---
title: "Szybsze starzenie biologiczne może wyjaśniać część wzrostu nowotworów u młodszych dorosłych"
description: "Nowsze pokolenia mogą starzeć się biologicznie szybciej niż wcześniejsze w tym samym wieku chronologicznym. Badanie powiązało przyspieszone starzenie z większym ryzykiem nowotworów o wczesnym początku, zwłaszcza raka płuca, jelita grubego i nowotworów przewodu pokarmowego."
publisher: "Najnowsze Informacje"
language: "pl-PL"
canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych"
markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych/index.md"
date_published: "2026-09-14T19:07:08.557Z"
date_modified: "2026-09-14T19:46:06.457Z"
author: "Redakcja"
category: "Zdrowie"
tags:
  - "nowotwory"
  - "wiek biologiczny"
  - "profilaktyka raka"
  - "badania medyczne"
source_url: "https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260913082200.htm"
source_name: "ScienceDaily Health"
image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/zdrowie-unsplash-1789408892241.jpeg"
image_alt: "scientist using pipette with test tubes in lab"
image_credit: "© Julia Koblitz / Unsplash"
image_credit_url: "https://unsplash.com/@jkoblitz"
---

# Szybsze starzenie biologiczne może wyjaśniać część wzrostu nowotworów u młodszych dorosłych

> Analiza danych z Wielkiej Brytanii i USA sugeruje, że szybsze starzenie biologiczne wiąże się z wyższym ryzykiem nowotworów przed 55. rokiem życia.

## Kluczowe informacje
- U osób z nowszych roczników stwierdzono starsze profile biologiczne przy tym samym wieku chronologicznym.
- Większe przyspieszenie starzenia ogólnoustrojowego wiązało się z wyższym ryzykiem nowotworów przed 55. rokiem życia.
- Najsilniejsze zależności dotyczyły nowotworów płuca, przewodu pokarmowego, trzonu macicy i jelita grubego.
- Badanie wykazało związek statystyczny, ale nie dowiodło, że szybsze starzenie biologiczne bezpośrednio powoduje nowotwory.

Nowotwory są silnie związane z wiekiem, ponieważ wraz z upływem czasu komórki mają więcej okazji do gromadzenia uszkodzeń mogących sprzyjać rozwojowi guza. Jednocześnie coraz częściej rozpoznaje się je u osób młodszych niż 55 lat. Nowe badanie sugeruje, że jednym z elementów tego zjawiska może być przyspieszone starzenie biologiczne, czyli sytuacja, w której organizm wygląda pod względem mierzalnych cech na starszy, niż wynikałoby to z wieku chronologicznego.

## Młodsze roczniki miały starsze profile biologiczne

Badacze z Washington University School of Medicine w St. Louis przeanalizowali dane dotyczące ponad 154 tysięcy osób uczestniczących w brytyjskim projekcie UK Biobank. Wykorzystali także informacje o ponad 10 tysiącach uczestników amerykańskiego programu All of Us, tworzonego z myślą o budowie rozległej bazy danych zdrowotnych. W obu populacjach osoby urodzone w późniejszych rocznikach miały przeciętnie starszy profil biologiczny niż osoby z wcześniejszych pokoleń, gdy porównywano je w tym samym wieku chronologicznym.

Wiek chronologiczny oznacza po prostu liczbę lat od urodzenia. Wiek biologiczny jest natomiast szacunkiem opartym na zmianach zachodzących w komórkach, narządach, metabolizmie i innych układach organizmu. Różnica między tymi wartościami może być niewielka albo większa, ale nie jest bezpośrednim pomiarem czasu, o jaki organizm się postarzał. To wynik modelu statystycznego opartego na wybranych biomarkerach.

