--- title: "PMOS, wcześniej PCOS, wiąże się z wyraźnie wyższym ryzykiem zawału i udaru" description: "Badanie obejmujące ponad 2,4 mln kobiet wskazuje, że PMOS, wcześniej określany jako PCOS, wiąże się z wyższym ryzykiem zawału, udaru i chorób tętnic. Wyniki nie dowodzą związku przyczynowego, ale mogą przemawiać za wcześniejszą oceną zdrowia sercowo-naczyniowego." publisher: "Najnowsze Informacje" language: "pl-PL" canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru" markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru/index.md" date_published: "2026-08-25T21:22:24.790Z" date_modified: "2026-08-25T21:22:53.980Z" author: "Redakcja" category: "Zdrowie" tags: - "pmos" - "pcos" - "zdrowie serca" - "udar" - "zdrowie kobiet" source_url: "https://www.healthline.com/health-news/pmos-pcos-significantly-higher-heart-attack-stroke-risk" source_name: "Healthline News" image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/zdrowie-unsplash-1787508118272.jpeg" image_alt: "Artistic depiction of a woman with a mechanical heart" image_credit: "© Miguel Angel Flores Bedoy / Unsplash" image_credit_url: "https://unsplash.com/@xmiguelmaick" --- # PMOS, wcześniej PCOS, wiąże się z wyraźnie wyższym ryzykiem zawału i udaru > Duże badanie z USA wykazało, że osoby z PMOS miały wyższe ryzyko chorób serca i tętnic, także po uwzględnieniu głównych czynników ryzyka. ## Kluczowe informacje - Kobiety z PMOS miały około 4,4 razy wyższe ryzyko miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej. - W ciągu 10 lat chorobę serca lub tętnic rozwinęło około 12% grupy z PMOS i około 4% grupy porównawczej. - Podwyższone ryzyko obejmowało między innymi zawał, udar niedokrwienny, TIA i chorobę tętnic obwodowych. - Badanie było obserwacyjne, dlatego nie wykazało, że PMOS bezpośrednio powoduje te zdarzenia. Kobiety z zespołem wielogruczołowym metaboliczno-jajnikowym, określanym skrótem PMOS i wcześniej znanym jako PCOS, mogą być bardziej narażone na choroby serca oraz tętnic. W nowym badaniu ryzyko miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej było w tej grupie około 4,4 razy wyższe niż u kobiet bez tego rozpoznania. Podwyższone ryzyko obejmowało także zawał serca, udar niedokrwienny, przemijający atak niedokrwienny oraz chorobę tętnic obwodowych. Zależność utrzymała się po uwzględnieniu cukrzycy, otyłości, nadciśnienia i nieprawidłowego poziomu cholesterolu. Duża analiza danych z USA Badanie opublikowane 20 lipca w czasopiśmie The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health przeprowadzili naukowcy z University of Rochester i University of Pennsylvania. Analizą objęto 413 450 kobiet z rozpoznaniem PMOS. Ich dane zestawiono z informacjami z ubezpieczeniowych baz danych dotyczącymi ponad 2 mln kobiet bez tego rozpoznania. Średni wiek uczestniczek na początku analizy wynosił 31 lat. Autorzy określili badanie jako największą dotychczas analizę związku PMOS z chorobami sercowo-naczyniowymi przeprowadzoną w populacji Stanów Zjednoczonych. Wcześniejsze prace na ten temat pochodziły w dużej mierze spoza USA. Ogólne ryzyko miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej było około 4,4 razy wyższe u kobiet z PMOS. Ryzyko zawału serca było około 3,5 razy wyższe. Ryzyko udaru niedokrwiennego było około 3,5 razy wyższe. Przemijający atak niedokrwienny występował około 5 razy częściej. Ryzyko choroby tętnic obwodowych było około 5 razy wyższe. Różnica była widoczna także po spojrzeniu na bezwzględną liczbę zdarzeń. W ciągu 10 lat chorobę serca lub tętnic rozwinęło około 12% kobiet z PMOS, w porównaniu z około 4% w grupie bez tego rozpoznania. Badacze podkreślili, że obserwowany okres obejmował populację stosunkowo młodą, w tym