---
title: "Wariant genetyczny wiąże lamotryginę z groźną reakcją polekową"
description: "Badanie powiązało wariant HLA-A*32:01 z większym ryzykiem reakcji DRESS u osób przyjmujących lamotryginę. Naukowcy podkreślają jednak, że wynik nie pozwala całkowicie wykluczyć ryzyka po negatywnym teście."
publisher: "Najnowsze Informacje"
language: "pl-PL"
canonical_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa"
markdown_url: "https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa/index.md"
date_published: "2026-09-02T20:16:21.127Z"
date_modified: "2026-09-02T20:16:28.546Z"
author: "Redakcja"
category: "Zdrowie"
tags:
  - "lamotrygina"
  - "dress"
  - "farmakogenomika"
  - "bezpieczeństwo leków"
source_url: "https://www.news-medical.net/news/20260902/Genetic-marker-links-popular-seizure-drug-to-life-threatening-reaction.aspx"
source_name: "News Medical"
image_url: "https://najnowsze-informacje.pl/api/media/file/zdrowie-unsplash-1788372098813.jpeg"
image_alt: "Rows of medical blood collection tubes with colorful caps in a laboratory rack"
image_credit: "© Testalize.me / Unsplash"
image_credit_url: "https://unsplash.com/@testalizeme"
---

# Wariant genetyczny wiąże lamotryginę z groźną reakcją polekową

> Wariant HLA-A*32:01 był znacznie częstszy u pacjentów z reakcją DRESS po lamotryginie. Obecne panele mogą go nie obejmować.

## Kluczowe informacje
- HLA-A*32:01 występował u 41,4 proc. pacjentów z DRESS po lamotryginie i u 4,1 proc. osób tolerujących lek.
- Iloraz szans wystąpienia reakcji był 16,4-krotnie wyższy u nosicieli tego wariantu.
- Obecne panele badające HLA-B*15:02 i HLA-A*31:01 dotyczą głównie bezpieczeństwa karbamazepiny.
- Badanie było małe, a negatywny wynik testu HLA-A*32:01 nie wyklucza ryzyka DRESS.

Amerykańscy badacze z Vanderbilt Health poinformowali o wariancie genetycznym, który może wskazywać na zwiększone ryzyko ciężkiej reakcji DRESS u osób przyjmujących lamotryginę. Chodzi o HLA-A\*32:01, marker znany już z badań nad reakcjami na wankomycynę. Autorzy pracy opublikowanej 2 września 2026 roku w JAMA Network Open zwracają uwagę, że wariantu tego nie ma w panelach genetycznych zamawianych przed rozpoczęciem leczenia lamotryginą.

## Jak przeprowadzono badanie

Było to dopasowane badanie kliniczno-kontrolne. Naukowcy porównali 29 pacjentów z potwierdzoną reakcją DRESS wywołaną przez lamotryginę z 290 osobami, które przyjmowały ten lek i go tolerowały. Przypadki rekrutowano prospektywnie w ośrodkach Vanderbilt Health oraz Mass General Brigham w latach 2016-2025. Grupę kontrolną utworzono na podstawie biobanku BioVU, a uczestników dopasowano pod względem wieku, płci i deklarowanej rasy.

- HLA-A\*32:01 wykryto u 12 z 29 pacjentów z DRESS, czyli u 41,4 proc., oraz u 12 z 290 osób tolerujących lamotryginę, czyli u 4,1 proc.
- Iloraz szans wystąpienia reakcji wśród nosicieli wariantu wyniósł 16,4. Według autorów to najsilniejszy dotąd sygnał genetyczny dotyczący DRESS po lamotryginie w jakiejkolwiek populacji.
- HLA-A\*31:01 nie wykazał istotnego związku z reakcją na lamotryginę, a HLA-B\*15:02 nie występował u żadnego uczestnika badania.
- Autorzy oszacowali, że badaniu trzeba byłoby poddać około 2400 pacjentów, aby zapobiec jednemu przypadkowi DRESS.

