PERN poinformował, że posiada infrastrukturę umożliwiającą szybkie uruchomienie dostaw ropy naftowej do rafinerii PCK Schwedt w Niemczech z wykorzystaniem Naftoportu w Gdańsku. Spółka ocenia, że takie połączenie mogłoby pozwolić na przesył około 2 mln ton surowca rocznie. Informacja ta pojawiła się w kontekście niedawnego wstrzymania przesyłu rurociągiem „Przyjaźń” ropy pochodzącej z Kazachstanu do tej rafinerii.
Jak doszło do potrzeby alternatywnego szlaku
Na początku maja doszło do wstrzymania przesyłu ropy do rafinerii Schwedt rurociągiem „Przyjaźń”, który dostarczał surowiec między innymi z Kazachstanu. W efekcie niemieckie władze i operatorzy rafinerii zaczęli poszukiwać alternatywnych źródeł i tras dostaw. Informacje o możliwym przerwaniu tłoczenia pojawiły się wcześniej w doniesieniach branżowych. W tej sytuacji PERN zgłosił gotowość wykorzystania morskiego terminalu w Gdańsku oraz istniejącej sieci rurociągów do przesyłu surowca w kierunku Schwedt.
Proponowana trasa zakłada dostawy ropy drogą morską do Naftoportu w Gdańsku, skąd surowiec zostałby wprowadzony do systemu rurociągowego zarządzanego przez PERN. Istotnym elementem jest Rurociąg Pomorski, który łączy bazy surowcowe w Gdańsku i w Miszewku Strzałkowskim. Z Miszewka surowiec może być tłoczony Odcinkiem Zachodnim magistrali „Przyjaźń” do parku zbiornikowego MVL w Schwedt, a dalej do rafinerii. PERN wyjaśnia, że ta kombinacja transportu morskiego i rurociągowego pozwala na dywersyfikację źródeł dostaw oraz gatunków ropy przeznaczonych do przerobu.
PERN jest operatorem kilku połączonych odcinków magistrali naftowych i zarządza infrastrukturą umożliwiającą tłoczenie oraz magazynowanie surowca. W Polsce spółka obsługuje ponad 2,5 tys. km rurociągów naftowych i produktowych. Dodatkowo w jej zasobach znajduje się 19 baz paliw o łącznej pojemności ponad 2,8 mln m3 oraz 4 bazy ropy naftowej o łącznej pojemności ponad 4,2 mln m3. PERN odpowiada również za tłoczenia do rafinerii Grupy Orlen w Płocku i Gdańsku oraz do rafinerii za granicą, w tym do Schwedt.
- PERN deklaruje zdolność dostarczenia około 2 mln ton ropy rocznie do Schwedt przez Naftoport.
- Przerwanie przesyłu rurociągiem „Przyjaźń” nastąpiło 1 maja i dotyczyło dostaw z Kazachstanu.
- Kazachstan dostarczał do Niemiec ok. 43 tys. baryłek dziennie w 2025 r., co stanowiło wzrost o 44% r/r (dane dotyczące zeszłego roku).
- PERN zarządza ponad 2,5 tys. km rurociągów oraz bazami paliwowymi i ropy o łącznych pojemnościach wskazanych powyżej.
W Niemczech sytuacja w Schwedt ma wymiar zarówno ekonomiczny, jak i społeczny. Rafineria PCK Schwedt była ważnym dostawcą produktów ropopochodnych dla Berlina i Brandenburgii. W związku z perturbacjami w zaopatrzeniu niemiecki rząd przedłużył do końca roku gwarancję zatrudnienia dla około 1,2 tys. pracowników zakładu. Minister gospodarki i energii Niemiec wskazała także na konieczność opracowania koncepcji utrzymania opłacalności rafinerii, w tym rozważania dostaw z Polski.
Tło własnościowe i regulacyjne również ma znaczenie dla decyzji dotyczących dostaw. Po inwazji Rosji na Ukrainę niemieckie władze objęły powiernictwo nad niemieckim oddziałem firmy Rosnieft, która posiadała udziały w kilku rafineriach, w tym w Schwedt. W marcu amerykański resort finansów opublikował licencję wyłączającą niemiecką spółkę zależną Rosnieft z części sankcji, co było elementem szerszego pakietu regulacji i decyzji o charakterze gospodarczym i bezpieczeństwa energetycznego.
Znaczenie proponowanej trasy przez Naftoport należy rozumieć w kontekście dywersyfikacji źródeł dostaw i zabezpieczenia ciągłości zaopatrzenia. PERN podkreśla, że możliwość tłoczenia surowca z Gdańska stanowi alternatywę dla dostaw lądowych i daje operatorom rafinerii opcję zmiany źródła lub uzupełnienia wolumenów. W praktyce realizacja takich dostaw zależy jednak od porozumień handlowych między udziałowcami rafinerii i ich decyzji zakupowych.
Rozmowy w sprawie wykorzystania polskiej infrastruktury do dostaw dla Schwedt prowadzone są między rządami i podmiotami branżowymi. PERN zadeklarował gotowość techniczną do przyjęcia i przetłoczenia surowca. Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał od decyzji politycznych, kontraktowych oraz od tempa i skali organizacji dostaw morskich do Naftoportu.
