Projekt nowelizacji ustawy o kierujących pojazdami, wpisany do wykazu prac rządu, zakłada istotne zmiany w systemie egzaminowania kandydatów na kierowców. Najbardziej widocznym postulatem jest likwidacja egzaminu praktycznego przeprowadzanego na placu manewrowym dla kategorii prawa jazdy B i B1. Resort infrastruktury zapowiedział również redukcję liczby pytań egzaminacyjnych, nawet o połowę, oraz reorganizację procesu tworzenia i weryfikacji tych pytań.
Co zakłada projekt
Celem projektu jest uproszczenie zasad egzaminowania oraz zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez silniejsze skoncentrowanie oceny na umiejętnościach praktycznych w warunkach rzeczywistego ruchu drogowego. Zmiany obejmują: rezygnację z części egzaminu praktycznego na placu manewrowym dla kategorii B i B1 przy jednoczesnym pozostawieniu możliwości korzystania z placu podczas szkolenia; redukcję i uporządkowanie katalogu pytań egzaminacyjnych; oraz stworzenie wyspecjalizowanej jednostki odpowiedzialnej za opracowywanie pytań i nadzorowanie procesu egzaminacyjnego.
Zmiany w egzaminie praktycznym
W miejsce egzaminu na placu manewrowym dla kategorii B i B1 projekt przewiduje kompleksową ocenę zachowań kierującego w rzeczywistym ruchu drogowym. Oznacza to, że egzamin praktyczny ma bardziej odzwierciedlać codzienne sytuacje na drodze, w tym dynamiczne i nieprzewidywalne zdarzenia. Plac manewrowy ma pozostać dostępny jako część procesu szkoleniowego, ale nie będzie obowiązkowym elementem egzaminu państwowego dla wymienionych kategorii.
- Rezygnacja z egzaminu praktycznego na placu manewrowym dla kat. B i B1.
- Plac manewrowy zachowany jako narzędzie szkoleniowe, nie egzaminacyjne.
- Egzamin praktyczny przeniesiony do rzeczywistego ruchu drogowego.
- Uwaga na rozwój technologii: szkolenia mają obejmować systemy wspomagające kierowcę.
W projekcie zawarto także zapis dotyczący uwzględnienia rozwoju technologicznego w motoryzacji. Szkolenia mają włączać elementy związane z korzystaniem z systemów wspomagających kierowcę, co ma przygotować kandydatów do obsługi nowoczesnych rozwiązań stosowanych w pojazdach.
Zmiany w systemie pytań egzaminacyjnych i organizacji
Projekt przewiduje reorganizację procesu opracowywania, weryfikacji i zatwierdzania pytań egzaminacyjnych. Zakłada zniesienie Komisji do spraw weryfikacji i rekomendacji pytań, a jej zadania mają zostać przekazane nowej wyspecjalizowanej jednostce podległej ministrowi właściwemu ds. transportu—Centrum Egzaminowania. Zadania merytoryczne w zakresie pytań mają wykonywać eksperci zatrudnieni w tym centrum, a ich pracę ma opiniować powołana Rada Konsultacyjna będąca organem doradczym i skupiającym przedstawicieli środowisk związanych z szkoleniem i bezpieczeństwem ruchu drogowego.
Projekt zakłada także ograniczenie liczby pytań w bazie do tych najistotniejszych z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, poprawę jednoznaczności i zrozumiałości pytań oraz cykliczną analizę jakości pytań, ich poziomu trudności i wskaźników zdawalności. Pytania nieaktualne mają być eliminowane systematycznie. Autorzy wskazują, że podobne rozwiązania funkcjonują w innych państwach członkowskich UE, w tym w modelu szwedzkim.
Kontekst i możliwe skutki
Zmiany mają charakter systemowy i dotkną różne podmioty związane z procesem szkolenia i egzaminowania: ośrodki szkolenia kierowców, instruktorów, ośrodki egzaminacyjne oraz samych kandydatów. Przejście na egzaminowanie w ruchu drogowym może wymagać dopasowania procedur egzaminacyjnych, infrastruktury oraz metod szkoleniowych. Z perspektywy bezpieczeństwa drogowego reformy mają zwiększyć nacisk na praktyczne umiejętności, jednak ich efekty będą zależały od szczegółowego kształtu nowych wymogów i sposobu wdrożenia.
Wprowadzenie zmian w procedurach egzaminowania oraz struktury nadzoru nad pytaniami ma służyć większej przejrzystości i spójności systemu. Planowane analizy jakości pytań oraz regularne aktualizacje bazy mają ograniczyć ryzyko błędnej interpretacji pytań przez osoby egzaminowane i podnieść trafność testów teoretycznych.
Harmonogram i dalsze kroki
Resort infrastruktury zapowiedział zmiany pod koniec marca, a projekt znajduje się obecnie w wykazie prac rządu. W komunikacie wskazano, że regulacja ma wejść w życie jeszcze w tym roku, natomiast planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów określono na drugi kwartał 2026 r. Dalsze losy propozycji będą zależały od prac legislacyjnych, konsultacji oraz ostatecznego brzmienia projektu przed skierowaniem go do właściwych procedur.
Zmiany zapowiedziane w projekcie są istotne dla całego systemu szkolenia kierowców i egzaminowania. Kluczowe będą szczegóły techniczne wdrożenia oraz sposób monitorowania skutków reform dla zdawalności i bezpieczeństwa na drogach.
