływ kreatyny na substancje uczestniczące w regulowaniu nastroju, w tym dopaminę i serotoninę. Są to jednak wyjaśnienia potencjalnego działania, a nie dowód, że suplementacja poprawia funkcjonowanie mózgu u każdej osoby z depresją. Nie wiadomo również, czy ewentualny efekt zależy od płci, wieku, rodzaju depresji, stosowanego leczenia lub innych cech pacjenta. Autorzy zauważają, że badania na zwierzętach sugerują możliwe różnice w działaniu kreatyny u samców i samic, co może częściowo tłumaczyć rozbieżności między wynikami prób z udziałem ludzi. Najważniejsze ograniczenie stanowi niewielka liczba uczestników. Badania były krótkie, a większość ich uczestników stanowiły kobiety. Nie pozwala to wiarygodnie ocenić długoterminowych efektów ani ustalić, czy wyniki dotyczą mężczyzn, osób starszych, pacjentów z innymi chorobami lub ludzi przyjmujących różne schematy leczenia. W przeglądzie nie znaleziono też badań dotyczących wpływu kreatyny na problemy ze zdrowiem psychicznym inne niż zaburzenia nastroju. ## Kreatyna nie zastępuje standardowego leczenia Barry K. Herman, psychiatra i dyrektor medyczny Mentavi Health, który nie uczestniczył w badaniu, ocenił, że temat jest interesujący, ale obecne dowody nie są wystarczająco mocne, aby rekomendować kreatynę jako samodzielne leczenie depresji. Jego zdaniem osoby rozważające suplementację powinny traktować ją wyłącznie jako możliwy dodatek do już prowadzonego leczenia, a nie sposób na jego zastąpienie lub odstawienie. Herman podkreślił również, że depresja nie jest jednym, identycznym zaburzeniem o takich samych przyczynach i przebiegu u wszystkich pacjentów. Przed dołączeniem suplementu ważna jest pełna ocena stanu zdrowia, prawidłowe rozpoznanie i sprawdzenie, czy metody leczenia o najlepiej potwierdzonej skuteczności zostały odpowiednio dobrane. W praktyce szczególnej ostrożności wymagają osoby z chorobą nerek, chorobą afektywną dwubiegunową oraz osoby przyjmujące wiele leków. Decyzję o włączeniu suplementu powinny omówić z lekarzem lub innym profesjonalistą prowadzącym terapię. ## Dobra tolerancja nie oznacza potwierdzonej skuteczności W analizowanych badaniach kreatyna była na ogół dobrze tolerowana, a zgłaszane działania niepożądane miały przede wszystkim łagodny charakter i dotyczyły układu trawiennego. David Perlmutter, neurolog, który również nie był zaangażowany w badanie, ocenił, że u zdrowych osób kreatyna stosowana zgodnie z zaleceniami ma bardzo dobry profil bezpieczeństwa. Zwrócił jednak uwagę, że większe dawki nie dawały w badaniach konsekwentnie lepszych wyników, więc zwiększanie ilości suplementu w nadziei na szybszy efekt nie ma uzasadnienia w przedstawionych danych. Perlmutter wskazał kreatynę monohydrat jako formę najlepiej zbadaną i zalecił wybieranie produktów o prostym składzie od wiarygodnych producentów. Taka uwaga dotyczy jakości suplementu, nie zaś potwierdzenia jego działania przeciwdepresyjnego. Niska liczba uczestników, krótki czas obserwacji i niespójne wyniki sprawiają, że nie można jeszcze określić, kto mógłby odnieść korzyść z takiej terapii i jak długo należałoby ją stosować. Badacze postulują przeprowadzenie większych i dłuższych badań, obejmujących bardziej zróżnicowane grupy pacjentów. Potrzebne jest także lepsze sprawdzenie bezpieczeństwa kreatyny u osób z chorobą afektywną dwubiegunową oraz przy jednoczesnym stosowaniu wielu leków. ## Suplement jako część szerszej troski o zdrowie mózgu Ekspert zwrócił uwagę, że ewentualna suplementacja nie powinna przesłaniać innych elementów dbania o zdrowie mózgu. Wśród podstawowych działań wymienił regularną aktywność fizyczną, regenerujący sen, prawidłowe odżywianie, zarządzanie stresem i utrzymywanie zdrowia metabolicznego. Są to ogólne elementy stylu życia, które mogą wspierać funkcjonowanie organizmu, ale nie zastępują diagnostyki ani leczenia depresji. Całość dostępnych danych pozwala więc mówić o obiecującym, lecz wciąż wstępnym kierunku badań. Najsilniejszy sygnał korzyści pojawił się w niektórych próbach, w których kreatynę dodawano do escitalopramu lub terapii poznawczo-behawioralnej. Inne badania nie wykazały poprawy, a w grupie osób z chorobą afektywną dwubiegunową odnotowano epizody hipomanii lub manii. Do czasu uzyskania wyników większych i dłuższych badań kreatyna pozostaje potencjalnym dodatkiem do standardowej opieki, a nie potwierdzoną terapią depresji. ## Wyjaśnienie pojęć ### [przegląd systematyczny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/przeglad-systematyczny) Analiza wcześniej przeprowadzonych badań według określonych kryteriów, mająca zebrać dostępne dowody dotyczące danego pytania badawczego. ### [duże zaburzenie depresyjne](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/duze-zaburzenie-depresyjne) Rozpoznanie obejmujące utrzymujący się epizod depresji, którego objawy wpływają na codzienne funkcjonowanie. W badaniach skrót MDD oznacza angielską nazwę tego zaburzenia. ### [dysfunkcja mitochondriów](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dysfunkcja-mitochondriow) Nieprawidłowe działanie mitochondriów, czyli struktur komórkowych uczestniczących w wytwarzaniu energii potrzebnej komórkom. ## Źródło pierwotne [Healthline News](https://www.healthline.com/health-news/creatine-shows-promise-treating-depression-symptoms) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-05T12:32:53.667Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-05T12:33:10.439Z - **Kategoria:** Zdrowie - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „Kreatyna może wspierać leczenie depresji, ale dowody są niejednoznaczne”, 2026-08-05, https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/kreatyna-moze-wspierac-leczenie-depresji-ale-dowody-sa-niejednoznaczne