## Silny związek nie oznacza pewnej prognozy

Wyniki wskazują na wyraźny związek między HLA-A\*32:01 a reakcją DRESS, ale sam wariant nie jest ani koniecznym, ani wystarczającym warunkiem jej wystąpienia. Wariant stwierdzono u mniej niż połowy pacjentów, u których doszło do reakcji. Oznacza to, że jego brak nie wyklucza ryzyka, a obecność nie przesądza, że u danej osoby reakcja wystąpi. Test może więc służyć wyłącznie do oceny prawdopodobieństwa, a nie do postawienia rozpoznania.

## Dlaczego obecne panele mogą nie wystarczać

Lamotrygina jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej i zaburzeń napadowych. Według danych przywołanych w badaniu w 2024 roku przepisywano ją około 2,5 miliona Amerykanów. Lek należy do pięciu preparatów najczęściej wiązanych z DRESS na świecie, a reakcja ma występować u około 1 na 1000 do 1 na 10 000 osób, które go przyjmują. DRESS może zacząć się od wysypki i gorączki, następnie prowadzić do uszkodzenia narządów. Śmiertelność szacuje się na 3 do 10 proc., a u osób, które przeżyją, mogą pozostać długotrwałe powikłania.

Przed rozpoczęciem leczenia aromatycznymi lekami przeciwpadaczkowymi psychiatrzy i neurolodzy często korzystają z paneli farmakogenomicznych. Panele te sprawdzają przede wszystkim HLA-B\*15:02 i HLA-A\*31:01, czyli warianty zweryfikowane dla karbamazepiny. HLA-B\*15:02 wiąże się z ryzykiem zespołu Stevensa i Johnsona u osób pochodzenia południowo-wschodnioazjatyckiego, natomiast HLA-A\*31:01 z DRESS po karbamazepinie, niezależnie od pochodzenia. Żaden z tych wariantów nie został wcześniej zwalidowany dla lamotryginy w populacji Stanów Zjednoczonych. W praktyce negatywny wynik takiego panelu nie powinien być automatycznie traktowany jako potwierdzenie braku ryzyka związanego z lamotryginą.

## Ograniczenia i możliwe znaczenie wyniku

Badanie obejmowało niewielką grupę, a 79,3 proc. uczestników stanowili biali pacjenci. Analiza była zaprojektowana przede wszystkim do wykrywania dużych efektów, dlatego brak innych istotnych zależności nie oznacza, że inne warianty nie mogą odgrywać roli. Autorzy podkreślają też, że lamotrygina jest drugim lekiem powiązanym z DRESS przez HLA-A\*32:01, po wankomycynie, choć symulacje dokowania sugerują, że oba leki mogą wiązać się z tym wariantem w odmienny sposób. Dla wankomycyny opracowano już szybki test PCR wykrywający HLA-A\*32:01, co oznacza, że marker jest technicznie dostępny do szybkiego badania. Wyniki nie ustanawiają jednak jeszcze uniwersalnego standardu postępowania. Wskazują przede wszystkim na potrzebę dalszej walidacji wariantu w większych i bardziej zróżnicowanych grupach oraz na konieczność ostrożnej interpretacji wyników badań genetycznych.

## Wyjaśnienie pojęć

### [HLA-A*32:01](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/hla-a3201)

Wariant genu układu HLA, który w badaniu był związany z reakcją DRESS po lamotryginie.

### [DRESS](https://najnowsze-informacje.pl/definicje/dress)

Ciężka reakcja na lek, która może rozpocząć się od wysypki i gorączki, a następnie prowadzić do zajęcia narządów wewnętrznych.

## Źródło pierwotne

[News Medical](https://www.news-medical.net/news/20260902/Genetic-marker-links-popular-seizure-drug-to-life-threatening-reaction.aspx)

---
## Informacje do cytowania
- **Autor:** Redakcja
- **Data publikacji:** 2026-09-02T20:16:21.127Z
- **Ostatnia aktualizacja:** 2026-09-02T20:16:28.546Z
- **Kategoria:** Zdrowie
- **Adres kanoniczny:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa)
- **Wersja Markdown:** [https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa/index.md](https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa/index.md)

**Sugerowane cytowanie:**

> Najnowsze Informacje, „Wariant genetyczny wiąże lamotryginę z groźną reakcją polekową”, 2026-09-02, https://najnowsze-informacje.pl/zdrowie/wariant-genetyczny-wiaze-lamotrygine-z-grozna-reakcja-polekowa