## Jak badacze mierzyli tempo starzenia

Naukowcy oceniali dwa poziomy starzenia. Pierwszy obejmował starzenie ogólnoustrojowe, czyli zmiany zachodzące w całym organizmie. Drugi dotyczył poszczególnych narządów i układów. Do oceny starzenia ogólnoustrojowego zastosowano między innymi metody PhenoAge i Klemera-Doubala oraz wynik wieku metabolicznego. PhenoAge wykorzystuje dziewięć markerów biochemicznych we krwi, w tym albuminę produkowaną przez wątrobę oraz kreatyninę, czyli produkt przemiany materii usuwany przez nerki.

Do oceny wieku poszczególnych układów wykorzystano dane proteomiczne z krwi. Analizowano wzorce poziomu wielu białek powiązanych z określonymi narządami lub tkankami, a następnie na tej podstawie szacowano ich wiek biologiczny. Badacze porównywali średnią różnicę między wiekiem biologicznym i chronologicznym w kolejnych grupach urodzeniowych. Wyniki przedstawiali między innymi jako część odchylenia standardowego, aby pokazać, jak daleko dana grupa znajdowała się od średniej całej analizowanej populacji.

- W brytyjskiej części badania osoby urodzone w latach 1965 do 1974 miały wskaźnik starzenia ogólnoustrojowego wyższy o 23 proc. odchylenia standardowego niż osoby urodzone w latach 1950 do 1954.
- W danych ze Stanów Zjednoczonych osoby urodzone w latach 1990 do 1999 miały wynik wyższy o 92 proc. odchylenia standardowego niż uczestnicy urodzeni w latach 1965 do 1969.
- Większe starzenie ogólnoustrojowe wiązało się z 8 proc. wyższym ryzykiem nowotworu litego o wczesnym początku.
- Osoby z najbardziej zaawansowanym starzeniem ogólnoustrojowym miały o 15 proc. wyższe ryzyko takiego nowotworu niż uczestnicy z najmniej zaawansowanym starzeniem.

## Związek z nowotworami był widoczny w kilku grupach

Wyniki wskazały, że większa różnica między wiekiem biologicznym a chronologicznym wiązała się z wyższym ryzykiem nowotworów rozpoznawanych w wieku 55 lat lub wcześniej. Najsilniejsze zależności dotyczyły raka płuca, nowotworów przewodu pokarmowego, nowotworów trzonu macicy oraz raka jelita grubego. W analizie uwzględniono między innymi wiek chronologiczny uczestników, a związek utrzymywał się także po uwzględnieniu odziedziczonego ryzyka nowotworów i genetycznej skłonności do przyspieszonego starzenia.

Analiza poszczególnych układów przyniosła bardziej szczegółowe obserwacje. Zaawansowane starzenie układu odpornościowego wiązało się z większym ryzykiem nowotworu płuca o wczesnym początku. Z kolei starszy biologicznie wygląd tkanki tłuszczowej był powiązany z wyższym ryzykiem raka jelita grubego rozpoznanego u młodszych dorosłych. Takie zależności nie oznaczają, że każdy przypadek danego nowotworu wynika z jednego rodzaju starzenia. Pokazują natomiast, że różne układy organizmu mogą mieć odmienne związki z ryzykiem choroby.

Wartości 23 proc. i 92 proc. odchylenia standardowego nie oznaczają, że ciało jednej grupy było odpowiednio o 23 proc. lub 92 proc. starsze. Są to miary statystyczne użyte do porównania rozkładu wyników między grupami. Podobnie wzrost ryzyka o 8 proc. lub 15 proc. opisuje zależność zaobserwowaną w analizie, a nie indywidualne prawdopodobieństwo zachorowania konkretnej osoby.

## Nie ma jeszcze jednej odpowiedzi na wzrost zachorowań u młodszych osób

Autorzy badania podkreślają, że nie znają jeszcze ostatecznej przyczyny wzrostu liczby nowotworów o wczesnym początku. Zespół Yin Cao wcześniej analizował wiele czynników, które mogą wpływać na ryzyko choroby w ciągu życia. Należą do nich otyłość, zaburzenia metaboliczne, spożywanie alkoholu, siedzący tryb życia, gorsza jakość diety oraz poród przez cesarskie cięcie. Żaden z tych czynników osobno nie wyjaśnia jednak całego obserwowanego trendu.

