Zdjęcie: © INHYEOK PARK / Unsplash
Źródło: unsplash.com/photos/VYAaELstOTs
W nocy ze środy na czwartek, podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę, w polskiej przestrzeni powietrznej wykryto niezidentyfikowany obiekt. Do jego rozpoznania i przechwycenia skierowano myśliwiec F-16, jednak obiekt zniknął z radarów. Premier Donald Tusk przekazał później, że najprawdopodobniej była to rosyjska, uzbrojona rakieta Ch-101. Jak zaznaczył, nie ma powodów, by sądzić, że jej celem była Polska. Zapowiedział jednocześnie zbadanie zdarzenia, w tym reakcji państwa i instytucji obrony cywilnej.
W debacie publicznej pojawiły się pytania, dlaczego rakieta nie została zestrzelona. Mjr rez. pilot Michał Fiszer ocenił w rozmowie z PAP, że zarzut, jakoby Polska pozostawała biernym obserwatorem, jest bezzasadny. Według niego pocisk, który spadł na południe od Lublina, był wcześniej obserwowany przez stronę ukraińską. Ukraińskie lotnictwo miało przeprowadzić nad swoim terytorium nieudany atak myśliwcem, a następnie przekazać Polsce informacje o trasie pocisku.
Ekspert twierdzi, że polskie radary obserwowały jeszcze nad Ukrainą zarówno rakietę, jak i ukraiński samolot myśliwski. Samolot miał odlecieć od celu około 20 sekund przed momentem, w którym pocisk przekroczyłby polską granicę. W tej sytuacji oddanie strzału przez polski myśliwiec w kierunku Ukrainy było obarczone ryzykiem. Rakieta mogłaby bowiem trafić w ukraiński samolot zamiast w przechwytywany pocisk.
Michał Fiszer podkreślił, że polskie środki obrony powietrznej pozostawały w pełnej gotowości bojowej od początku zmasowanego ataku na Ukrainę. Z 32. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku wysłano w rejon przygraniczny parę uzbrojonych myśliwców F-16C. Z 22. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Malborku wystartowała para uzbrojonych MiG-29, która zabezpieczała obszar od strony północnej. Według przywołanych przez eksperta doniesień w rejonie działała także para niemieckich Eurofighterów z Taktisches Luftwaffengeschwader 31 Boelcke.
Słownik artykułu
Krótkie objaśnienia terminów występujących w tekście. Każde hasło prowadzi do szerszej definicji i przykładów użycia.
Działanie polegające na zbliżeniu się własnego statku powietrznego do innej maszyny w celu jej identyfikacji, obserwacji lub podjęcia dalszych działań zgodnie z procedurami.
Statek powietrzny należący do sił zbrojnych innego państwa lub przez nie używany, który znajduje się w obcej przestrzeni powietrznej.
Sterowany pocisk napędzany podczas lotu, który może zmieniać trasę i lecieć na różnych wysokościach, także nisko nad ziemią.
Zdaniem Fiszera decyzja o użyciu broni powinna zależeć także od przewidywanego kierunku lotu pocisku. Jeżeli tor lotu wskazywałby na miasto lub dużą wieś, zostałaby wydana komenda zestrzelenia. W przypadku obiektu lecącego nad obszarem bez dużych skupisk ludności sytuacja jest bardziej złożona. Szczątki rakiety mogą spaść na ziemię i spowodować poważne szkody, a sama rakieta ma dużą siłę rażenia. Ekspert ocenił, że w tym przypadku ryzyko śmierci przypadkowych osób odłamkami mogło być większe niż ryzyko pozostawienia pocisku na jego dotychczasowym torze. Podsumował, że polskie wojsko i sojusznicy zareagowali właściwie.
Analityk wojskowy i zastępca redaktora naczelnego Defence24 Jakub Palowski zwrócił uwagę na znaczenie obowiązujących procedur. Mimo wojny za wschodnią granicą w Polsce stosuje się zasady właściwe dla czasu pokoju. Zgodnie z art. 18b ustawy o ochronie granicy państwowej obcy wojskowy statek powietrzny może zostać zestrzelony, ale pod określonymi warunkami. Jednym z nich jest przechwycenie. W przypadku statku załogowego konieczne jest nawiązanie łączności radiowej. W przypadku obiektu bezzałogowego wymagana jest co najmniej identyfikacja wzrokowa albo elektroniczna.
Palowski wyjaśnił, że w czasie wojny możliwe jest prowadzenie ognia na podstawie identyfikacji radarowej, między innymi z wykorzystaniem systemu rozpoznawania swój, obcy. W czasie pokoju, a nawet kryzysu, wymagane jest jednak jednoznaczne ustalenie, z czym ma się do czynienia. Nisko lecąca rakieta manewrująca może w pewnych warunkach dawać na radarze obraz podobny do ukraińskiego MiG-29. Nie można też całkowicie wykluczyć obecności cywilnego samolotu odrzutowego lecącego z Ukrainy, na przykład w ramach ewakuacji medycznej.
Decyzja o ewentualnym zestrzeleniu należy do dowódcy operacyjnego, który wraz z załogami ma łączność w czasie rzeczywistym. Pilot może działać samodzielnie, gdy zostanie zaatakowany albo gdy wrogi, uzbrojony samolot wykonuje manewry wskazujące na przygotowanie do ataku. Rakieta manewrująca taka jak Ch-101 nie zaatakuje jednak samolotu. Odrębne przepisy dotyczą zestrzeliwania celów przez naziemne systemy przeciwlotnicze. Nie wymagają one identyfikacji wzrokowej, ale także w tym przypadku żołnierze muszą mieć pewność, do czego oddają strzał.
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!