osoby będące w trzeciej i czwartej dekadzie życia. Wynik nie oznacza, że każda kobieta z PMOS zachoruje na serce lub dozna udaru. Pokazuje natomiast, że podwyższone ryzyko może być widoczne na długo przed starszym wiekiem, który zwykle silnie wpływa na wyniki standardowych ocen ryzyka. Dlaczego PMOS może mieć znaczenie dla serca? PMOS od dawna wiązano z większym prawdopodobieństwem wystąpienia nadciśnienia, nieprawidłowego poziomu cholesterolu, otyłości oraz cukrzycy. Wszystkie te czynniki są uznawane za zagrożenia dla zdrowia sercowo-naczyniowego. Anuja Dokras, główna autorka badania i dyrektorka Penn Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome Center, zwróciła uwagę, że przez lata dostępne były przede wszystkim dane dotyczące tych czynników ryzyka, a nie samych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Nowa analiza wskazuje, że związek może być szerszy niż tylko współwystępowanie poszczególnych zaburzeń metabolicznych. W materiale opisano także możliwe znaczenie zaburzeń hormonalnych. Kobiety z PMOS mają nieco podwyższone stężenia androgenów, nazywanych czasem hormonami męskimi, choć ich poziom pozostaje znacznie niższy niż u mężczyzn. Według autorki badania taka nierównowaga może sprzyjać stanom, które zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe. Nie oznacza to jednak, że ustalono jeden mechanizm odpowiedzialny za wszystkie obserwowane zdarzenia. PMOS jest zespołem obejmującym elementy hormonalne, metaboliczne i związane z jajnikami, dlatego jego wpływ na zdrowie może mieć wiele nakładających się składowych. Co obejmuje miażdżycowa choroba sercowo-naczyniowa? Termin ASCVD odnosi się do chorób wywołanych zmianami miażdżycowymi w tętnicach. To ważne rozróżnienie, ponieważ konsekwencje zależą od tego, które naczynia zostaną zajęte. Gdy blaszka miażdżycowa i związane z nią zwężenie dotyczą tętnic doprowadzających krew do serca, może dojść do zawału. Zmiany w tętnicach mózgowych mogą prowadzić do udaru niedokrwiennego albo TIA, określanego czasem jako miniudar. Zajęcie naczyń kończyn może z kolei powodować chorobę tętnic obwodowych. Ekspertka cytowana w materiale podkreśliła, że ASCVD opisuje chorobę całego układu tętniczego, a nie wyłącznie samego serca. Choroby sercowo-naczyniowe pozostają najczęstszą przyczyną zgonów kobiet w Stanach Zjednoczonych. Według danych przywołanych w materiale American Heart Association około 44% kobiet w USA żyje z jakąś formą choroby sercowo-naczyniowej. Jednocześnie badanie dotyczące PMOS opierało się na populacji amerykańskiej i danych z tamtejszego systemu ubezpieczeniowego. Wyników nie należy więc traktować jako bezpośredniego oszacowania ryzyka dla kobiet w Polsce. Są one jednak istotne także dla polskich odbiorców, ponieważ dotyczą często rozpoznawanego zespołu oraz problemu, który może długo pozostawać oceniany głównie przez pryzmat objawów hormonalnych i metabolicznych. Badanie pokazuje związek, ale nie dowodzi przyczyny Autorzy analizowali dane obserwacyjne, czyli nie przydzielali uczestniczek do określonych grup leczenia ani nie ingerowali w ich stan zdrowia. Taki projekt pozwala wykazać, że dwa zjawiska występują częściej razem, ale nie potwierdza, że jedno bezpośrednio powoduje drugie. W tym przypadku badanie nie dowodzi, że PMOS samo wywołuje zawały, udary lub inne choroby tętnic. Nie pokazuje też indywidualnego ryzyka konkretnej pacjentki. Na wyniki mogły wpływać cechy i okoliczności, których sama analiza danych medycznych nie oddaje w pełni. Z tego powodu potrzebne są dalsze badania, które pomogą wyjaśnić mechanizmy oraz znaczenie PMOS w różnych populacjach. Wcześniejsze prace sugerowały, że ryzyko sercowo-naczyniowe związane z PMOS może zmniejszać się po