Dlatego badacze szukają szerszej miary, która mogłaby odzwierciedlać łączne działanie wielu wpływów środowiskowych, stylu życia i warunków społecznych. Hipoteza zakłada, że część tych czynników może pozostawiać długotrwałe biologiczne ślady w organizmie, między innymi w postaci przyspieszonego starzenia. Badanie nie wskazuje jednak, który konkretny czynnik odpowiada za różnice między rocznikami ani w jaki sposób miałby prowadzić do rozwoju określonego nowotworu.

## Co te wyniki mogą oznaczać dla profilaktyki

W przyszłości pomiary przyspieszonego starzenia biologicznego mogłyby pomóc w identyfikowaniu młodszych osób o szczególnie wysokim ryzyku nowotworu. Teoretycznie mogłoby to umożliwić wcześniejsze kierowanie części osób do działań profilaktycznych lub programów wczesnego wykrywania. Nie oznacza to jednak, że opisane wskaźniki są obecnie gotowym narzędziem do podejmowania indywidualnych decyzji medycznych. Potrzebne są dalsze badania, które potwierdzą wyniki i ustalą, czy takie pomiary poprawiają skuteczność profilaktyki.

## Badanie pokazuje związek, a nie bezpośrednią przyczynę

Najważniejszym ograniczeniem jest charakter analizy. Badacze znaleźli statystyczny związek między starszym profilem biologicznym, przynależnością do nowszych roczników i ryzykiem nowotworów o wczesnym początku. Taki wynik nie dowodzi jednak, że przyspieszone starzenie biologiczne bezpośrednio wywołuje nowotwór. Nie pozwala też stwierdzić, że zmiana pojedynczego biomarkera lub spowolnienie jednego procesu biologicznego zapobiegnie chorobie.

Dane pochodziły z dużych baz uczestników w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, więc przedstawionych wartości nie można automatycznie przenosić na populację Polski. Różnice między krajami, sposobem gromadzenia danych, stylem życia i dostępem do diagnostyki mogą wpływać na obserwowane zależności. Potrzebne są również badania, które prześledzą uczestników w czasie i lepiej wyjaśnią, jak zmiany środowiskowe oraz społeczne oddziałują na organizm.

Projekt był częścią międzynarodowego zespołu PROSPECT wspieranego przez inicjatywę Cancer Grand Challenges, współtworzoną przez Cancer Research UK i amerykański National Cancer Institute. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Medicine. Dalszym celem zespołu jest ustalenie, w jaki sposób wpływy gromadzące się w ciągu życia mogą zwiększać podatność na nowotwory oraz czy ich biologiczne ślady da się wykrywać, zanim pojawi się choroba.

## Wyjaśnienie pojęć

### [wiek biologiczny](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/wiek-biologiczny)

Wiek biologiczny opisuje stan organizmu i tempo zachodzących w nim zmian, które nie zawsze odpowiadają liczbie lat od narodzin. Można go szacować na podstawie określonych zmian w DNA.

### [Starzenie ogólnoustrojowe](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/starzenie-ogolnoustrojowe)

Ocena tempa starzenia całego organizmu, a nie tylko pojedynczego narządu lub tkanki.

### [Proteomika](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/proteomika)

Analiza wielu białek obecnych w organizmie w celu oceny procesów biologicznych.

## Źródło pierwotne

[ScienceDaily Health](https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260913082200.htm)

---
## Informacje do cytowania
- **Autor:** Redakcja
- **Data publikacji:** 2026-09-14T19:07:08.557Z
- **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-14T19:46:06.457Z
- **Kategoria:** Zdrowie
- **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych)
- **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych/index.md)

**Sugerowane cytowanie:**

> Najnowsze Informacje, „Szybsze starzenie biologiczne może wyjaśniać część wzrostu nowotworów u młodszych dorosłych”, 2026-09-14, https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/szybsze-starzenie-biologiczne-moze-wyjasniac-czesc-wzrostu-nowotworow-u-mlodszych-doroslych