menopauzie, ale według Anuji Dokras część tych wniosków opierała się na ograniczonych zbiorach danych. Duża analiza przeprowadzona w USA miała dostarczyć lekarzom i pacjentkom wyraźniejszych informacji. Autorka wskazała również, że choroby dotyczące zdrowia kobiet, w tym PMOS, endometrioza, mięśniaki i menopauza, nadal potrzebują większego finansowania badań. Lepsze dane są potrzebne nie tylko do oceny ryzyka, lecz także do ustalenia, kiedy i w jaki sposób prowadzić skuteczny przesiew oraz profilaktykę. Rozpoznanie PMOS jako sygnał do wcześniejszej oceny ryzyka Eksperci cytowani w materiale nie przedstawili diagnozy PMOS jako powodu do strachu, lecz jako okazję do wcześniejszej rozmowy o zdrowiu serca. W czasie rutynowej wizyty lekarskiej można omówić ciśnienie tętnicze, stężenie cholesterolu, poziom glukozy lub hemoglobiny glikowanej, zmiany masy ciała, aktywność fizyczną, sposób odżywiania, używanie tytoniu lub nikotyny, jakość snu oraz występowanie przedwczesnych chorób sercowo-naczyniowych w rodzinie. Są to ogólne obszary oceny, a ich znaczenie dla konkretnej osoby powinien ustalić pracownik ochrony zdrowia na podstawie pełnego wywiadu i wyników badań. Rachel M. Bond, kardiolożka niezwiązana z badaniem, zwróciła uwagę, że kalkulatory ryzyka często w dużym stopniu opierają się na wieku. W przypadku młodszych kobiet mogą przez to nie odzwierciedlać całego obrazu ryzyka, zwłaszcza gdy występuje PMOS i towarzyszące mu zaburzenia metaboliczne. Ekspertka zachęcała do podejścia opartego na trwałych, możliwych do utrzymania nawykach, a nie na dążeniu do perfekcji. Wśród wymienionych przez nią elementów znalazły się regularny umiarkowany wysiłek fizyczny, dieta oparta na warzywach, owocach, roślinach strączkowych, pełnych ziarnach, orzechach, nasionach, chudym białku i nienasyconych tłuszczach, odpowiednia ilość snu oraz leczenie bezdechu sennego, jeśli został rozpoznany. Według Bond takie działania mogą poprawiać wrażliwość insulinową, ciśnienie, poziom cholesterolu i ogólny stan metaboliczny także bez znacznej utraty masy ciała. ## Wyjaśnienie pojęć ### [Zespół wielogruczołowy metaboliczno-jajnikowy](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/zespol-wielogruczolowy-metaboliczno-jajnikowy) PMOS to nazwa stanu wcześniej określanego jako PCOS. Obejmuje zaburzenia hormonalne, metaboliczne i związane z funkcjonowaniem jajników. ### [Przemijający atak niedokrwienny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/przemijajacy-atak-niedokrwienny) TIA to zdarzenie związane z przejściowym zaburzeniem przepływu krwi w mózgu, nazywane czasem miniudarem. W badaniu zaliczono je do analizowanych zdarzeń naczyniowych. ### [Miażdżycowa choroba sercowo-naczyniowa](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/miazdzycowa-choroba-sercowo-naczyniowa) ASCVD obejmuje choroby wynikające z odkładania się blaszki miażdżycowej w tętnicach. W zależności od zajętych naczyń może prowadzić do zawału, udaru lub choroby tętnic obwodowych. ## Źródło pierwotne [Healthline News](https://www.healthline.com/health-news/pmos-pcos-significantly-higher-heart-attack-stroke-risk) --- ## Informacje do cytowania - **Autor:** Redakcja - **Data publikacji:** 2026-08-25T21:22:24.790Z - **Ostatnia aktualizacja:** 2026-08-25T21:22:53.980Z - **Kategoria:** Zdrowie - **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru) - **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru/index.md) **Sugerowane cytowanie:** > Najnowsze Informacje, „PMOS, wcześniej PCOS, wiąże się z wyraźnie wyższym ryzykiem zawału i udaru”, 2026-08-25, https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/pmos-wczesniej-pcos-wiaze-sie-z-wyraznie-wyzszym-ryzykiem-zawalu-i-udaru